Estoński CIT – Czy to wciąż najlepsza forma opodatkowania dla Twojej spółki? Warunki i korzyści

Nowy rok to doskonały moment na rewizję strategii podatkowej Twojej firmy. Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) od lat kusi przedsiębiorców wizją poprawy płynności finansowej i braku konieczności comiesięcznego odprowadzania zaliczek. Jednak czy przy obecnych przepisach to wciąż „Święty Graal” optymalizacji?

W tym artykule rozkładamy na czynniki pierwsze mechanizm, który pozwala legalnie odroczyć opodatkowanie do momentu wypłaty zysku. Wyjaśniamy, jak efektywna stawka podatkowa rzędu 20% (dla małych podatników) ma się do ryzyka tzw. ukrytych zysków oraz dlaczego brak dywersyfikacji majątku może być pułapką. Dowiedz się, czy Twoja spółka spełnia warunki wejścia i kiedy lepszą alternatywą może okazać się Fundacja Rodzinna.

Estoński CIT jako optymalny sposób na poprawę płynności finansowej w firmie

Rozpoczęcie działalności przez osoby fizyczne wiąże się nie tylko z wyborem samej formy prowadzenia biznesu (jednoosobowa działalność gospodarcza vs. spółka), ale też wyborem formy opodatkowania.

Decydując się na założenie spółki można wybrać między innymi pomiędzy spółką niebędącą osobą prawną np. spółką jawną, spółką komandytową czy spółką komandytowo-akcyjną, a spółkami posiadającymi osobowość prawną, takimi jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna czy prosta spółka akcyjna. Wymienione spółki posiadające osobowość prawną są podatnikami podatku CIT i mogą skorzystać z opodatkowania CIT estońskim – ryczałtem od dochodów spółek. Dodatkowo estoński CIT mogą wybrać także takie spółki osobowe, nie mające osobowości prawnej jak spółka komandytowa oraz spółka komandytowo-akcyjna.

Dochody spółek opodatkowanych CIT estońskim zasadniczo nie powodują konieczności comiesięcznego odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy, który to obowiązek pojawia się gdy musimy rozliczyć CIT klasyczny.

W sektorze przedsiębiorstw, które nie są przedsiębiorstwami finansowymi czy instytucjami pożyczkowymi, wykluczonymi z możliwości skorzystania z tej formy rozliczeń, oznacza to zdecydowanie mniejszą biurokrację oraz możliwość inwestowania zysku spółki w okresie opodatkowania ryczałtem, prawie nie płacąc podatku CIT.

Ustawodawca, mając na celu wsparcie nowych inwestycji ustanowił też korzystne stawki podatku przy wyborze formy opodatkowania ryczałtem, które wynoszą:

• 10% – w przypadku małego podatnika,
• 20% – w przypadku pozostałych podatników.

Realne korzyści ze stosowania opodatkowania estońskim CIT możemy zaobserwować bardziej jako efekty zrealizowanych inwestycji, niż sumę dochodu osoby fizycznej będącej wspólnikiem spółki opodatkowanej w tej formie.

Tym bardziej, że korzystając z opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek należy uważać na kwestie związane z wypłatą udziałowcom różnego rodzaju świadczeń, korzystaniem z niektórych instrumentów finansowych czy pokrywaniem przez spółkę opodatkowaną w tej formie opłat leasingowych za samochody osobowe.

Podkreślenia wymaga też fakt, że z tej preferencji nie skorzystają firmy działające w specjalnej strefie ekonomicznej.

Estoński CIT – odroczenie opodatkowania i uproszczenie rachunkowości

Zasadnicza różnica w opodatkowaniu w modelu opodatkowania estońskim CIT w stosunku do CIT klasycznego polega na tym, że z reguły obowiązek podatkowy w okresie opodatkowania ryczałtem powstaje dopiero w momencie dystrybucji zysku (wypłaty dywidendy), a nie w momencie jego wypracowania. Brak konieczności comiesięcznego odprowadzania zaliczek na podatek CIT do urzędu skarbowego znacznie potrafi wpłynąć na poprawę płynności finansowej podmiotu.

Dodatkowym atutem stosowania ryczałtu od dochodów spółek jest brak konieczności prowadzenia rachunkowości podatkowej. Eliminuje to również ustalanie podatkowych kosztów uzyskania przychodów oraz podatkowych odpisów amortyzacyjnych. Rozwiązanie to pozwala na swobodnym dysponowaniu przez spółkę pieniędzmi, które trafiłyby do urzędu skarbowego.

Katalog podmiotów uprawnionych do skorzystania z estońskiego CIT i warunki wejścia

Warunki wejścia w opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek zostały określone w przepisach ustawy CIT. Opodatkowanie estońskim CIT w zakresie prowadzenia działalności operacyjnej mogą wybrać:

• spółki komandytowe,
• spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
• spółki komandytowo-akcyjne,
• spółki akcyjne,
• proste spółki akcyjne.

Prosta struktura właścicielska i brak powiązań holdingowych

Wymienione wyżej rodzaje spółek prawa handlowego, muszą dodatkowo posiadać prostą strukturę właścicielską. Oznacza to, że wspólnikami mogą być wyłącznie osoby fizyczne.

W przypadku pozostałych spółek, gdzie wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, zalecane jest sprawdzenie możliwości zmodyfikowania struktury właścicielskiej, żeby efektywnie dopasować ją pod możliwość skorzystania z opodatkowania ryczałtem.

Co istotne, sama spółka opodatkowana ryczałtem nie może posiadać udziałów w kapitale innej spółki, kapitale innego podmiotu będącego spółką, ani tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym.

Zatrudnienie – warunek konieczny dla korzystania z estońskiego CIT

Nie mniej ważny, jest warunek zatrudnienia w takiej spółce, na podstawie umowy o pracę co najmniej 3 osób, w przeliczeniu na pełne etaty, przez okres minimum 300 dni w roku podatkowym, a jeżeli rok podatkowy nie obejmuje kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych – przez co najmniej 82% dni przypadających na ten rok podatkowy.

Warunek ten można również spełnić ponosząc wskazane w ustawie wydatki na wynagrodzenia z tytułu wynagrodzeń dla osób zatrudnionych na podstawie innej umowy np. zlecenia. Przy czym pamiętać należy, że do osób zatrudnionych nie zalicza się udziałowców, akcjonariuszy ani wspólników.

Szczegółowe warunki dotyczące zatrudnienia są łagodniejsze dla podmiotów rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej i w przypadku małego podatnika.

Estoński CIT – źródła przychodów spółek

CIT estoński jest też formą przeznaczoną dla spółek, których głównym przychodem są przychody z działalności operacyjnej.

Nie oznacza to, że przychody pasywne nie mogą wystąpić w ogóle, jednak przychody osiągane z tytułu wierzytelności, odsetek, pożyczek, opłat leasingowych, poręczeń, gwarancji, praw autorskich, praw własności przemysłowej, zbycia instrumentów finansowych oraz transakcji z podmiotami powiązanymi nie mogą stanowić więcej niż 50% ogółu przychodów spółki, żeby mogła skorzystać z estońskiego CIT.

Inne warunki wejścia w estoński CIT

Spółki powstałe w wyniku połączenia mogą korzystać z estońskiego CIT, pod warunkiem spełnienia określonych warunków ustawowych. Skorzystanie z estońskiego CIT jest wykluczone natomiast, jeżeli spółka w roku wejścia w ryczałt lub rok wcześniej otrzymała (lub wniosła) wkład niepieniężny (aport) w postaci przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Niezwykle ważnym aspektem aspektem, w przypadku wejścia w opodatkowanie omawianą formą w trakcie roku podatkowego jest sporządzenie i prawidłowe podpisanie sprawozdania finansowego. Niejednokrotnie spółki opodatkowanej w tej formie miały problemy z powodu odmiennych interpretacji przepisów w tym obszarze i warunków związanych z koniecznością przygotowania i podpisania sprawozdania finansowego.

Efektywna stawka podatkowa i pozostałe korzyści dla podatników

Kluczowym elementem opłacalności opodatkowania estońskim CIT jest nie tylko zasadniczo nie płacenie zaliczek na podatek CIT w trakcie roku podatkowego, ale przede wszystkim skorzystanie z tzw. mechanizmu odliczenia przy wypłacanej dywidendzie.

Polega on na możliwości odliczenia od podatku dochodowego zapłaconego przez spółkę, określonej wartości procentowej tego podatku od kwoty, którą powinien zapłacić wspólnik. W wyniku tej możliwości efektywna stawka podatku wynosi:

• 20% dla małego podatnika (w porównaniu do 26,29% w tradycyjnym systemie CIT)
• 25% dla pozostałych podatników (w porównaniu do 34,39% w modelu klasycznym CIT).

Efektywna stawka podatkowa – przykład

Przedstawiając zagadnienie na przykładzie wypłaty dywidendy w wysokości 100 000 zł, opodatkowanie dywidendy wyniesie:

• dla małego podatnika:

10% podatku CIT, czyli 10 000 zł oraz 10 000 zł podatku PIT (19% podatku PIT, pomniejszenie o 90% podatku CIT),

• dla pozostałych podatników:

20% podatku CIT, czyli 20 000 zł oraz 5 000 zł podatku PIT (19% podatku PIT, pomniejszenie o 70% podatku CIT).

Powyższe oznacza, że wspólnik otrzymuje od spółki na estońskim CIT będącej małym podatnikiem 90 000 zł netto albo 95 000 zł w pozostałych przypadkach wypłaconej kwoty dywidendy, zamiast 81 000 zł, które otrzymałby przy braku stosowania powyższego mechanizmu.

Dobrą wiadomością dla każdego innego podmiotu, który rozważa dopiero skorzystanie z estońskiego CIT jest również fakt, że spółki z prostą strukturą właścicielską nie są objęte regulacjami dotyczącymi podatku minimalnego.

Estoński CIT a przekształcenie

Warto podkreślić, że w przypadku osób prowadzących działalność i planujących zmiany CIT estoński może okazać się korzystny. W warunkach klasycznego CIT, w przypadku przekształcenia podmiotów czy w przypadku łączenia albo wniesienia w drodze wkładu niepieniężnego, nie ma możliwości stosowania niższej stawki podatku CIT dla tego roku podatkowego przekształcenia i kolejnego roku podatkowego po przekształceniu w roku kolejnym podatkowym powoduje konieczność opodatkowania dochodów według 19% stawki CIT, a więc można powiedzieć, że działamy na takich zasadach, jak duży podatnik CIT. W przypadku przekształcenia i skorzystania z CIT estońskiego, dopóki nie przekroczymy progu 2 mln euro przychodów, możemy cieszyć się statusem małego podatnika i korzystać z preferencyjnej 10% stawki CIT estońskiego.

Pułapki estońskiego CIT – ukryte zyski i wydatki niezwiązane z działalnością

W modelu opodatkowania osób prawnych CIT klasycznym, częstym zjawiskiem jest poszukiwanie kosztów podatkowych, żeby obniżyć dochody spółek w trakcie roku podatkowego i zapłacić mniej podatku dochodowego.

Po wyborze opodatkowania estońskim CIT podejście to ulega diametralnej zmianie. Należy uważać na kategorie wydatków, które w rozumieniu ustawy CIT są traktowane jak ukryte zyski lub wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, które są natychmiast opodatkowane.

Pokrycie strat powstałych przed przejściem na estoński CIT również wiąże się z określonymi zasadami opodatkowania, które należy uwzględnić w planowaniu finansowym spółki.

Szczególną kategorią podlegającą opodatkowaniu CIT estońskim są dochody z tytułu ukrytych zysków. Są to pułapki estońskiego CIT.

Prawodawca dla celów podatkowych przyjął, że stanowią je świadczenia pieniężne i niepieniężne, odpłatne czy nawet nieodpłatne, realizowane przez spółkę na rzecz udziałowców oraz podmiotów z nimi powiązanych, obejmujące w szczególności następujące kategorie:

1. Świadczenia finansowe i kapitałowe:

• pożyczki udzielone przez spółkę udziałowcom, akcjonariuszom lub wspólnikom wraz z odsetkami, prowizjami, wynagrodzeniami i opłatami,
• odsetki od udziału kapitałowego wypłacane wspólnikowi przez spółkę,
• zysk przeznaczony na uzupełnienie udziału kapitałowego wspólnika,
• równowartość zysku przeznaczonego na podwyższenie kapitału zakładowego.

2. Świadczenia związane ze zmianami struktury kapitałowej:

• wynagrodzenie wypłacone z zysku z tytułu umorzenia udziałów (akcji),
• wypłaty wynikające ze zmniejszenia wartości udziałów (akcji),
• wypłaty związane z wystąpieniem wspólnika ze spółki,
• świadczenia pieniężne i niepieniężne wypłacone w przypadku zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika,
• dopłaty wypłacone w przypadku połączenia lub podziału podmiotów,
• nadwyżkę zwróconej dopłaty wniesionej do spółki ponad kwotę tej dopłaty.

3. Świadczenia wynikające z relacji z podmiotami powiązanymi:

• nadwyżkę wartości rynkowej transakcji kontrolowanej ponad ustaloną cenę tej transakcji,
• świadczenia wykonane przez spółkę na rzecz fundacji prywatnej lub rodzinnej.

4. Świadczenia o charakterze nieekwiwalentnym:

• darowizny, w tym prezenty i ofiary wszelkiego rodzaju,
• wydatki na reprezentację.

Ponadto, zgodnie z ustawą o CIT, w przypadku gdy np. wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością korzysta z samochodu osobowego należącego do spółki zarówno na potrzeby działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych, 50% wydatków związanych z tym samochodem (np. paliwo, serwis), a także odpisów amortyzacyjnych i odpisów z tytułu trwałej utraty jego wartości, stanowi ukryte zyski w rozumieniu przepisów o ryczałcie od dochodów spółek.

Ryczałt od dochodu z tytułu ukrytych zysków i dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą należy wpłacić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty lub wydatku lub wykonano świadczenie.

Nie znajduje w tym przypadku zastosowania odroczenie zapłaty podatku do momentu po zakończeniu roku podatkowego.

Istotną kategorią jest również dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych, który dotyczy pominiętych w wyniku błędu operacji gospodarczych.

Dochód ten powstaje w związku z pominięciem w prowadzonych księgach zdarzeń (operacji) gospodarczych (w przychodach lub kosztach (stratach, zyskach), pomimo obowiązku ich wykazania.

Procedura wdrożenia estońskiego CIT

Zawiadomienie o skorzystaniu z opodatkowania CIT estońskim zgłaszane jest na formularzu ZAW-RD do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym spółka zamierza być opodatkowana w tej formie.

Opodatkowanie ryczałtem można wybrać również w trakcie roku podatkowego. Przechodząc na ryczałt od dochodów spółek w trakcie roku powinniśmy pamiętać o konieczności zamknięcia ksiąg rachunkowych i sporządzenie śródrocznego sprawozdania finansowego.

Nieodłącznym elementem wejścia w system estoński jest sporządzenie tzw. korekty wstępnej, która polega na obowiązku sporządzenia, na ostatni dzień roku podatkowego poprzedzającego przejście na ryczałt, informacji o przychodach i kosztach wynikających z różnic w ich ujmowaniu dla celów podatkowych i rachunkowych.

Po wejściu w system estońskiego CIT kategorie rachunkowe stają się jednocześnie kategoriami podatkowymi, dlatego korekta ma na celu ich ujednolicenie.

Procedura wyjścia z estońskiego CIT

Zasadniczo wybór ryczałtu następuje na okres 4 lat i przedłuża się automatycznie na kolejne okresy, chyba że podatnik złoży rezygnację i powróci do rozliczania CIT w tradycyjnym modelu.

Uważać należy na różne pułapki, które powodują utratę możliwości korzystania z ryczałtu od dochodów spółek. Przede wszystkim zwrócić uwagę należy na prawidłowe prowadzenie ksiąg podatkowych, gdyż brak prowadzenia ksiąg, lub niedbałe ich prowadzenie, które nie pozwala na określenie wyniku finansowego netto w rozumieniu ustawy o rachunkowości, spowoduje utratę możliwości opodatkowania estońskim CIT.

Podsumowanie: Dla kogo estoński CIT jest najlepszy? Brak dywersyfikacji ryzyka przy estońskim CIT.

Podsumowując – estońskie CIT jest to rozwiązanie zdecydowanie polecane najkorzystniejsze dla spółek wykonujących działalność gospodarczą, które planują inwestycje, posiadających prostą strukturę udziałową i chcących poprawić swoją płynność finansową.

Z formy tej można skorzystać zarówno w trakcie roku podatkowego, jak i z jego początkiem. Należy jednak pamiętać o prawidłowym przygotowaniu spółki do tej formy opodatkowania.

Opodatkowanie estońskim CIT w spółkach stanowi rozwiązanie podatkowe, które może być analizowane również w kontekście funkcjonowania instytucji wspólnego inwestowania, w szczególności jako mechanizm sprzyjający akumulacji i reinwestowaniu kapitału.

Jednak nie jest to rozwiązanie dla każdej spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nawet jeśli spełnia wszystkie opisane wyżej warunki.

Zalecane jest przeprowadzenie analizy opłacalności, przed podjęciem ostatecznej decyzji o wyborze opodatkowania ryczałtem przez wspólników. Szczególnie po to, aby w przypadku wypłaty świadczeń traktowanych jako kategoria ukrytych zysków czy późniejszych planów łączenia spółek nie okazało się, że korzystniejsze było pozostanie na klasycznym CIT przy wykorzystaniu jednocześnie innych form optymalizacji podatkowej np. przy wykorzystaniu fundacji rodzinnej.

Korzystając bowiem z estońskiego CIT należy mieć na względzie, iż następuje kumulacja majątku spółki, powiększania kapitałów własnych spółki, a tym samym zwiększanie jej majątku. Estoński CIT jest to rozwiązanie bardzo korzystne dla spółek inwestujących, jeżeli założeniem wspólników nie jest wypłata dywidendy równej całości wypracowanych zysków w spółce.

Skutkuje to tym samym kumulacją majątku spółki, kumulacją kapitałów własnych. Estoński CIT skłania do nabywania aktywów w spółce, co uniemożliwia dywersyfikację ryzyka oddzielając majątek spółki od bieżącego ryzyka operacyjnego. Unikając wypłaty dywidendy przy estońskim CIT kumuluje się majątek w spółce, a jest on wówczas szczególnie eksponowany na ryzyko biznesowe. Z tego też powodu nawet korzystając z estońskiego CIT należy powinno się wypłacać dywidendę.

Analizując ten aspekt należy mieć na względzie, iż istnieje konkurencyjne rozwiązanie dla wyboru estońskiego CIT – wprowadzenie spółki do fundacji rodzinnej.

O konkurencyjności estońskiego CIT z rozwiązaniem w postaci wprowadzenia spółki do fundacji rodzinnej pisaliśmy w naszym artykule “Fundacja rodzinna i Estoński CIT”

Są to niestety rozwiązania rozłączne, zastanawiając się nad wyborem właściwego rozwiązania warto przeanalizować cele właścicieli spółki, cele wspólników i plany biznesowe oraz możliwe rozwiązania optymalizujące biznes. Estoński CIT może bowiem doprowadzić do sytuacji, w której kumulacja całości majątku w jednym podmiocie doprowadzi do jego utraty na wypadek perturbacji ekonomicznych spółki objętej estońskim CIT.

Oferta Kancelarii

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą usług Kancelarii na wykonanie audytu podatkowego obejmującego warunki wejścia i rentowność tej formy opodatkowania. Polecamy też skorzystać z porady podatkowej świadczonej przez naszych ekspertów, która może pomóc rozwiać Państwa wątpliwości czy to właściwa forma opodatkowania dla Państwa spółki – Estoński CIT – Korzyści, Porady | Bogdan Chudoba Online.