Wykreślenie spółki z KRS. Jak wykreślić spółkę z rejestru KRS?

Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego przez sąd rejestrowy stanowi końcowy etap jej bytu prawnego i oznacza formalne zakończenie działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki prawa handlowego. Proces ten może mieć charakter dobrowolny, mający wyraz w decyzji wspólników określonej spółki, jak również może nastąpić z urzędu, w przypadkach przewidzianych przepisami prawa lub też może nastąpić w określonych sytuacjach na żądanie wspólnika.

Rozważając zakończenie bytu prawnego spółki istotne jest zrozumienie zarówno przesłanek, jak i procedury wykreślenia a także konsekwencji wykreślenia spółki z rejestru.

W niniejszym artykule omówione zostaną podstawy prawne, tryb postępowania oraz praktyczne aspekty związane z wykreśleniem spółki z KRS.

Wykreślenie spółki z rejestru przez sąd rejestrowy jest końcowym etapem zakończenia jej działalności. Najczęściej jest to następstwo postępowania likwidacyjnego i następuje już po podziale majątku spółki. Jest to ostatni moment zakończenia likwidacji spółki i ważne jest, aby w momencie wykreślenia spółki zarząd oraz wspólnicy spółki mieli świadomość wagi tego procesu jako praktycznie nieodwracalnego. Wykreślenie podmiotu z rejestru, zarówno z rejestru przedsiębiorców jak i z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oznacza utratę bytu prawnego przez dany podmiot i brak jego możliwości działania w wypadku jeżeli po przeprowadzeniu zakończenia likwidacji okazałoby się, że pewne interesy majątkowe podmiotu nie zostały zakończone i powinny być kontynuowane. Majątek podmiotu w takim wypadku skarb państwa nabywa nieodpłatnie, aczkolwiek dotyczy to tylko majątku, którego ujawnienie nastąpi gdy będzie przeprowadzone wykreślenie podmiotu.

Do momentu wykreślenia spółki z rejestru przez sąd rejestrowy likwidatorzy, wspólnicy powinni doprowadzić do zakończenia likwidacji spółki i wykonać wszystkie obowiązki wynikające z przepisów prawa – na przykład złożyć do urzędu skarbowego odpis sprawozdania likwidacyjnego, złożyć sprawozdania finansowe w repozytorium dokumentów finansowych czy też przekazać akta pracownicze do archiwum zawierając odpowiednią umowę.

Jakie są przyczyny wykreślenia spółki z KRS? Prawne przyczyny wykreślenia spółki z KRS. Rozwiązanie spółki.

Kodeks spółek handlowych określa rozmaite przyczyny, po których zaistnieniu dochodzi do rozwiązania spółki prawa handlowego, a w konsekwencji jej wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Są to przesłanki rozwiązania spółki. Te przyczyny decydują o otwarciu likwidacji. Jest to pierwszy krok wśród działań jakich celem jest wykreślenie podmiotu.

W przypadku wszystkich spółek, do ich rozwiązania dochodzi w przypadku gdy zaistnieją przyczyny przewidziane w umowie spółki – tzn. na przykład gdy spółka osiągnęła cel dla którego została powołana do życia, bądź upłynął czas na który została zawarta jej umowa, co wspólnicy przewidzieli zawierając umowę spółki lub ją później zmieniając.

Do rozwiązania spółki prawa handlowego dojdzie także każdorazowo w sytuacji gdy decyzję taką podejmą w toku działalności spółki jej wspólnicy (w formie uchwały, np. w formie uchwały podjętej przez zgromadzenie wspólników), jak również w przypadku gdy nastąpi ogłoszenie upadłości spółki. Te okoliczności nie są to wówczas przyczyny przewidziane w umowie spółki lecz są decyzją wspólników podjętą w trakcie jej działalności np. wywołaną wewnętrznymi stosunkami spółki, czy też brakiem pokrycia kapitału zakładowego w związku z poniesieniem przez spółkę straty w toku działalności.

Co więcej, przykładowo w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej oraz prostej spółki akcyjnej, do rozwiązania spółki dochodzi także, gdy wspólnicy danej spółki kapitałowej podejmą uchwałę o przeniesieniu siedziby spółki za granicę. W tym jednak wypadku, do rozwiązania spółki nie dojdzie gdy siedziba ma zostać przeniesiona do innego niż Polska państwa będącego członkiem Unii Europejskiej lub państwa, które jest stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym – a prawo danego państwa dopuszcza taką możliwość.

Natomiast, w odniesieniu do prostej spółki akcyjnej, przyczyną rozwiązania tego rodzaju spółki jest także wyrok sądu, który został wydany na żądanie akcjonariusza albo członka organu spółki, w sytuacji gdy osiągnięcie celu spółki stało się niemożliwe bądź zachodzą inne ważne przyczyny, które wskazują że dalsze funkcjonowanie spółki powodowałoby pokrzywdzenie akcjonariuszy, czy też byłoby sprzeczne z dobrymi obyczajami.

W spółkach osobowych o otwarciu likwidacji spółki w określonych sytuacjach (np. w wypadku spółki dwuosobowej) może także zdecydować wspólnik jeżeli nastąpi z jego strony wypowiedzenie umowy spółki.

Postępowanie likwidacyjne

Podstawową formą zakończenia działalności danej spółki prawa handlowego, w przypadku zaistnienia przyczyny rozwiązania spółki, jest przeprowadzenie i zakończenie postępowania likwidacyjnego.

Postępowanie likwidacyjne jest to proces sformalizowanych działań szczegółowo uregulowanych przez kodeks spółek handlowych, których celem jest stopniowe wygaszanie działalności spółki (zakańczanie spraw spółki) z zachowaniem praw wierzycieli spółki, kontrahentów i wspólników oraz oczywiście organów administracji publicznej.

W przypadku spółki osobowej (jawnej, partnerskiej oraz komandytowej) istnieje także możliwość aby wspólnicy danej spółki uzgodnili inny sposób zakończenia jej działalności.

W niniejszej publikacji skupimy się jednak przede wszystkim na wskazaniu najważniejszych kwestii, dotyczących przeprowadzania postępowania likwidacyjnego na skutek podjętej przez wspólników decyzji o rozwiązaniu spółki.

Procedura wykreślenia spółki z KRS

Aby wykreślenie spółki z KRS przez sąd rejestrowy było możliwe konieczne jest zachowanie ściśle określonych kroków, określonych w przepisach prawa, a w szczególności w kodeksie spółek handlowych mających na celu stopniowe zakańczanie spraw spółki. Działania te określa kodeks spółek handlowych, a ich całość składa się na postępowanie likwidacyjne spółki. Regulacja dotycząca koniecznych działań związanych z likwidacją spółki znajduje się nie tylko w kodeksie spółek handlowych ale też w innych aktach prawnych np. ustawie o rachunkowości, czy kodeksie pracy.

W przypadku gdy spółka ma zostać wykreślona na skutek decyzji wspólników, poprzez przeprowadzanie postępowania likwidacyjnego konieczne przede wszystkim będzie:

1. podjęcie przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki;
2. ustanowienie likwidatorów spółki;
3. zgłoszenie likwidacji spółki do Krajowego Rejestru Sądowego;
4. ogłoszenie o likwidacji spółki w Monitorze Sądowym i Gospodarczym polegające na wezwaniu wierzycieli do zgłoszenia swoich roszczeń, w przypadku spółek kapitałowych;
5. przeprowadzenie czynności likwidacyjnych;
6. złożenie wniosku o wykreślenie spółki z KRS.

W dalszej części publikacji omówimy kolejne kroki, mające na celu wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego.

Uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki

W przypadku podjęcia przez wspólników decyzji o rozwiązaniu określonej spółki prawa handlowego, konieczne będzie podjęcie przez nich formalnej uchwały o jej rozwiązaniu. Uchwała powinna zostać podjęta przez zgromadzenie wspólników w spółce z o.o. a w spółkach osobowych przez wspólników.

Forma, w której powinna zostać podjęta uchwała wspólników spółki zależała będzie od tego z jaką spółką mamy do czynienia. W przypadku spółek kapitałowych konieczne będzie zachowanie formy aktu notarialnego, a zatem uchwała o likwidacji spółki powinna być stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza.

W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeśli jej umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie S24, również przy podejmowaniu przez wspólników spółki uchwały w przedmiocie rozwiązania spółki można skorzystać z wzorca uchwały udostępnionego w tym systemie. W takim wypadku uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki opatrzona powinna być przez wszystkich wspólników kwalifikowanym podpisem elektronicznym, ich podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym.

Ustanowienie likwidatorów

W przypadku likwidacji spółki prawa handlowego, jedną z pierwszych czynności dotyczących przeprowadzania postępowania likwidacyjnego jest powołanie osób odpowiedzialnych za jego przeprowadzenie – likwidatorów, których zadaniem będzie prowadzenie czynności likwidacyjnych oraz dokonywanie czynności z zakresu reprezentacji spółki.

Likwidatorzy mogą zostać powołani na podstawie postanowień umowy spółki, jak również może ich określać uchwała wspólników bądź mogą zostać wybrani decyzją sądu (w przypadku gdy to decyzją sądu dochodzi do rozwiązania spółki).

Jeśli dokumenty korporacyjne nie wskazują kto powinien zostać likwidatorem danej spółki, są nimi w spółkach osobowych – wszyscy wspólnicy, a w spółkach kapitałowych członkowie zarządu danej spółki. Do rejestru trzeba zgłosić dane likwidatorów oraz sposób reprezentacji spółki.

Osoby powołane do pełnienia funkcji likwidatora mają prawo prowadzenia spraw, a w szczególności podejmowania czynności likwidacyjnych oraz reprezentowania spółki względem podmiotów trzecich.

Zgłoszenie likwidacji spółki do KRS

Zgłaszając do Krajowego Rejestru Sądowego informację o otwarciu likwidacji danej spółki prawa handlowego, konieczne jest wskazanie informacji takich jak imiona i nazwiska wybranych likwidatorów, ich adresów, sposobu reprezentowania spółki w trakcie prowadzonego postępowania likwidacyjnego.

Do wniosku o zgłoszenie likwidacji spółki należy koniecznie dołączyć dokument potwierdzający podjętą przez wspólników decyzję o otwarciu likwidacji, dowód ustanowienia likwidatorów, listę ich adresów, jak również oświadczenie o wyrażeniu zgody na pełnienie wskazanej funkcji.

Prawo dokonania zgłoszenia ma każdy z likwidatorów danej spółki. Nie ma również przeszkód, aby czynność ta została powierzona profesjonalnemu pełnomocnikowi. W takim wypadku konieczne będzie także dołączenie do wniosku także udzielonego pełnomocnikowi pełnomocnictwa oraz dowodu uiszczenia opłaty skarbowej.

Wniosek do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego powinien zostać co do zasady złożony za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych, chyba że uchwała o otwarciu likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością została podjęta przy wykorzystaniu wzorca uchwały udostępnionego w systemie S24. W takim wypadku, również wniosek powinien zostać złożony przy wykorzystaniu wskazanego systemu.

Złożenie wniosku dotyczącego ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym informacji o otwarciu likwidacji spółki wiąże się z koniecznością poniesienia kosztu w wysokości odpowiednio 300 zł gdy wniosek składany jest za pośrednictwem systemu S24 i 350 zł gdy jest on składany przy wykorzystaniu Portalu Rejestrów Sądowych.

Otwierając likwidację należy poinformować urząd skarbowy o zmianie danych spółki i dodaniu słów „w likwidacji” (na formularzu NIP-8) oraz przekazać do właściwego urzędu skarbowego odpis sprawozdania likwidacyjnego.

Ogłoszenie o likwidacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym

W odniesieniu do spółek kapitałowych – a zatem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej oraz prostej spółki akcyjnej, oprócz konieczności zgłoszenia do Krajowego Rejestru Sądowego informacji o otwarciu likwidacji, istnieje także obowiązek zamieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ogłoszenia zawierającego informację dotyczącą rozwiązania spółki i otwarcia jej likwidacji, jak również wezwanie wierzycieli spółki do zgłoszenia posiadanych przez nich wierzytelności.

W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz prostej spółki akcyjnej, wystarczające jest jednokrotne ogłoszenie w Monitorze i wyznaczenie wierzycielom terminu trzech miesięcy do zgłoszenia ich wierzytelności, natomiast w przypadku likwidacji spółki akcyjnej likwidatorzy muszą dwukrotnie dokonać takiego ogłoszenia, a termin na zgłoszenie wierzytelności powinien wynosić sześć miesięcy od dnia ostatniego ogłoszenia.

Publikacja ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów, których wysokość zależeć będzie przede wszystkim od długości tekstu, który ma zostać opublikowany. Koszt jednego znaku to 70 gr. Zatem, im tekst będzie krótszy, tym mniejsza również będzie opłata od jego publikacji. Przed złożeniem wniosku o publikację ogłoszenia w MSiG konieczne jest wysłanie ogłoszenia do wyceny.

Czynności likwidacyjne

W trakcie postępowania likwidacyjnego wybrani przez wspólników likwidatorzy zobowiązani są do podjęcia czynności likwidacyjnych. W ich ramach likwidatorzy, w toku prowadzonej likwidacji spółki, powinni zakończyć jej bieżące interesy, ściągnąć przysługujące jej od innych podmiotów wierzytelności, wypełnić ciążące na określonej spółce zobowiązania i upłynnić składniki majątku spółki. Dopiero po przeprowadzeniu wskazanych czynności będzie możliwe wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego.

W ramach czynności likwidacyjnych możemy wyróżnić m.in. rozwiązanie umów o pracę, umów zlecenia, likwidację oddziałów spółki, zakończenie procesu produkcji z zakupionych już materiałów przez spółkę (chyba że prościej będzie zbyć takie surowce), czy zakończenie prowadzonych negocjacji. Wszystkie dotychczas aktywnie prowadzone przez spółkę aktywności biznesowe, administracyjne, sądowe powinny zostać zakończone w toku postępowania likwidacyjnego.

Likwidatorzy, obok innych czynności likwidacyjnych powinni dopilnować, aby zostało sporządzone sprawozdanie finansowe. Pierwsze sprawozdanie finansowe powinno zostać sporządzone na dzień poprzedzający otwarcie likwidacji spółki, a kolejne sprawozdanie finansowe na dzień po zakończeniu procesu podziału pomiędzy wspólników majątku pozostałego po spłacie wierzycieli. Niezależnie od ww. obowiązku istnieje konieczność sporządzania rocznych sprawozdań finansowych spółki oraz może być wymagany obowiązek sporządzenia sprawozdania likwidacyjnego spółki (w spółce z o.o.). Sprawozdania powinny być zatwierdzone przez wspólników (zgromadzenie wspólników) a roczne sprawozdania powinny być składane do repozytorium dokumentów finansowych.

Po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli spółki, pozostały w spółce majątek powinien zostać rozdysponowany pomiędzy wspólników określonej spółki. Kończąc postępowanie likwidacyjnej spółka powinna być w pewnym sensie „czystą kartą”, nieposiadającą zarówno żadnych aktywów, jak i zobowiązań. Z mocy prawa mienie ujawnione po wykreśleniu podmiotu przechodzi na własność Skarbu Państwa.

Złożenia wniosku o wykreślenie spółki z KRS

Kiedy już zostaną przeprowadzone wszystkie czynności likwidacyjne, a tym samym wierzyciele spółki zostaną spłaceni bądź przysługujące im wierzytelności zostaną zabezpieczone, a ewentualnie pozostały majątek podzielony pomiędzy wspólników spółki, likwidatorzy mogą złożyć wniosek o wykreślenie spółki z KRS.

W przypadku spółek kapitałowych, w związku z obowiązkowymi ogłoszeniami w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, wniosek o wykreślenie danej spółki z KRS może zostać złożony nie wcześniej niż wyznaczone wierzycielom terminy na zgłoszenie przysługujących im wierzytelności.

Do wniosku o wykreślenie spółki należy dołączyć szereg dokumentów, w tym między innymi oświadczenie o braku postępowań sądowych, administracyjnych, egzekucyjnych, w których spółka uczestniczy, zaspokojeniu oraz zabezpieczeniu wierzycieli spółki, czy też oświadczenie o niezatrudnianiu pracowników.

Z praktycznego punktu widzenia, złożenie wskazanych oświadczeń jest niezwykle ważne i celowe. Nie ma możliwości, że sąd rejestrowy dopuścił do wykreślenia spółki, która posiada wiele (a nawet choćby jedną) aktywną sprawę, bądź zatrudnione osoby.

Szybkie wykreślenie spółki z Rejestru Przedsiębiorców

W przypadku gdy decyzja o zakończeniu prowadzenia działalności spółki jest następstwem decyzji wspólników spółki, a nie na przykład wynika z ogłoszenia jej upadłości bądź orzeczenia sądu w przypadku spółki jawnej, partnerskiej oraz komandytowej, istnieje możliwość pominięcia uciążliwego postępowania likwidacyjnego.

W takim jednak wypadku konieczne jest, aby wspólnicy jednej ze wskazanych spółek osobowych wspólnie uzgodnili inny sposób zakończenia działalności określonej spółki. Decyzja wspólników spółki w tym zakresie powinna przede wszystkim dotyczyć spłaty zobowiązań przez spółkę oraz zasad podziału pozostałego majątku spółki i zostać odzwierciedlona w umowie spółki.

Sposób ten pozwala zaoszczędzić sporo czasu, względem tradycyjnie prowadzonego postępowania likwidacyjnego. W przypadku chęci zamknięcia działalności prowadzonej w ramach jednej ze wskazanych form prawnych, warto rozważyć taki sposób zakończenia działalności. Powinieneś jednak mieć na uwadze, że zasadniczo może on wiązać się z koniecznością zmiany umowy spółki i aktualizacją jej danych w Krajowym Rejestrze Sądowym – jeszcze przed przystąpieniem do działań związanych z wykreśleniem spółki z rejestru.

Skutki wykreślenia spółki z KRS

Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego oznacza formalne zakończenie jej bytu prawnego. Z chwilą wykreślenia spółki handlowej z rejestru, przestaje ona definitywnie istnieć jako podmiot prawa. Oznacza to, że nie może ona już występować w obrocie prawnym, a co za tym idzie zawierać umów, nabywać aktywów do swojego majątku ani zaciągać zobowiązań.

Po wykreśleniu z KRS spółka traci także zdolność sądową, a tym samym nie może być stroną postępowań sądowych. W praktyce oznacza to, że wszelkie roszczenia wobec niej mogą być dochodzone jedynie w stosunku do osób trzecich, np. byłych wspólników, członków zarządu czy likwidatorów – o ile zachodzą ku temu ustawowe przesłanki (np. odpowiedzialność subsydiarna w przypadku spółki z o.o.).

Oferta Kancelarii

Zastanawiasz się czy biorąc pod uwagę zakres przedmiotu działalności spółki powinieneś zwrócić na coś szczególną uwagę decydując się na zakończenie jej działalności? A może chciałbyś otworzyć likwidację spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykorzystaniu możliwości systemu S24, jednak nie wiesz od czego zacząć?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online w zakresie otwarcia likwidacji spółki.

Poprzedni

Następny