Jesteś zainteresowany założeniem spółki kapitałowej jednak zastanawiasz się czy może zostać do niej wniesiony aport już przy zawarciu umowy spółki? Zastanawiasz się w jaki sposób może nastąpić pokrycie kapitału zakładowego spółki z o.o.?

A może już prowadzisz działalność gospodarczą w spółce z o.o. lub w spółce akcyjnej i zastanawiasz się czy przedmiotem wkładu do spółki może być Twoja praca?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci kwestie związane z wniesieniem wkładu do spółki kapitałowej, a zatem do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej oraz prostej spółki akcyjnej.

Co może być wkładem do spółki kapitałowej?

W zależności od rodzaju spółki kapitałowej, różnie kształtować będzie się przedmiot wkładu jaki będzie mógł zostać wniesiony do danej spółki.

Zasadniczo do każdej z nich będzie mógł zostać wniesiony na pokrycie obejmowanych udziałów lub akcji:

  1. wkład pieniężny – który może zostać wniesiony w formie gotówkowej do kasy spółki bądź przelewem na jej rachunek bankowy (wkład pieniężny polega na dokonaniu wpłaty – przekazaniu spółce środków pieniężnych i w ten sposób kapitał zakładowy spółki lub kapitał akcyjny w PSA zostaje pokryty);
  2. wkład niepieniężny – czyli na przykład wierzytelności, prawa rzeczowe, prawa z papierów wartościowych, patenty, majątkowe prawa autorskie i pokrewne, czy też udziały w spółce z o.o.

Jednakże nie każdy rodzaj wkładu niepieniężnego będzie mógł zostać wniesiony do każdej ze spółek kapitałowych.

Usługi prawne dla spółek

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Prosta spółka akcyjna.

Największe możliwości w zakresie rodzaju wkładu jaki może zostać wniesiony do spółki kapitałowej daje prosta spółka akcyjna, przy czym w jej wypadku należy odróżnić dwa pojęcia:

  1. wkłady wnoszone na pokrycie kapitału akcyjnego – na jego pokrycie będą mogły być wnoszone zarówno wkłady pieniężne, jak i wkłady niepieniężne, za wyjątkiem praw o niezbywalnym charakterze (prawo niezbywalne to prawo nie mogące być przeniesione – do tych praw zaliczamy m.in. prawo pierwokupu, prawo dożywocia) oraz świadczenia pracy lub usług;
  2. wkłady wnoszone na pokrycie akcji – w tym wypadku dopuszczalne są zarówno wkłady pieniężne, jak również wszelkie niepieniężne, jedynie za wyjątkiem praw niezbywalnych. W tym wypadku nie ma przeszkód aby na pokrycie akcji tytułem wkładu wniesione zostało świadczenie usług lub pracy.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna.

Przedmiotem wkładu wspólników do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej, na pokrycie ustanowionego w tych spółkach kapitału zakładowego, mogą być zarówno wkłady pieniężne jak i o charakterze niepieniężnym – te drugie jednak z pewnymi ograniczeniami.

W tym wypadku, podobnie jak przy wkładach wnoszonych na pokrycie kapitału akcyjnego w prostej spółce akcyjnej, tytułem wkładu niepieniężnego nie będzie można wnieść do spółki z o.o. oraz spółki akcyjnej, praw niezbywalnych. Wykluczony będzie również jako wkład świadczenie pracy bądź usług.

nieformalne spotkanie członków zarządu

Rodzaj wkładu do spółki a sposób zawarcia umowy spółki.

Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz prostej spółki akcyjnej mogą zostać zawarte na dwa sposoby, w odróżnieniu od spółki akcyjnej, która każdorazowo musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Kodeks spółek handlowych, stanowi że umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz prostej spółki akcyjnej może zostać zawarta:

  1. przy wykorzystaniu wzorca umowy spółki z o.o. lub prostej spółki akcyjnej, udostępnionego w systemie S24 – dla założenia spółki przy wykorzystaniu tego sposobu konieczne jest posiadania konta z tym systemie oraz podpisu zaufanego, kwalifikowanego lub osobistego; niestety – w wypadku korzystania z systemu S24 kapitał zakładowy zarówno przy założeniu spółki jak i w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego musi zostać pokryty środkami pieniężnymi. W tym wypadku więc wniesienie wkładu pieniężnego jest jedynym dopuszczalnym sposobem pokrycia udziałów.
  2. w formie aktu notarialnego.

W sytuacji jednak gdy chciałbyś wnieść do jednej ze wskazanych spółek wkład niepieniężny, będziesz musiał zawrzeć umowę spółki poprzez złożenie w tym przedmiocie oświadczeń przed notariuszem.

Natomiast, jeśli umowa spółki zostanie przez Ciebie zawarta przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie S24, następnie będziesz mógł dokonać jej zmiany także w takiej formie, w tym będziesz miał możliwość zwiększenia pierwotnie ustalonego przez Ciebie kapitału spółki.

Jednakże, jeśli podwyższenie kapitału zakładowego będzie następowało w ten sposób, konieczne będzie wniesienie wkładów pieniężnych na pokrycie podwyższonego kapitału.

Wobec tego, jeśli co prawda zawarłeś umowę spółki przy wykorzystaniu wzorca umowy, a następnie chcesz wnieść wkład niepieniężny do spółki, koniecznie musisz udać się do notariusza.

Treść umowy spółki.

W przypadku objęcia udziałów w spółce z o.o. za wkład niepieniężny (aport), na gruncie kodeksu spółek handlowych, umowa spółki powinna szczegółowo określać przedmiot tego wkładu oraz osobę wspólnika wnoszącego aport, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian za wkład niepieniężny udziałów.

Podobnie sytuacja kształtuje się w przypadku prostej spółki akcyjnej, w której jeśli akcjonariusze wnoszą wkłady niepieniężne – w umowie spółki powinien zostać także wskazany przedmiot tych wkładów, seria i numery akcji obejmowanych za wkłady niepieniężne oraz akcjonariusze, którzy obejmują te akcje.

Co więcej, jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest świadczenie pracy lub usług – umowa spółki musi także określać także rodzaj i czas świadczenia pracy lub usług.

Natomiast, w przypadku spółki akcyjnej, co prawda w statucie spółki nie muszą zostać zawarte postanowienia dotyczące przedmiotu wkładów niepieniężnych, liczby i rodzaju wyemitowanych w zamian za nie akcji, jak również osób, które zdecydowały się na ich wniesienie. Jednakże kwestie te powinny zostać określone w sprawozdaniu sporządzonym przez założycieli spółki.

pieniądze niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej

Termin wniesienia wkładów.

Termin, do którego wkłady pieniężne i niepieniężne, powinny zostać wniesione do spółki, jest zależny od rodzaju spółki z jaką mamy do czynienia.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

W spółce z o.o. jeśli umowa spółki została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24, wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie kapitału zakładowego spółki z o.o., powinno nastąpić w terminiesiedmiu dni od dnia jej wpisu do rejestru.

Natomiast, w sytuacji gdy umowa spółki z o.o. została zawarta w formie aktu notarialnego, zarząd spółki z o.o. składając wniosek o rejestrację spółki z o.o. zobowiązany jest do złożenia oświadczenia, że wkłady zostały wniesione.

Tym samym pokrycie całego kapitału zakładowego musi nastąpić przed złożeniem wniosku o rejestrację spółki, który z kolei powinien zostać złożony w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki.

Prosta spółka akcyjna.

Do powstania prostej spółki akcyjnej wymagane jest tylko wniesienie wkładów na pokrycie kapitału akcyjnego w wysokości co najmniej 1 zł. W pozostałym zakresie wkłady powinny zostać wniesione do spółki w ciągu 3 lat od dnia jej wpisania w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Spółka akcyjna.

W spółce akcyjnej, akcje obejmowane za wkłady niepieniężne powinny zostać w całości wniesione nie później niż przed upływem roku od dnia wpisania spółki w rejestrze przedsiębiorców.

Równocześnie, jeżeli zgodnie ze statutem spółki akcyjnej jej akcje mają zostać objęte wyłącznie za wkłady niepieniężne albo za wkłady pieniężne i niepieniężne, w takim wypadku kapitał zakładowy powinien być pokryty przed zarejestrowaniem co najmniej w 1/4 wysokości.

Wycena wkładów niepieniężnych.

W przypadku spółki z o.o. oraz prostej spółki akcyjnej nie ma obowiązku poddania formalnej wycenie wkładów niepieniężnych wnoszonych przez wspólników. Inaczej sytuacja kształtuje się w odniesieniu do spółki akcyjnej, w której konieczne będzie dokonanie stosownej wyceny.

Tym niemniej, chociaż w spółce z o.o. oraz prostej spółce akcyjnej, nie trzeba dokonywać wyceny wkładów niepieniężnych, a zaniżenie wartości wnoszonego wkładu nie powoduje nieważności umowy zawiązującej spółkę, warto zadbać aby ich wartość została prawidłowo określona.

spotkanie - omówienie zapisów w umowie spółki

W sytuacji bowiem gdy wartość wkładów niepieniężnych została znacznie zawyżona w stosunku do ich wartości zbywczej (wartości godziwej – w prostej spółce akcyjnej), w dniu zawarcia umowy spółki (w dniu objęcia akcji – w prostej spółce akcyjnej) wspólnik, który zdecydował się na wniesienie wkładu niepieniężnego w zawyżonej wysokości oraz członkowie zarządu, są zobowiązani do wyrównania spółce różnicy.

Warto zatem zadbać również w spółce z o.o. i prostej spółce akcyjnej aby aport wnoszony do spółki został prawidłowo wyceniony, tak aby w przyszłości uniknąć ewentualnych problemów.

Oferta Kancelarii.

Chciałbyś wnieść wkład niepieniężny do spółki kapitałowej, jednak nie wiesz jak prawidłowo sporządzić umowę spółki? A może nie wiesz czy posiadane przez Ciebie mienie może być wkładem niepieniężnym do spółki z o.o.? A może chciałbyś ustalić jakie będą konsekwencje podatkowe związane z wniesieniem przez Ciebie wkładów na pokrycie kapitału zakładowego lub kapitału akcyjnego?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Czy wiesz jaki status posiada spółka cywilna w oparciu o obowiązujące przepisy prawa?

Wydaje Ci się, że jest to jedna ze spółek prawa handlowego, a jej działanie reguluje kodeks spółek handlowych podobnie jak obejmuje przepisy określające spółkę jawną, komandytową, czy też spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością?

Nic bardziej mylnego!

W niniejszej publikacji, pokrótce wyjaśnimy Ci czym w istocie jest spółka cywilna, jakie zasady reprezentacji wiążą się ze spółką cywilną, a co za tym idzie kto w spółce cywilnej uprawniony jest do jej reprezentowania, dokonywania czynności prawnych, w tym podpisywania umów w imieniu tej spółki.

Wskażemy także czym jest zakres zwykłych czynności spółki i dlaczego ma on znaczenie w odniesieniu do jej reprezentacji.

Zapraszamy do lektury.

Spółka cywilna – co to takiego?

Spółka cywilna usługi prawne

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Spółka cywilna jest jedną z form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, która uregulowana została w kodeksie cywilnym, a więc nie w kodeksie spółek handlowych, który reguluje działalność spółek. Formalnie spółka cywilna nie jest w ogóle spółką, o której mówi kodeks spółek handlowych.

Spółka cywilna w istocie jest umową zawartą pomiędzy co najmniej dwoma podmiotami, które w zawartej przez siebie umowie zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Tworząc spółkę cywilną nie tworzymy nowego podmiotu prawnego, a jedynie porozumiewamy się z naszym wspólnikiem, że będziemy działać wspólnie w określony sposób jakim jest prowadzenie spraw spółki, reprezentowania spółki (czyli wspólników) wobec osób trzecich oraz dzieląc się korzyściami i stratami ze wspólnego przedsięwzięcia. Od zasady, że spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej są pewne drobne wyjątki na przykład na gruncie prawa podatkowego (spółka cywilna jest odrębnym podatnikiem na gruncie niektórych podatków np. podatku VAT).

Faktycznie więc spółka cywilna – aby dobrze uchwycić jej sens – jest wspólnym przedsięwzięciem kilku podmiotów prawnych, a nie spółką mającą podmiotowość prawną.

Do jej powstania konieczne jest współdziałanie co najmniej dwóch osób – fizycznych, prawnych, czy też jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (takich jak na przykład spółki jawnej, komandytowej).

Kto zatem w spółce cywilnej podejmuje czynności związane z jej reprezentowaniem, skoro jest to podmiot nie posiadający podmiotowości prawnej, a więc i zdolności prawnej, a co za tym idzie który nie może we własnym imieniu składać oświadczeń woli, w szczególności zaś zaciągać skutecznie zobowiązań?

Czy zachodzą tutaj jakiekolwiek podobieństwa do spółek prawa handlowego? Dowiesz się tego w dalszej części tej publikacji.

Reprezentacja spółki cywilnej, co to właściwie oznacza?

Pojęcie reprezentacji w spółce cywilnej oznacza w zasadzie wszystko to, co dotyczy relacji wspólników wobec osób trzecich. Będą to zatem czynności polegające na składaniu oświadczeń woli w sprawach spółki – zawieranie umów, wypowiadanie umów, aneksowanie umów, jak również przyjmowanie oświadczeń woli, które zostały do niej skierowane.

Prawo reprezentacji spółki cywilnej dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, do których należą na przykład zawieranie umów, udzielanie pełnomocnictw, czy też podpisywanie protokołów odbiorów usług, czy też branie udziału w spotkaniach (negocjacjach) z kontrahentami, składanie ofert, akceptacja ofert.

W zakresie reprezentowania spółki mieszczą się także wszystkie czynności pozasądowe, a wśród nich składanie apelacji, zażaleń, pozwów, reprezentację wspólników na rozprawach.

Co istotne, prawo reprezentowania spółki nie może być ograniczone ze skutkiem wobec osób trzecich.

Co więcej, w związku z tym, że spółka nie posiada zdolności prawnej, wszystkie czynności jakie są podejmowane w spółce cywilnej, w jej imieniu przez jej wspólników, są w istocie dokonywane na ich rzecz, a nie na rzecz spółki cywilnej. W takim wypadku bowiem, to jej wspólnicy są stronami czynności, w tym są stronami czynności sądowych i pozasądowych spółki.

Kiedy już wiemy, co kryje się pod pojęciem reprezentacji, zastanówmy się jak wygląda taka reprezentacji na gruncie obowiązujących przepisów.

Reprezentacja spółki cywilnej – zasady ogólne.

Kodeks cywilny stanowi, że w braku odmiennej umowy lub uchwały wspólników każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw. Co istotne, wspólnicy mający prawo reprezentacji spółki nie są jej organami, ale przedstawicielami ustawowymi.

Brzmienie przytoczonego przepisu pozwala na przyjęcie, że przede wszystkim aby określić zasady reprezentacji spółki cywilnej przeanalizować należy umowę spółki cywilnej.

W następnej kolejności należy prześledzić inne umowy zawarte przez wspólników działających w spółce cywilnej, a także uchwały podejmowane przez nich w toku jej funkcjonowania. Mogą one bowiem zawierać określenie zasad reprezentowania spółki w relacji wobec osób trzecich.

W sytuacji natomiast, gdy wspólnicy nie dojdą do porozumienia, w żadnym ze wskazanych dokumentów, aby określić, który z nich i na jakich zasadach będzie uprawniony do reprezentowania spółki cywilnej należało będzie posiłkować się regulacją ustawową odnoszącą się do prowadzenia jej spraw.

W dalszej części publikacji przybliżymy Ci jak kształtują się ustawowe zasady, według których spółka cywilna jest reprezentowana.

Kodeks cywilny a zasady reprezentowania spółki.

Jak już wiesz, Kodeks cywilny w art. 866 stanowi, że w braku odmiennej umowy lub uchwały wspólników każdy wspólnik spółki cywilnej jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw.

Brzmienie przytoczonego przepisu jasno wskazuje, że umocowanie do reprezentowania spółki może wynikać z ustawy, jednak regulacja ta znajdzie zastosowanie tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wspólnicy nie doszli do porozumienia w sposób odmienny, czy to w zawartej przez siebie umowie czy to w podjętej przez nich uchwale.

Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie, powoduje ścisłe powiązanie ze sobą dwóch kwestii, a mianowicie działania w imieniu spółki cywilnej w stosunkach zewnętrznych – w relacjach wobec osób trzecich, oraz prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki przez jej wspólników.

Czyli – chcesz wiedzieć, czy wspólnik może reprezentować spółkę to przyjrzyj się do czego uprawniony jest ten wspólnik w zakresie prowadzenia spraw spółki, a więc podejmowania decyzji w spółce.

Wskazane rozwiązanie powiązane jest ściśle z tym, że spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej, a zatem nie występuje w obrocie gospodarczym jako samodzielny podmiot odrębny od osób, które zdecydowały się na działalność w jej ramach.

W spółce cywilnej, w związku z tym nie powołuje się żadnych organów, całość jej działalności opiera się na działalności jej wspólników.

Czym jest prowadzenie spraw spółki cywilnej?

Wiemy już, że jeśli umową spółki, inną umową wspólników lub uchwałą nie określili oni zasad dotyczących reprezentowania spółki, zastosowanie znajdują przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące prowadzenia jej spraw. Czym jednak jest prowadzenie spraw spółki?

Otóż, prawo prowadzenia spraw spółki, oznacza w istocie podejmowanie czynności w spółce cywilnej, które są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa zbudowanego na jej podstawie.

Pod pojęciem tym kryły się będą w związku z tym wytyczanie kierunków rozwoju, podejmowanie decyzji o kolejnych zamierzeniach gospodarczych.

Aby lepiej zrozumieć sytuację, wyobraź sobie, że prowadzisz wraz ze swoim wspólnikiem w ramach umowy spółki cywilnej piekarnię. Obecnie macie jeden punkt sprzedaży pieczywa.

Zastanawiacie się jednak na rozszerzeniem zakresu prowadzonej przez Was działalności. W tym celu poszukujecie nowego lokalu, zastanawiacie się w jakiej lokalizacji najlepiej go otworzyć, w jakich godzinach powinien on być czynny, analizujecie koszty, przyszłe przychody, konieczne działania. W końcu, po przeprowadzeniu analiz, trzeba podjąć decyzję. Te działania oraz decyzja jaka będzie podjęta to prowadzenie spraw spółki.

Decyzje te podejmowane są w stosunkach wewnętrznych, bez udziału osób trzecich i wszystkie one stanowić będą właśnie czynności związane z prowadzenie spraw spółki cywilnej.

Jak natomiast wyglądają zasady i prawo prowadzenia spraw spółki, na gruncie obowiązujących przepisów?

Co mówią przepisy w zakresie prowadzenia spraw spółki?

Zastanawiając się jak wygląda prawo prowadzenia spraw spółki cywilnej, musisz mieć na uwadze kilka zasadniczych kwestii. Wyjaśnimy Ci na co powinieneś zwrócić uwagę w dalszej części publikacji.

Przede wszystkim pamiętaj, że podobnie jak w przypadku reprezentacji, także odnosząc się do prowadzenia spraw spółki cywilnej – przepisy ustawowe będą wchodziły w grę tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy umowa spółki, czy też późniejsza umowa pomiędzy wspólnikami zawarta w toku ich działalności w ramach spółki cywilnej lub podjęta przez nich uchwała nie stanowi inaczej.

W sytuacji natomiast, gdy wspólnicy nie zdecydowali się na odejście od zasad ustawowych, a zatem będą one stanowiły podstawę do określenia zasad prowadzenia spraw spółki cywilnej, musisz dokonać rozróżnienia na kilka typów czynności. Będzie miało to bezpośredni wpływ na określenie zasad reprezentacji.

Mianowicie, ogromne znaczenie ma to czy dana czynność należy do zakresu zwykłych czynności spółki, przekracza wskazany zakres lub jest czynnością nagłą.

Czynności zwykłego zarządu.

Zakres zwykłych czynności spółki obejmuje bieżące, typowe decyzje związane z funkcjonowaniem spółki cywilnej.

Decyzje tego typu mogą być, na gruncie obowiązujących przepisów, co do zasady podejmowane przez każdego ze wspólników spółki samodzielnie. Istnieje jednak wyjątek od wskazanej samodzielności każdego ze wspólników.

Mianowicie, Kodeks cywilny w tym zakresie stanowi, że jeżeli przed zakończeniem takiej sprawy chociażby jeden z pozostałych wspólników sprzeciwi się jej prowadzeniu, potrzebna jest uchwała wszystkich wspólników.

dyskusja na temat prowadzenia spraw spółki

W związku z tym, nawet jeżeli dana sprawa jest sprawą nieprzekraczająca zakresu zwykłych czynności spółki, ale sposobowi jej prowadzenia sprzeciwi się choć jeden z pozostałych wspólników – aby mogła zostać ona zakończona w określony sposób konieczne jest podjęcie uchwały przez wspólników spółki cywilnej.

Jak jednak należy rozumieć zakończenie sprawy, w rozumienie przytoczonej regulacji? Mianowicie, zakończeniem sprawy spółki będzie wykonanie podjętej decyzji przez danego wspólnika, a zatem na przykład dokonanie określonych czynności prawnych np. zawarcie umów w wykonaniu decyzji związanej z dalszym rozwojem działalności.

Czynności przekraczające zwykły zarząd.

W sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki ich podjęcie wymaga uprzedniej uchwały wspólników. Nie istnieje jednak ustawowy katalog czynności, które przekraczają zwykły zarząd.

W związku z tym, będziesz musiał każdorazowo rozważyć, czy konkretna czynność, obejmuje zakres zwykłych czynności spółki, czy też go przekracza, a tym samym czy do jej podjęcia wymagana jest uchwała wspólników.

Dokonując rozważań w tym przedmiocie, powinieneś brać pod uwagę wartość zaciąganego zobowiązania spółki, czy też wartość prawa którym spółka cywilna ma rozporządzić.

Czynności nagłe.

Powinieneś także wiedzieć, że w przypadku gdy chodzi o dokonanie czynności nagłej, każdy wspólnik spółki cywilnej może bez uprzedniej uchwały pozostałych wspólników wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę cywilną na niepowetowane straty.

W przypadku czynności nagłej, nie będzie zatem potrzebna uchwała podjęta przez wspólników spółki cywilnej także w sytuacji, gdy dana czynność należy do kategorii czynności przekraczających zwykły zarząd.

W tego rodzaju sprawach bezskuteczny będzie także sprzeciw innego wspólnika spółki, nawet jeśli zostałby on złożony przed zakończeniem takie sprawy spółki.

Jak jednak należy rozumieć, że dana czynność jest czynnością nagłą?

Czynnością nagłą będzie tego rodzaju czynność, której nie podjęcie w zwykłym toku podejmowania tego rodzaju decyzji narazi spółkę cywilną na poniesienie niepowetowanej straty.

Uchwała wspólników spółki cywilnej.

Dowiedzieliśmy się już, że w pewnych sytuacjach prawo prowadzenia spraw spółki, a co za tym idzie również podjęcie czynności z zakresu jej reprezentacji, uzależnione jest od podjęcia przez wspólników spółki cywilnej uchwały, która pozwoli na dokonanie danej czynności.

Jaką jednak większością głosów taka uchwała powinna zostać podjęta? I kiedy można przyjąć, że doszło do podjęcia danej uchwały wspólników?

Otóż, odnosząc się do wielkości głosów potrzebnych do uznania, że doszło do podjęcia przez wspólników uchwały pozwalającej na dokonanie określonej czynności – zapamiętaj, że uchwała tego rodzaju powinna zostać podjęta jednomyślnie, przy udziale wszystkich wspólników spółki cywilnej.

Co więcej, uznać należy, że do podjęcia uchwały wspólników dochodzi w momencie, w którym każdy ze wspólników odda głos.

biuro - reprezentowanie spółki cywilnej

Oczywiście, w umowie spółki cywilnej można określić sposób przeprowadzania głosowania nad określonymi sprawami nie należącymi do zakresu zwykłych czynności spółki, można także zdefiniować jakie czynności będą wchodziły do przedmiotowego zakresu.

Modyfikacje sposobu prowadzenia spraw i reprezentacji.

Jak już wspominaliśmy, zarówno umowa spółki cywilnej, inna umowa zawarta pomiędzy wspólnikami, jak również uchwała wspólników, może wprowadzać modyfikacje w zakresie sposobu prowadzenia spraw spółki, jak również zasad jej reprezentowania. Co istotne, można dokonać modyfikacji jedynie jednej z przedstawionych kwestii. Wszystko zależy od uznania danych wspólników.

Musisz jednak pamiętać, że jeśli zdecydujesz się na modyfikację względem ustawowych zasad związanych z prowadzeniem spraw spółki, nie uregulujesz jednak w żaden sposób w zawieranej umowie spółki, innej umowie lub uchwale wspólników, sposobu jej reprezentacji – zastosowanie znajdą określone przez Ciebie w umowie spółki zasady związane z prowadzeniem jej spraw.

Jak już była o tym mowa – w braku odmiennej umowy lub uchwały wspólników każdy wspólnik spółki cywilnej jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jaki jest uprawniony do prowadzenia spraw spółki.

dyskusje na temat zapisów w umowie spółki

W związku z tym dokonanie modyfikacji zasad prowadzenia spraw spółki względem zasad wypływających z Kodeksu cywilnego, oznaczało będzie również dokonanie zmiany w zakresie reprezentowania spółki. Wynika to z brzmienia obowiązujących przepisów.

Zapamiętaj w tym miejscu, że w sytuacji gdy w umowie wyłączono wspólnika od prowadzenia spraw spółki, to należy przyjąć, że nie przysługuje mu też prawo jej reprezentowania (stanowisko takie wyrażone zostało w głosie do wyroku sądu apelacyjnego w Katowicach z marca 2001 roku).

Wobec tego, jeśli zależy Ci aby reprezentacja spółki cywilnej odbiega od zasad prowadzenia spraw spółki musisz pamiętać aby zadbać o to w umowie spółki, innej umowie zawartej ze wspólnikami bądź podjąć odpowiednią uchwałę w tym przedmiocie.

W jaki jednak sposób możesz zmodyfikować sposób reprezentacji spółki cywilnej? Masz w tym zakresie bardzo dużą swobodę.

Przykładowo możesz postanowić, że dla skuteczności podejmowanych czynności prawnej wystarczające jest aby czynność została wykonana przez któregokolwiek ze wspólników.

Możesz także wprowadzić regulację, zgodnie z którą dla skuteczności podejmowanych działań z zakresu reprezentowania spółki konieczne jest współdziałanie kilku wspólników łącznie, jednego konkretnego wspólnika z innym wspólnikiem czy też kilku pozostałych wspólników.

Wszystkie te modyfikacje względem ustawowych zasad może przewidywać umowa spółki, inna umowa wspólników lub podjęta przez nich uchwała.

Wybór sposobu reprezentowania spółki należy do Ciebie i związany jest z Twoją relacją z pozostałymi wspólnikami i zaufaniem, które względem nich posiadasz.

Warto jednak abyś zadbał o uregulowanie przedmiotowej kwestii już na etapie rozpoczynania działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej, bądź na późniejszym etapie w ramach zawartej przez wspólników umowy, czy też w uchwale która zostanie przez nich podjęta.

Pełnomocnik i prokurent.

Warto również zaznaczyć, że nie ma żadnych przeszkód aby ustanowić w spółce cywilnej pełnomocnika, który będzie uprawniony do reprezentowania spółki w relacjach z osobami trzecimi.

Musisz jednak pamiętać, że udzielając pełnomocnictwa, również pierwszorzędnie należy ustalić, jakie w danej spółce cywilnej istnieją zasady reprezentacji. Pełnomocnictwo bowiem powinno zostać udzielone na ich podstawie, biorąc pod uwagę możliwości poszczególnych wspólników do występowania wobec osób trzecich.

Należało będzie zatem mieć na uwadze czy osoba, która ma zostać ustanowiona pełnomocnikiem ma dokonywać zwykłych czynności spółki czy czynności przekraczających ten zakres.

Odmiennie rzecz wygląda w przypadku możliwości udzielenia prokury. Chociaż prokura jest w istocie szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, umocowującym do dokonywania czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, to spółka cywilna nie ma możliwości jej udzielenia. Dzieje się tak dlatego, ponieważ spółka cywilna jako taka nie posiada statusu przedsiębiorcy.

Prokurę będą mogli ustanowić jednak poszczególni wspólnicy spółki cywilnej, będący osobami fizycznymi prowadzącymi działalności gospodarczą i podlegającymi wpisowi do CEIDG lub spółkami prawa handlowego wpisanymi do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Podsumowanie.

W tej publikacji dowiedziałeś się jak rozumieć pojęcie reprezentacji w spółce cywilnej, jak również czym różni się ono od prowadzenia jej spraw. Publikacja powinna przybliżyć Ci także dlaczego spółka ta nie należy do spółek handlowych, o których stanowi kodeks spółek prawa handlowego.

Jednak przede wszystkich dzięki tej publikacji powinieneś zapamiętać, że reprezentacja spółki cywilnej pozostaje w ścisłym związku z prowadzeniem jej spraw, oraz że kwestie te mogą być modyfikowane.

To, że reprezentacja spółki powiązana jest ściśle z prowadzeniem jej spraw, nie oznacza, że nie masz żadnego wpływu na to kto będzie miał reprezentować spółkę cywilną. Wręcz przeciwnie, możesz wprowadzić odpowiednie modyfikacje względem zasad, które stanowi kodeks cywilny.

Powinieneś jednak przy tym zapamiętać, że jeśli nie zdecydujesz się na odejście od ustawowych zasad, czy to w umowie spółki cywilnej, innej umowie pomiędzy wspólnikami czy też w uchwale podjętej przez wspólników na etapie funkcjonowania spółki, każdy ze wspólników będzie uprawniony i zobowiązany do reprezentowania spółki, w tym do podpisywania umów w jej imieniu.

Pamiętaj także, o dwóch bardzo ważnych kwestiach. Przede wszystkim powinieneś mieć na względzie rozróżnienie pomiędzy czynnościami zwykłego zarządu a czynnościami przekraczającymi ten zarząd, które wymagają uprzedniej uchwały wspólników.

Co więcej, nawet przy sprawach mieszczących się w kategorii zwykłych czynności spółki, może być potrzebna taka zgoda, w sytuacji gdy chociaż jeden z pozostałych wspólników sprzeciwi się czynności, przed jej zakończeniem.

Warto zatem, abyś decydując się na rozpoczęcie prowadzenia biznesu w formie spółki cywilnej, zadbał aby już umowa spółki, zawierała przynajmniej zdefiniowanie czym dla Was będą czynności zwykłego zarządu i przekraczające zwykły zarząd. Mogą one odnosić się do wartości zobowiązania spółki, czy też dotyczyć na przykład zakupu czy też sprzedaży nieruchomości.

Możesz także wprowadzić czy to już w umowie spółki, czy późniejszym dokumencie postanowienia odnoszące się do możliwości reprezentowania spółki przez poszczególnych wspólników, określając przykładowo, który wspólnik reprezentuje spółkę bez żadnych ograniczeń.

Możesz również uzależnić jego decyzyjność od zgody pozostałych wspólników lub tylko części z nich. Pamiętaj zatem, że to, kto będzie reprezentować spółkę cywilną, zależy również od Ciebie, a nie tylko regulacji ustawowej.

Aby mieć pewność, że zasady reprezentowania spółki cywilnej sprawdzą się w Twoimi konkretnym wypadku warto, abyś skonsultował się z profesjonalistą tj. adwokatem czy też radcą prawnym zajmującym się obsługą prawną spółek, który na pewno odpowie na Twoje wszystkie pytania i pomoże sformułować poprawnie umowę spółki cywilnej, tak aby jej zapisy w pełni odpowiadały Twojej sytuacji.

Oferta Kancelarii.

Jeżeli myślisz nad rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej i chciałbyś w związku z tym zawiązać spółkę cywilną, wobec czego chcesz poprawnie skonstruować zapisy umowy spółki cywilnej, tak aby jak najlepiej zabezpieczyć swoje interesy, bądź zastanawiasz się nad przekształceniem umowy spółki cywilnej w inną przewidzianą w prawie polskim formę działalności gospodarczej i nie wiesz czy możesz wybrać spółkę jawną lub też myślisz o spółce komandytowej, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.

Prowadzisz działalność gospodarczą w ramach spółki partnerskiej i wraz ze swoimi wspólnikami rozważacie możliwość dopuszczenia kolejnej osoby do prowadzonej przez Was działalności?

Nie wiesz jednak w jaki sposób może dojść do przystąpienia do tego rodzaju spółki nowego wspólnika?

A może chciałbyś wystąpić ze spółki, jednak nie wiesz, w jaki sposób możesz przekazać przysługujące Ci uprawnienia i ciążące na Tobie obowiązki innej osobie?

W niniejszej publikacji przedstawiamy Ci najważniejsze fakty, dotyczące spółki partnerskiej, wskazując jednocześnie kto może i w jaki sposób przystąpić do tego rodzaju spółki osobowej.

Zapraszamy do lektury!

Spółka partnerska – co to takiego?

Zgodnie z kodeksem spółek handlowych spółką partnerską jest spółka osobowa, utworzona w celu wykonywania wolnego zawodu przez wspólników, którzy w tego rodzaju spółce zwani są partnerami.

W spółce partnerskiej, jak w każdego rodzaju spółce osobowej, za zobowiązania spółki oprócz niej samej odpowiadają z nią solidarnie wszyscy wspólnicy, przy czym ich odpowiedzialność wchodzi w grę dopiero w sytuacji gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (odpowiedzialność subsydiarna wspólników). Ta cecha zbliża spółkę partnerską do spółki jawnej, gdyż wspólnicy spółki jawnej odpowiadają w identyczny sposób.

Wprowadzenie nowego wspólnika do spółki partnerskiej

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Wskazać jednak należy, że spółka partnerska jest na swój sposób wyjątkowa na tle wszystkich innych spółek osobowych. Nie każdy bowiem może zostać wspólnikiem tego rodzaju spółki, a w innych spółkach nie zostały wprowadzone tego rodzaju ograniczenia co do kręgu osobowego potencjalnych wspólników. Ograniczenia te nie występują ani w spółce jawnej, ani w spółce komandytowej ani też w spółce komandytowo akcyjnej.

Wspólnicy spółki partnerskiej.

Kodeks spółek handlowych jasno wskazuje, kto może zostać wspólnikiem w spółce partnerskiej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, krąg dopuszczalnych partnerów został ograniczony jedynie do osób fizycznych, wykonujących określony w kodeksie spółek handlowych lub w odrębnej ustawie tzw. wolny zawód.

Wspólnikami spółki partnerskiej mogą przykładowo zostać adwokat, aptekarz, architekt, radca prawny, doradca podatkowy, doradca inwestycyjny czy księgowy. Co również niezwykle istotne, spółka partnerska może co do zasady także zostać zawiązana w celu wykonywania więcej niż jednego wolnego zawodu.

Reguła ta może jednak zostać ograniczona w przepisach szczególnych. Jest tak przykładowo w odniesieniu do radców prawnych i adwokatów, którzy co prawda mogą wykonywać zawód w ramach jednej spółki partnerskiej, jednak nie mogą do niej przystąpić wspólnicy będący na przykład księgowymi lub architektami.

Każdorazowo zatem, chcąc rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w ramach spółki partnerskiej z osobami wykonującymi inny niż Ty wolny zawód, powinieneś zweryfikować przepisy szczególne, tak aby określić, czy Twoja spółka partnerska może w ogóle powstać. Podobnie też zrób przed planowaną zmianą składu wspólników.

Co warto podkreślić, do zgłoszenia spółki partnerskiej do sądu rejestrowego należy dołączyć dokumenty potwierdzające uprawnienia każdego partnera do wykonywania wolnego zawodu. Zasada ta ma również niezwykle ważne znaczenie w kontekście przystąpienia nowego wspólnika do spółki partnerskiej.

narada - w sprawie prowadzenia spraw spółki

Sposoby przystąpienia nowego wspólnika do spółki.

Biorąc pod uwagę dosłowne brzmienie pojęcia przystąpienia nowego wspólnika do spółki partnerskiej należałoby rozpatrzyć jedynie sytuacje, w której w spółce pojawia się nowa osoba, która dotychczas nie posiadała żadnych praw i obowiązków związanych z byciem wspólnikiem danego podmiotu, przy jednoczesnym pozostaniu w niej wszystkich dotychczasowych wspólników.

Jednakże, w szerokim brzmieniu pojęcia przystąpienia nowego wspólnika do spółki partnerskiej kryje się:

 

  • przystąpienie nowego wspólnika na skutek przeniesienia ogółu praw i obowiązków dotychczasowego wspólnika na inny podmiot;
  • przystąpienie nowego wspólnika do spółki w drodze zmiany umowy spółki;
  • przystąpienie wspólnika na skutek sukcesji uniwersalnej, gdy umowa spółki dopuszcza taką możliwość (np. w wyniku dziedziczenia).

 

W niniejszym opracowaniu omówimy dwie pierwsze sytuacje związane z pojawieniem się w spółce nowego podmiotu, który dotychczas nie pozostawał wspólnikiem danej spółki partnerskiej.

Co więcej, na gruncie obowiązujących przepisów, jest także możliwe, że ogół praw i obowiązków określonego wspólnika spółki partnerskiej zostanie przeniesiony na innego wspólnika, czyli na inną osobę, która również jest wspólnikiem tej spółki. Jednakże w wyniku takiego działania, w spółce partnerskiej nie pojawi się nowa osoba, a faktycznie nastąpi wystąpienie wspólnika ze spółki.

Ponadto, warto także zaznaczyć, że nie jest również wykluczone, że ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej, zostanie przeniesiony łącznie na kilka osób, które zostaną jednym wspólnikiem zbiorowym spółki.

Zbycie ogółu praw i obowiązków.

Pierwszym ze sposobów przyjęcia do grona dotychczasowych wspólników nowego partnera jest zbycie przez dotychczasowego wspólnika posiadanego przez niego ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki partnerskiej.

Przy wykorzystaniu tego sposobu wprowadzenia nowego wspólnika do spółki partnerskiej, zasadniczo nie ma potrzeby zmiany umowy spółki. Pojawi się ona jednak w sytuacji gdy na zbycie ogółu praw i obowiązków w spółce partnerskiej zdecyduje się partner, które nazwisko znajduje się w firmie tej spółki.

Czy jednak przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej, a w tym także spółki partnerskiej, wiąże się ze spełnieniem jakiś dodatkowych obowiązków? Oraz w jakiej formie powinno ono nastąpić?

Aby doszło do zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej, muszą zostać spełnione następujące warunki:

 

  • umowa spółki musi dopuszczać taką możliwość;
  • wszyscy pozostali wspólnicy muszą wyrazić pisemną zgodę na przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej;
  • nowy wspólnik spółki musi posiadać uprawnienia do wykonywania wolnego zawodu w ramach spółki, w której dochodzi do zbycia.

 

Umowa spółki.

Pierwszym z warunków, które na gruncie obowiązujących przepisów umożliwiają przeniesienie ogółu praw i obowiązków spółki partnerskiej na inny podmiot, jest dopuszczenie takiej możliwości w umowie spółki.

W związku z tym, jeśli jesteś wspólnikiem jakiejkolwiek spółki osobowej, w tym także spółki partnerskiej i chciałbyś zbyć przysługujący Ci ogół praw i obowiązków na inną osobę, w pierwszej kolejności powinieneś zapoznać się z zapisami Twojej umowy spółki i zweryfikować czy dopuszcza ona taką możliwość.

zobowiązania spółki istniejące - spotkanie

Jeśli w istocie, umowa spółki pozwala Ci na takie działanie, musisz jeszcze jedynie uzyskać zgodę pozostałych wspólników na zawarcie przez Ciebie umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków. Jeśli jednak w umowie spółki nie zostało zawarte stosowne postanowienie, w pierwszej kolejności musisz doprowadzić do zmiany umowy spółki.

Pamiętaj, że zmiana umowy spółki osobowej wymaga zgody wszystkich wspólników, jednak co bardzo istotne, w szczególności jeśli zależy Ci na szybkim przeprowadzeniu transakcji zbycia, zmiana umowy spółki partnerskiej dla swej skuteczności nie wymaga ujawnienia zmiany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Jest to analogiczna regulacja jak w spółce jawnej.

Zgoda pozostałych wspólników.

Kiedy już zweryfikujesz zapisy umowy spółki i potwierdzisz, że zawiera ona postanowienie wyrażające zgodę na przeniesienie ogółu praw i obowiązków na inny podmiot, bądź doprowadziłeś do wprowadzenia stosownej zmiany w Twojej umowie spółki, w następnej kolejności powinieneś zadbać o wyrażenie na piśmie zgody przez pozostałych wspólników spółki na przeprowadzanie czynności zbycia.

Zgoda taka jednak nie będzie potrzebna w sytuacji gdy umowa spółki partnerskiej wyłącza obowiązek jej pozyskania przez wspólnika planującego przeniesienie przysługujących mu praw i obowiązków na inny podmiot.

Co więcej, umowa spółki może również wprowadzać dodatkowe postanowienia dotyczące formy w jakiej taka zgoda powinna zostać udzielona, wprowadzając wymóg uzyskania zgody na przykład w formie aktu notarialnego.

Uprawnienia do wykonywania wolnego zawodu.

Jak już wskazaliśmy, na wstępie niniejszej publikacji, inaczej niż w spółce jawnej czy innej spółce osobowej nie każdy podmiot może zostać wspólnikiem w spółce partnerskiej. Aby móc prowadzić działalność gospodarczą w tej formie prawnej trzeba przede wszystkim być osobą fizyczną, posiadającą uprawnienia do wykonywania wolnego zawodu.

Co więcej, nie może chodzić o jakikolwiek wolny zawód, a jedynie taki który może być wykonywany w ramach danej konkretnej spółki partnerskiej. W związku z tym nie ma na przykład przeszkód, aby adwokat przystąpił do spółki partnerskiej radców prawych. Nie będzie mógł do niej natomiast przystąpić na przykład architekt lub notariusz.

Każdorazowo, aby odpowiedzieć na pytanie, czy dana osoba będzie mogła przystąpić do spółki partnerskiej w charakterze jej wspólnika, należy przeanalizować przepisy dotyczące wykonywania określonego, konkretnego wolnego zawodu.

Forma zbycia ogółu praw i obowiązków partnera.

Przepisy nie wprowadzają wymogu zachowania określonej formy umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce osobowej, w tym także spółki partnerskiej, czy spółce jawnej. Nie ma jednak żadnych przeszkód, aby w umowie spółki jej wspólnicy zawarli uregulowanie zgodnie, z którym powinna ona zostać zawarta przy zachowaniu konkretnej formy.

W związku z tym, również z tej przyczyny tak niezwykle istotne jest zweryfikowanie przed przystąpieniem do realizacji przystąpienia nowego wspólnika do spółki partnerskiej, czy umowa ta nie wprowadza określonych wymogów w tym zakresie.

W sytuacji natomiast gdy umowa spółki nie wskazuje właściwej formy dla przeniesienia ogółu praw i obowiązków na inną osobę, wydaje się, że ze względów praktycznych oraz konieczności przedstawienia jej w sądzie rejestrowym w celu aktualizacji ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym wspólników, powinna ona zostać sporządzona co najmniej w formie pisemnej.

Zmiana umowy spółki.

Drugim ze sposobów, dzięki którym do spółki partnerskiej może przystąpić nowa osoba jest dokonanie zmiany umowy spółki. Poprzez wykorzystanie tego sposobu przystąpienia do spółki nowego partnera, zwiększeniu ulegnie liczba wspólników spółki partnerskiej.

Co do zasady, do zmiany umowy spółki partnerskiej wystarczające jest zachowanie formy pisemnej. Wynika to z faktu, że również umowa spółki partnerskiej powinna zostać zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Nie ma jednak przeszkód, aby zmiana umowy spółki partnerskiej została dokonana w formie aktu notarialnego, czy też innej formie szczególnej przy czym niewątpliwie zwiększy to koszty tej czynności.

Co więcej, kodeks spółek handlowych stanowi w zakresie zmiany umowy spółki osobowej jaką jest spółka partnerska, że zmiana postanowień umowy spółki wymaga zgody wszystkich wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Oznacza to, że co do zasady, aby przystąpienie nowego wspólnika do spółki partnerskiej było możliwe, zasadniczo za zmianą składu osobowego wspólników, poprzez dodanie kolejnego osoby do grona dotychczasowych wspólników, opowiedzieć się powinni jednomyślnie wszyscy wspólnicy spółki partnerskiej.

W związku z tym, niezwykle istotną kwestią jest zweryfikowanie zapisów umowy spółki w tym zakresie, tak aby ustalić zasady dotyczące zmiany umowy spółki, w tym wprowadzenia do niej nowego wspólnika.

Również w tym przypadku, aby przystąpienie nowego wspólnika do spółki partnerskiej w drodze zmiany jej umowy było możliwe, konieczne jest aby nowy wspólnik spółki posiadał uprawnienie do wykonywania wolnego zawodu. W całości aktualne w tym zakresie pozostają rozważania zawarte we wcześniejszej części tej publikacji.

Odpowiedzialność nowego wspólnika.

Chcąc przystąpić do spółki partnerskiej w charakterze wspólnika, powinieneś mieć na uwadze ewentualną odpowiedzialność, jaka będzie na Tobie spoczywa w związku z długami zaciągniętymi w toku działalności spółki partnerskiej przez nią samą bądź przez wspólnika na miejsce, którego zamierzasz przystąpić do spółki.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami możemy nieco rozróżnić zakres odpowiedzialności osoby, która przystępuje do spółki osobowej, w tym partnerskiej w drodze zmiany umowy spółki od tej jaką ponosić będzie w związku z nabyciem praw i obowiązków dotychczasowych wspólników.

Ogólna zasada odpowiedzialności.

Kodeks spółek handlowych wprowadza zasadę w regulacji dotyczącej spółki jawnej, która znajduje zastosowanie także do spółki partnerskiej, zgodnie z którą osoba przystępująca do spółki osobowej, odpowiada za zobowiązania spółki istniejące w chwili jej przystąpienia. Zobowiązania spółki to nic innego jak zobowiązania zaciągnięte przez nią względem wierzycieli spółki.

W związku z tym, decydując się na przystąpienie do spółki osobowej, należy mieć na uwadze, że ewentualni wierzyciele spółki będą mogli dochodzić od nowo przystępującego wspólnika zaspokojenia, przy czym będzie to możliwe dopiero gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna.

Odpowiedzialność przy przeniesieniu ogółu praw i obowiązków.

W sytuacji gdy przystąpienie partnera do spółki następuje w związku z przeniesieniem ogółu praw i obowiązków dotychczasowego wspólnika na inną osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki.

Wobec tego, decydując się na wejście do spółki osobowej w miejsce innej osoby, należy oprócz zbadania sytuacji jej samej, zweryfikować także ewentualne zobowiązania, które spoczywają na wspólniku, od którego chcemy nabyć ogół praw i obowiązków.

Do zobowiązań występującego wspólnika możemy zaliczyć w szczególności zobowiązanie do dokonywania określonych świadczeń na rzecz spółki (o ile zostały one przewidziane w umowie spółki) oraz zobowiązanie do uczestniczenia w stratach spółki.

Jeśli natomiast, chcesz dowiedzieć się więcej na temat ponoszenia odpowiedzialności za długi spółki partnerskiej, zapoznaj się z naszą publikacją: https://app.surferseo.com/drafts/s/qtBsF271-HQ0mKVu52GtNiGtPuFFnkmP

Skutki zmiany wspólnika.

Dokonując zmiany wspólnika w spółce partnerskiej, należy pamiętać o dwóch zasadach.

Po pierwsze, że dokonanie zmiany wspólnika następuje w dniu zawarcia umowy, czyli wtedy gdy stosowne dokumenty zostaną podpisane przez wszystkie strony.

Po drugie, nowy wspólnik, przystępując do spółki, uzyskuje prawo do zysku, o ile nie umówiono się inaczej, za cały rok obrotowy, w jakim nastąpiła zmiana wspólnika, niezależnie od tego, czy zmiana nastąpiła w styczniu, sierpniu, czy też w grudniu. Jest to ważna zasada mająca istotne znaczenie przy konieczności dokonywania rozliczeń pomiędzy wspólnikami.

Podsumowanie.

Spółka partnerska jest niejako wyjątkowym podmiotem na tle innych spółek osobowych, a nawet wszystkich spółek prawa handlowego. Jest jedyną formą prawną prowadzenia działalności gospodarczej, uregulowaną w kodeksie spółek handlowych, która ogranicza krąg potencjalnych wspólników.

Jej wspólnikami mogą zostać jedynie osoby fizyczne wykonujące wolne zawody. W związku z tym nie każda osoba będzie miała możliwość przystąpienia do spółki partnerskiej w charakterze wspólnika tego rodzaju spółki.

Co więcej, zostać wspólnikiem spółki partnerskiej (jak również spółki jawnej, spółki komandytowo-akcyjnej czy też spółki komandytowej) można zostać de facto na dwa zasadnicze sposoby. Mianowicie, może do tego dojść w drodze zmiany umowy spółki lub poprzez przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę.

Przede wszystkim przed przeprowadzeniem transakcji, wskutek której do spółki partnerskiej przystąpi nowa osoba, należy przeanalizować umowę spółki i ocenić czy zgodnie z jej treścią zmiana składu wspólników jest w ogóle dopuszczalna, a jeśli tak to czy wiąże się ze szczególnymi wymogami, odbiegającymi od regulacji ustawowej.

Co więcej, decydując się na przystąpienie do spółki partnerskiej powinieneś mieć na uwadze, że wiąże się z tym również odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe przed dniem Twojego przystąpienia, jak również ewentualna odpowiedzialność związana z osobą wspólnika, w którego prawa i obowiązki zdecydowałeś się wejść.

Pamiętaj także, że zmiana składu wspólników we wszystkich spółkach osobowych, może nastąpić także w związku z sukcesją uniwersalną, jak również poprzez wypowiedzenie umowy spółki. Natomiast, niniejsza publikacja omawia jedynie dwa ze sposobów, na skutek których dochodzi do zmiany składu osobowego spółki partnerskiej.

Oferta Kancelarii.

Potrzebujesz pomocy przy sporządzeniu umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków w spółce partnerskiej, myślisz o zmianie umowy spółki poprzez wprowadzenie do niej nowego partnera, a może zastanawiasz jak to wygląda w spółce komandytowej lub spółce komandytowo-akcyjnej, bądź chciałbyś skonsultować czy po przystąpieniu do spółki partnerskiej będziesz miał możliwość prowadzenia spraw spółki, skontaktuj się z nami.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Chciałbyś przystąpić do spółki komandytowej jako komplementariusz? A może rozważasz przystąpienie do niej w roli komandytariusza? Nie wiesz jednak jakich formalności należy w tym celu dochować?

A może zastanawiasz się, czy w związku z przystąpieniem do spółki komandytowej, ponosić będziesz odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe przed dniem Twojego przystąpienia?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci, w jaki sposób można przystąpić do spółki komandytowej i wyjaśnimy, z jakimi konsekwencjami się to wiąże.

Zapraszamy do lektury!

Przystąpienie nowego wspólnika.

W spółce komandytowej, będącej jedną ze spółek osobowych możemy wyróżnić dwie kategorie wspólników. Są to:

  1. co najmniej jeden komplementariusz, będący aktywnym wspólnikiem, uprawnionym do reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw, ponoszący pełną odpowiedzialność za jej zobowiązania;
  2. co najmniej jeden komandytariusz, będący wspólnikiem biernym, wnoszącym do spółki kapitał i ponoszącym odpowiedzialność jedynie do wysokości określonej w umowie spółki sumy komandytowej.

Przystąpienie nowego wspólnika do spółki

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

W ścisłym znaczeniu za pojęcie przystąpienia nowego wspólnika do spółki komandytowej należy uznać, wszystkie przypadki, które polegają na przystąpieniu do niej dodatkowej osoby – w charakterze komandytariusza lub komplementariusza – obok innych pozostających w spółce wspólników. Może to też być czynność gdy następuje wystąpienie wspólnika i jednocześnie przystąpienie nowego wspólnika (nowy komandytariusz lub nowy komplementariusz).

Wobec tego, w wyniku przystąpienia nowego wspólnika do spółki komandytowej, jej skład osobowy ulega rozszerzeniu. Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia na przykład kiedy, w spółce występuje jeden komandytariusz i jeden komplementariusz i przystępuje do niej kolejna osoba np. w charakterze komandytariusza.

Jakich jednak wymogów należy dochować w celu przystąpienia do tego rodzaju spółki osobowej?

Zmiana umowy spółki komandytowej.

Przystąpienie nowego wspólnika do spółki, w ścisłym rozumieniu tego pojęcia, odbywa się w drodze zmiany umowy spółki komandytowej, na zasadzie porozumienia wszystkich stron. Jest to ogólna zasada obowiązująca w spółkach osobowych. Jak już wiemy, w spółce komandytowej, występują dwa rodzaje wspólników – komandytariusze i komplementariusze, a przystąpienie każdego z nich do spółki komandytowej, będzie wyglądało nieco inaczej.

Uzyskanie statusu komplementariusza.

Kodeks spółek handlowych stanowi, że do przystąpienia do spółki komandytowej nowego wspólnika, jakim jest komplementariusz, konieczne jest spełnienie dwóch warunków. Są nimi:

 

  • odpowiednie zapisy umowy spółki komandytowej;
  • zgoda wszystkich pozostałych wspólników.

rozmowy na temat prowadzenia spraw spółki

Umowa spółki komandytowej.

W pierwszej kolejności, aby umożliwić przystąpienie nowemu komplementariuszowi, należy zweryfikować umowę spółki komandytowej. Bowiem tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy umowa spółki dopuszcza możliwość przystąpienia do niej nowego komplementariusza, będzie to możliwe.

Co prawda, jeśli w umowie spółki komandytowej, nie dopuszczono możliwości aby przystąpił do niej nowy wspólnik spółki osobowej jakim jest komplementariusz, można dokonać jej zmiany.

Zmiana umowy spółki komandytowej jest skuteczna od momentu jej dokonania, w związku z czym dla jej skuteczności nie jest konieczny wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym (skutek polegający na zmianie umowy spółki nie następuje z chwilą rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz z chwilą dokonania czynności). Nie oznacza to jednak, że wniosek o wpis nie powinien w ogóle zostać złożony. Przeciwnie – obowiązek aktualizacji danych jest niezwykle istotny i nie powinien być przez Ciebie lekceważony.

Wobec tego, jeśli w obecnej umowie spółki komandytowej, nie ma zapisu umożliwiającego przystąpienie do niej nowego komplementariusza, w pierwszej kolejności należy dokonać zmiany umowy spółki komandytowej wprowadzając możliwość przystąpienia nowego wspólnika do spółki. Kolejno, należy dokonać drugiej zmiany umowy spółki komandytowej, polegającej na wprowadzeniu nowego komplementariusza.

Zgoda wspólników.

Zgoda wspólników spółki komandytowej na przyjęcie do ich grona nowego komplementariusza, to nic innego jak wyrażenie zgody przez wszystkich wspólników na dokonanie zmiany umowy spółki komandytowej w tym zakresie.

W przypadku wyrażenia zgody na przystąpienie nowego komplementariusza, zgoda ta musi zostać wyrażona jednogłośnie przez wszystkich wspólników. Co istotne, w tym wypadku nie ma możliwości, aby w umowie spółki komandytowej, zostały wprowadzone inne wymagania.

Zapamiętaj także, że każdorazowo zmiana umowy spółki komandytowej, dla swej ważności musi zostać dokonana w formie aktu notarialnego.

Przystąpienie komandytariusza.

W przypadku przystąpienia do spółki komandytowej nowego komandytariusza, konieczna jest podobnie jak w przypadku przystąpienia komplementariusza, zmiana umowy spółki komandytowej w formie aktu notarialnego. Podobnie jak przy każdej innej zmianie umowy spółki osobowej, dla jej skuteczności konieczne jest aby na jej wprowadzenie wyrazili zgodę wszyscy wspólnicy.

Co jednak ciekawe, jeśli do spółki ma przystąpić nowy komandytariusz, umowa spółki może w tym zakresie zawierać pewne modyfikacje. Przykładowo, w umowie spółki komandytowej, może zostać zawarte postanowienie, zgodnie z którym dla jej zmiany wystarczające będzie wyrażenie zgody przez określoną liczbę wspólników np. 2/3 wszystkich wspólników.

Jednakże, w przypadku przystąpienia komandytariusza, do spółki komandytowej, nie ma konieczności – jak ma to miejsce w przypadku przystąpienie do spółki nowego komplementariusza – aby zgodnie z postanowieniami umowy spółki komandytowej, wyrażała ona zgodę na przystąpienie nowego komandytariusza.

Przystąpienie do spółki a przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika.

Od przystąpienia do spółki komandytowej, w dosłownym brzmieniu tego pojęcia, rozróżnić należy sytuację polegającą na przeniesieniu ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej na inną osobę. W jego wyniku następuje zmiana składu wspólników, z którą wiąże się wejście na miejsce dotychczasowego wspólnika do spółki nowego wspólnika.

Zaznaczyć przy tym należy, że biorąc pod uwagę szersze rozumienie pojęcia przystąpienia do spółki, będzie nim w istocie także przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej na inny podmiot.

Kodeks spółek handlowych, odnosząc się do możliwości przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce osobowej – a zatem także w spółce komandytowej – wskazuje, że muszą zostać spełnione dwa warunki:

 

  • umowa spółki komandytowej musi dopuszczać taką możliwość;
  • wszyscy inni wspólnicy muszą wyrazić zgodę na jego przeniesienie.

 

Co istotne, przepisy w tym zakresie nie wprowadzają rozróżnienia co do możliwości zbycia ogółu praw i obowiązków, w odniesieniu do każdego ze wspólników spółki komandytowej. W związku z tym, sytuacja przedstawia się tak samo w odniesieniu do komplementariusza i do komandytariusza. Jest to więc zarówno sytuacja gdy dotychczasowy komandytariusz zbywa ogół praw i obowiązków jak i gdy pojawia się w spółce nowy komplementariusz, który nabył ogół praw i obowiązków dotychczasowego komplementariusza.

brzmienie statutu spółki

Umowa spółki a przeniesienie ogółu praw i obowiązków.

Pierwszym z warunków, który pozwoli na przeniesienie ogółu praw oraz obowiązków posiadanych przez danego wspólnika spółki komandytowej na inną osobę jest dopuszczenie takiej możliwości w postanowieniach umowy spółki.

Również w tym wypadku, jeśli umowa spółki nie przewiduje takiej możliwości, można dokonać jej zmiany, poprzez wprowadzenie odpowiedniego zapisu. Jednakże do jej wprowadzenia będzie potrzebna jednomyślność wszystkich wspólników – chyba że, jak była już o tym mowa, sama umowa spółki wprowadza inne reguły dotyczące jej zmiany.

Zgoda wspólników.

Drugim warunkiem, który należy spełnić, chcąc zbyć ogół praw i obowiązków wspólnika jest uzyskanie zgody wszystkich pozostałych wspólników spółki (pozostali wspólnicy zdecydują wyrażając zgodę w formie pisemnej), chyba że z umowy spółki wynika coś innego.

W związku z tym, niezwykle istotnym jest, chcąc dokonać przeniesienia ogółu praw i obowiązków, aby przed zawarciem umowy zbycia zapoznać się z zapisami umowy spółki i zweryfikować czy konieczne jest udzielenie zgody innych wspólników, jak również czy takie przeniesienie jest w ogóle dopuszczalne.

Umowa przeniesienia ogółu praw i obowiązków.

Do przeniesienia ogółu praw i obowiązków komplementariusza lub komandytariusza na inną osobę dochodzi na podstawie umowy ich zbycia. Umową taką może być na przykład umowa sprzedaży, zamiany czy też darowizny. Przepisy nie określają jednak formy w jakiej powinna zostać zawarta taka umowa.

Jednak w związku z tym, że umowa taka będzie musiała zostać przedstawiona sądowi rejestrowemu celem aktualizacji danych dotyczących wspólników, powinna ona zostać zawarta co najmniej w formie pisemnej. Równocześnie, brak jest przeszkód aby została ona również zawarta w formie kwalifikowanej, tzn. na przykład w formie aktu notarialnego.

W pewnych wypadkach możliwe będzie także zawarcie umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków przy wykorzystaniu wzorca takiej umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24.

Możliwość taka istnieje w sytuacji gdy również umowa spółki komandytowej, została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, a przeniesienie ma nastąpić w formie umowy sprzedaży.

Odpowiedzialność za zobowiązania.

Z punktu widzenia osoby przystępującej do spółki komandytowej zarówno w charakterze komplementariusza jak i komandytariusza, niezwykle istotne jest czy będzie ona ponosić odpowiedzialność za zobowiązania spółki, istniejące w chwili jej przystąpienia do spółki komandytowej.

Przepisy w tym zakresie różnicują nieco zakres ponoszenia odpowiedzialności przez nowego wspólnika, w zależności od sposobu w jaki uzyskał on status wspólnika spółki komandytowej.

Przeniesienie ogółu praw i obowiązków.

W przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków przez dotychczasowego wspólnika na nową osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce komandytowej i zobowiązania spółki istniejące w chwili przeniesienia ogółu praw i obowiązków, odpowiadają występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki – a ich odpowiedzialność jest solidarna.

Oznacza to, że według wyboru wierzycieli, mogą oni według własnego wyboru, domagać się spełnienia świadczenia od:

  1. byłego lub obecnego wspólnika – w zakresie zobowiązań, występującego wspólnika związanych z uczestnictwem w spółce komandytowej (odpowiedzialność wobec spółki);
  2. spółki, byłego lub obecnego wspólnika – w zakresie zobowiązań zaciągniętych przez samą spółkę (o ile zachodzi przypadek odpowiedzialności wspólnika wobec wierzycieli spółki).

Inne sposoby przystąpienia do spółki.

Sytuacja nieco inaczej kształtuje się w każdej innej sytuacji, w wyniku której dochodzi do zmiany składu wspólników w spółce komandytowej. W tym wypadku przepisy dokonują rozróżnienia odpowiedzialności, w zależności od tego, w jakim charakterze nowy wspólnik przystępuje do spółki.

Odpowiedzialność nowego komandytariusza.

Kodeks spółek handlowych stanowi, że kto przystępuje do spółki jako komandytariusz, odpowiada także za zobowiązania spółki istniejące w chwili wpisania go do rejestru, a jego odpowiedzialność ma charakter solidarny z pozostałymi wspólnikami i spółką.

Wobec tego wspólnik, który przystępuje do spółki w charakterze komandytariusza, nie ponosi odpowiedzialności za dotychczasowe zobowiązania spółki, dopóki nie zostanie wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Dodatkowo granicę jego odpowiedzialności wyznaczać będzie także fakt, że komandytariusze odpowiadają w spółce komandytowej do wysokości sumy komandytowej, z uwzględnieniem wysokości rzeczywiście wniesionego przez nich wkładu.

Oznacza to, że jeśli umową spółki określona została suma komandytowa w wysokości np. tysiąca złotych i wspólnik rzeczywiście wniósł do spółki wkład pieniężny lub niepieniężny w takiej wysokości, jego odpowiedzialność jest właściwie wyłączona.

Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do sytuacji, w której do spółki przystępuje nowa osoba przy jednoczesnym pozostaniu w niej wszystkich dotychczasowych wspólników, przy czym znajduje ona także zastosowanie w sytuacji gdy dotychczasowy komplementariusz uzyskuje status komandytariusza.

Odpowiedzialność nowego komplementariusza.

Przepisy nie przewidują natomiast wprost wskazania jak wygląda odpowiedzialność osoby przystępującej do spółki jako komplementariusz. W związku z tym nowi komplementariusze ponoszą taką samą odpowiedzialność jak nowi wspólnicy spółki jawnej.

W związku z tym, przystąpienie nowego komplementariusza, kreuje odpowiedzialność za zobowiązania powstałe zarówno już po przystąpieniu danej osoby do spółki ale również za te, które istniały już w momencie przyjęcia nowego wspólnika. Odmiennie zatem, niż w wypadku komandytariusza, został określony przez ustawodawcę moment, w którym dochodzi do przejęcie odpowiedzialności.

Podsumowanie.

Pojęcie przystąpienia do spółki osobowej, jaką jest spółka komandytowa, można rozumieć dwojako. W jego dosłownym brzmieniu, oznacza ono jedynie przypadki, w wyniku których w spółce komandytowej pojawia się nowy wspólnik, przy jednoczesnym pozostaniu w niej pozostałych wspólników. Do takiej zmiany składu osobowego dochodzi w takim wypadku zawsze na skutek wprowadzonych zmian w umowie spółki komandytowej.

Może ono być rozumiane również szeroko i obejmować wszystkie przypadki, w których w spółce komandytowej pojawia się osoba, która dotychczas nie posiadała statusu komplementariusza lub komandytariusza, jednak wiąże się to z równoczesnym wystąpieniem ze spółki osobowej dotychczasowych wspólników.

Przypadki takie obejmować będą zarówno przeniesienie ogółu praw oraz obowiązków wspólnika, jak również przeniesienie ich na skutek sukcesji uniwersalnej takiej jak przekształcenie spółki (na przykład spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę jawną lub komandytową) i dziedziczenie.

Tym niemniej, niezależnie od sposobu wstąpienia w grono wspólników każdej spółki osobowej, musisz zdawać sobie sprawę, że przystąpienie do już funkcjonującego podmiotu zawsze wiązało się będzie z ryzykiem związanym z ewentualną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki zaciągnięte przed dniem przystąpienia do niej oraz ewentualnym przejęciem zobowiązań nałożonych na wspólnika, w którego miejsce miałbyś wstąpić.

Oferta Kancelarii.

Jeżeli chcesz wprowadzić do spółki komandytowej nowego wspólnika, bądź chciałbyś dokonać przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w inną spółkę osobową, a może chcesz zmienić umowę spółki, chciałbyś uzyskać poradę w zakresie zmian w kapitale zakładowym spółki komandytowo-akcyjnej, innych zmian w spółce komandytowo-akcyjnej, bądź chodzi Ci po głowie wypowiedzenie umowy spółki, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.
Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Prowadzisz działalność gospodarczą w spółce osobowej – w formie spółki jawnej, jednak chciałbyś przenieść przysługujące Ci prawa i obowiązki na inną osobę?

A może do Twojej spółki chciałaby przystąpić nowa osoba przy jednoczesnym pozostaniu w niej wszystkich dotychczasowych wspólników?

W tej publikacji przybliżymy Ci zasady, z którymi wiążę się przystąpienie nowego wspólnika do spółki jawnej, dzięki czemu bez trudu poradzisz sobie z przeprowadzeniem transakcji.

Zapraszamy do lektury!

Sposoby przystąpienia nowego wspólnika do spółki jawnej.

Wśród sposobów przystąpienia nowego wspólnika do spółki możemy wyróżnić następujące sytuacje:

  1. przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólników spółki jawnej na innego wspólnika lub osobę trzecią;
  2. przyjęcie w drodze zmiany umowy spółki jawnej do spółki nowego wspólnika przy jednoczesnym pozostaniu w niej dotychczasowych wspólników;
  3. przystąpienie wspólnika na skutek sukcesji uniwersalnej – np. spadkobrania.

W niniejszej publikacji omówimy dwa ze sposobów przystąpienia wspólnika do spółki jawnej. Będą nimi zbycie ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę oraz zmiana składu wspólników w związku ze zmianą umowy spółki.

Usługi prawne dla spółek

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Sposoby te zasadniczo się od siebie różnią. W przypadku zbycia ogółu praw i obowiązków dotychczasowy wspólnik może przenieść swoje członkostwo na obecnego wspólnika lub na osobę trzecią. W związku z tym, w tej sytuacji, może dojść do pomniejszenia składu osobowego spółki bądź może on pozostać na dotychczasowym poziomie. Natomiast w przypadku przystąpienia wspólnika przy zmianie umowy spółki, krąg wspólników spółki ulega powiększeniu.

Zbycie ogółu praw i obowiązków.

Do zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej, a zatem także w spółce jawnej, może dojść na podstawie różnego rodzaju czynności cywilnoprawnych. Wśród nich możemy wyróżnić m.in. umowę sprzedaży, darowizny czy też zamiany.

Wybór formy zbycia praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej zależał będzie każdorazowo od okoliczności faktycznych, w których ma dojść do takiego przeniesienia. Czym jednak jest zbywany ogół praw i obowiązków wspólnika?

To nic innego jak całość praw i obowiązków wspólnika, na co składa się na przykład jego prawo do udziału w zysku spółki, prawo jej reprezentowania, obowiązek partycypowania w stratach spółki, obowiązek prowadzenia spraw spółki czy też obowiązek powstrzymywania się od prowadzenia działalności konkurencyjnej.

Możliwość przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej nie jest jednak nieograniczona. Aby mogło do niej dojść, musisz w pierwszej kolejności sprawdzić, czy przewidziane przepisami prawa warunki zostały spełnione.

Umowa spółki.

W pierwszej kolejności, decydując się na przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce osobowej, powinieneś zapoznać się z treścią umowy Twojej spółki. Kodeks spółek handlowych stanowi bowiem, że ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi.

Co istotne, jeśli w umowie spółki nie ma zawartego postanowienia, które zezwalałoby na przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, powoduje to nieważność czynności prawnej zbycia.

W związku z tym, warto zadbać o wprowadzenie stosownego zapisu już na etapie zawiązywania spółki. Nie martw się jednak, gdy zawiązując spółkę jawną, nie przewidziałeś takiego zapisu w jej umowie.

Nawet jeżeli zawiązując spółkę jawną nie pomyślałeś o tej regulacji, stosowne postanowienie może bowiem zostać wprowadzone na etapie funkcjonowania spółki, przy czym co do zasady, wymagało to będzie zgody wszystkich wspólników. Umowa spółki może jednak w tym zakresie przewidywać mniej restrykcyjne rozwiązanie np. określając, że wystarczająca będzie zgoda 3/4 wspólników spółki jawnej.

umowa spółki komandytowo akcyjnej

Zgoda wspólników spółki.

Kolejną kwestią o jaką będziesz musiał zadbać chcąc zbyć przysługujący Ci ogół praw i obowiązków w spółce osobowej (w tym jawnej) jest uzyskanie pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników spółki, w której uczestniczysz.

Wymogu tego nie będziesz musiał spełnić tylko w jednym wypadku – kiedy w umowie spółki obowiązek ten zostanie wyłączony. Wobec tego, również w tym wypadku powinieneś zapoznać się z treścią umowy spółki przed przystąpieniem do dalszych działań związanych ze zbyciem przysługującego Ci ogółu praw i obowiązków.

Jeśli w umowie spółki, w której uczestniczysz, nie została zawarta regulacja dotycząca wyłączenia obowiązku wyrażenia zgody na zbycie ogółu praw i obowiązków, będziesz musiał zadbać o jej uzyskanie od pozostałych wspólników. Zadbaj również w takim wypadku, aby wspólnicy udzielili jej w formie pisemnej.

Umowa zbycia ogółu praw i obowiązków.

Kiedy potwierdzisz, że umowa spółki przewiduje możliwość zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej i uzyskasz pisemną zgodę pozostałych wspólników spółki (o ile oczywiście jest ona wymagana), możesz już przystąpić do podpisania umowy zbycia ogółu praw i obowiązków.

Forma umowy zbycia ogółu praw i obowiązków.

Kodeks spółek handlowych nie określa formy, w jakiej powinna zostać zawarta umowa zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej. Jednak musisz pamiętać o tym, że umowę taką należy przedstawić sądowi rejestrowemu, celem ujawnienia przystępującego wspólnika i wykreślenia osoby, która dokonała zbycia swoich uprawnień.

W związku z tym, umowa taka powinna zostać zawarta co najmniej w formie pisemnej. Nie ma jednak żadnych przeszkód, aby została ona również zawarta w formie kwalifikowanej, na przykład w formie aktu notarialnego bądź z podpisami notarialnie poświadczonymi.

W pewnych wypadkach możliwe również będzie zawarcie umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków przy wykorzystaniu wzorca takiej umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24. Będziesz mógł się nim posłużyć jednak tylko w sytuacji gdy również umowa spółki została zawarta przy wykorzystaniu takiego wzorca. System ten umożliwia jednak jedynie zawarcie umowy sprzedaży ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.

Jeśli zdecydujesz się na taką formę zawarcia umowy, zarówno oświadczenie zbywcy, jak i nabywcy będą musiały zostać opatrzone podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym. Musisz w związku z tym zadbać o to, aby każda ze stron umowy posiadała tego rodzaju podpis.

Zmiana umowy spółki.

Przystąpienie nowego wspólnika do spółki, jak już wspominaliśmy, może oznaczać również, że wszystkie osoby dotychczas uczestniczące w spółce w niej pozostaną, przy jednoczesnym przystąpieniu nowego wspólnika. Tym samym dojdzie do rozszerzenia składu osobowego w spółce jawnej.

Kodeks spółek handlowych, stanowi, że zmiana postanowień umowy spółki osobowej – którą jest również spółka jawna – wymaga zgody wszystkich wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W związku z tym, decydując się na poszerzenie składu osobowego spółki powinieneś na wstępie zapoznać się z umową i ustalić czy wprowadza ona odstępstwa od ustawowych zasad dotyczących zmiany umowy spółki.

Forma zmiany umowy spółki.

Postanowienia kodeksu spółek handlowych nie określają formy, w jakiej powinno dojść do zmiany umowy spółki. W związku z tym należy uznać, że w nawiązaniu do ogólnych zasad prawa cywilnego, które będą miały zastosowanie w tej sytuacji, zmiana umowy spółki wymagać będzie takiej samej formy jaka ustawa lub strony przewidziały do jej zawarcia.

Tradycyjne formy.

Kodeks spółek handlowych stanowi, że umowa spółki jawnej powinna zostać zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Jednakże, istnieją pewne sytuacje, w którym umowa spółki wymagała będzie zachowania formy szczególnej, np. formy aktu notarialnego, wykorzystywanej przy spółce komandytowo-akcyjnej, spółce komandytowej czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Będzie tak w sytuacji gdy tytułem wkładu do spółki wnoszony jest majątek, do którego przeniesienia wymagane jest zachowanie formy szczególnej. Będzie tak między innymi gdy do spółki tytułem wkładu wnoszona będzie własność nieruchomości. Sytuacja taka wymagała będzie, aby umowa spółki zawarta została w takiej sytuacji w formie aktu notarialnego.

Co więcej, nie ma także przeszkód, aby umowa spółki, nawet gdy nie ma takiej konieczności, zawarta została przy wykorzystaniu kwalifikowanej formy, na przykład w formie aktu notarialnego bądź z podpisami notarialnie poświadczonymi. Musisz jednak pamiętać, że wiązać będzie się to z wyższymi kosztami, jak również koniecznością zastosowania wybranej formy przy późniejszych ewentualnych zmianach umowy spółki.

Wzorzec umowy.

Umowa spółki jawnej może zostać również zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24. Jeśli w istocie dojdzie do zawarcia umowy w takiej formie, również jej zmiany będą mogły zostać przeprowadzone przy wykorzystaniu tego systemu – w tym zmiana umowy spółki, polegająca na dodaniu nowego wspólnika.

Sposób ten będzie mógł jednak zostać wykorzystany tylko i wyłącznie w sytuacji gdy po zawarciu umowy spółki nie były wprowadzane żadne jej zmiany, bądź kiedy co prawda były ale również przy wykorzystaniu wzorca uchwały o zmianie umowy spółki udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego.

Kiedy już dojdzie do zawarcia umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków, bądź umowa spółki zostanie zmieniona, w wyniku czego przystąpi do niej nowy wspólnik, należy zadbać o zgłoszenie zaistniałej zmiany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Obecnie, wszelkie wnioski do Krajowego Rejestru Sądowego składane są za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, przy czym sposób złożenia różnił będzie się w zależności od sposobu, w jaki doszło do przystąpienia nowego wspólnika do spółki. I tak oto:

  1. jeśli przystąpienie wspólnika do spółki nastąpiło w tradycyjny sposób – wniosek powinien zostać złożony za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych na stronie internetowej: https://prs.ms.gov.pl/;
  2. jeśli przystąpienie wspólnika nastąpiło przy wykorzystaniu wzorca umowy zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej, bądź wzorca uchwały o zmianie umowy, wniosek taki powinien zostać złożony w systemie S24, na stronie internetowej: https://ekrs.ms.gov.pl/s24/.

Zgłoszenie w CRBR.

Kolejnym, niezwykle istotnym krokiem związanym ze zmianą składu osobowego spółki jawne, jest dokonanie zgłoszenia w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych. Zgłoszenia takiego dokonuje się za pośrednictwem strony internetowej: https://crbr.podatki.gov.pl/adcrbr/#/utworz-zgloszenie.

W przypadku wszystkich spółek osobowych obowiązkowi wpisu podlegają wszyscy wspólnicy spółki, którzy są uprawnieni do jej reprezentacji i to na nich spoczywa obowiązek zgłoszenia w rejestrze.

Co również istotne, system nie przewiduje obecnie możliwości dokonania zgłoszenia przez pełnomocnika, przy czym nie ma przeszkód, aby przygotował on w Twoim imieniu zgłoszenie, a Ty jedynie będziesz musiał wgrać je do systemu i opatrzeć swoim podpisem.

Odpowiedzialność przystępującego wspólnika.

Chcąc przystąpić do istniejącej już spółki jawnej, powinieneś mieć na uwadze, że prowadzać działalność gospodarczą, spółka ta mogła zaciągnąć szereg zobowiązań. Spółka jawna, tak jak inne spółki osobowe, może bowiem we własnym imieniu nabywać prawa, jak również zaciągać zobowiązania. Co więcej, także wspólnicy spółki jawnej mogą posiadać względem niej określone obowiązki.

Odpowiedzialność za zobowiązania spółki.

Kodeks spółek handlowych stanowi, że osoba przystępująca do spółki osobowej (w tym jawnej) odpowiada za zobowiązania spółki istniejące przed dniem jej przystąpienia (czyli za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przystąpienia wspólnika). Oprócz tego będzie ona również ponosić odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania spółki powstałe już po jej przystąpieniu do spółki. Podejmując decyzję o przystąpieniu wspólnika, trzeba mieć na względzie pewne ryzyka, jakie wiążą się z tą regulacją.

Co istotne, każdy ze wspólników spółki odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami (również wspólnikiem występującym) oraz ze spółką jawną, przy czym wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika dopiero kiedy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

Odpowiedzialność za zobowiązania wspólnika występującego.

Co więcej, powinieneś mieć także na uwadze, że przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, skutkuje solidarną odpowiedzialnością wspólnika występującego oraz przystępującego za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce.

Do zobowiązań związanych z uczestnictwem w spółce, za które solidarną odpowiedzialność ze zbywcą będzie ponosił także nabywca ogółu praw i obowiązków, należy na przykład obowiązek wniesienia wkładu, współdziałania w dążeniu do osiągnięcia celu spółki, jak również zobowiązania zaciągnięte przez wspólnika względem innych osób.

Co jednak bardzo istotne, nie ma przeszkód prawnych, aby nowy wspólnik przystępujący do spółki ustalił na zasadzie porozumienia z dotychczasowymi wspólnikami, że jego odpowiedzialność za dotychczasowe zobowiązania spółki powstałe przed dniem jego przystąpienia zostanie wyłączona lub ograniczona. Porozumienie takie będzie jednak odnosiło skutek jedynie w relacjach pomiędzy jego stronami, nie będzie miało natomiast znaczenia dla wierzycieli spółki.

Skutki dokonania zmiany wspólnika.

Dokonując zmiany wspólnika w spółce jawnej należy pamiętać o dwóch ważnych zasadach.

Po pierwsze, że dokonanie zmiany wspólnika następuje w dniu zawarcia umowy, czyli wtedy gdy stosowne dokumenty zostaną podpisane przez wszystkie strony.

Po drugie, nowy wspólnik przystępując do spółki uzyskuje prawo do zysku, o ile nie umówiono się inaczej, za cały rok obrotowy w jakim nastąpiła zmiana wspólnika, niezależnie od tego, czy zmiana nastąpiła w styczniu, sierpniu, czy też w grudniu. Jest to ważna zasada mająca istotne znaczenie przy konieczności dokonywania rozliczeń pomiędzy wspólnikami.

Podsumowanie.

Po lekturze niniejszej publikacji zapamiętaj przede wszystkim, że:

  • Zmiana składu wspólników w spółkach osobowych, w tym w spółce jawnej jest co do zasady dopuszczalna w toku działalności spółki;
  • istnieje kilka różnych sposobów, dzięki którym nowy wspólnik może przystąpić do tego rodzaju spółki osobowej;
  • przystąpienie do spółki może polegać na wejściu w miejsce dotychczasowego wspólnika nowej osoby lub obecnego wspólnika, jak również polegać na poszerzeniu składu osobowego spółki;
  • w przypadku zamiaru przeniesienia ogółu praw i obowiązków dotychczasowego wspólnika na nową osobę, w pierwszej kolejności musisz zapoznać się z umową spółki i zweryfikować czy taka forma przystąpienia nowego wspólnika jest w ogóle możliwa;
  • musisz także zadbać, aby umowa przenosząca ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej na inną osobę, czy też zmieniająca umowę spółki jawnej została zawarta w odpowiedniej formie;
  • osoba przystępująca do spółki osobowej ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki istniejące w chwili jej przystąpienia;
  • zmiana wspólników w spółce jawnej, wymaga również dochowania takich obowiązków jak dokonanie zmiany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego czy zgłoszenie wspólników spółki jawnej w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych.

Oferta Kancelarii.

Chciałbyś wprowadzić w miejsce dotychczasowego wspólnika spółki osobowej nową osobę, ustalić jaką odpowiedzialność jako wspólnik przystępujący poniesiesz, a może zastanawiasz się czy uzyskanie statusu komplementariusza spółki komandytowo-akcyjnej wiąże się z podobnymi zasadami jak w przypadku spółki jawnej, a może chcesz dokonać zmian w kapitale zakładowym spółki z o.o., pozostałymi zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Planujesz rozpoczęcie działalności gospodarczej w formie spółki jawnej bądź może jesteś już jej wspólnikiem, jednak nie orientujesz się jak wygląda podział zysku w spółce tego rodzaju bądź zastanawiasz się czy wypłacenie zysku wygląda tak samo jak w spółkach kapitałowych?

Zastanawiasz się czy określone w Kodeksie spółek handlowych zasady dotyczące wypłaty zysku można zmienić, czy też należą one do przepisów bezwzględnie obowiązujących, czyli takich, które są narzucone przez przepis prawa i nie mogą ulec zmianie?

A może chciałbyś się dowiedzieć, do kogo powinieneś skierować żądanie podziału zysku, a także kiedy powinieneś podjąć kroki w celu uzyskania należnej Ci wypłaty? Bądź zastanawia Cię czy wypłata zaliczki na poczet zysków w spółce jawnej jest możliwa?

W tej publikacji przybliżymy Ci te kwestie, zapraszamy do lektury!

Wypłata zysku a kodeks spółek handlowych – podstawowa regulacja.

Spółka jawna jest odrębnym od wspólników podmiotem prawa, który dysponuje własnym majątkiem, na który to majątek spółki jawnej składają się m.in. wkłady wniesione przez wspólników oraz wypracowany zysk. Spółka ta we własnym imieniu może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania i być pozywanym.

W związku z tym, jako że spółka stanowi odrębny podmiot prawa, jej wspólnicy mogą domagać się wypłaty udziału w zysku tylko i wyłącznie od tej właśnie spółki, w której uczestniczą. I mogą oni żądać podziału i wypłaty całości zysku spółki jawnej z końcem każdego roku obrotowego.

Przekształcenie spółki lub działalności gospodarczej

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Pamiętaj również, że zasadą ogólną jest to, że każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zysku i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku bez względu na rodzaj i wartość wniesionego przez niego wkładu. Jest to ogólna zasada wynikająca z kodeksu.

W związku z tym jeśli umową spółki nie został określony udział wspólnika w stratach, należy przyjąć, że określony w umowie spółki udział wspólnika w zysku odnosi się również do jego udziału w stratach. Warto również mieć na względzie, że umowa spółki może zwolnić wspólnika od udziału w stratach.

Przytoczone przepisy kodeksu spółek handlowych mają jednak wyłącznie charakter względnie obowiązujący, w związku z czym będą one stanowiły podstawę do wypłaty całego zysku wypracowanego przez spółkę jawną w danym okresie rozliczeniowym (np. roku kalendarzowym) tylko i wyłącznie w sytuacji gdy wspólnicy spółki nie postanowili inaczej w umowie spółki.

Decyzję taką wspólnicy podjąć mogą już na etapie zakładania spółki – zawierając umowę spółki jawnej, jak również na późniejszym etapie, decydując się na dokonanie w niej zmian. Ważne jest jednak, aby ww. odstępstwa zostały dokonane w umowie spółki lub aneksie do umowy spółki.

Ograniczenia dotyczące wypłaty całości zysku.

Chociaż przepis kodeksowy stanowi, że wspólnik spółki jawnej może żądać podziału i wypłaty całości zysku spółki z końcem każdego roku obrotowego, nie zawsze dojdzie do wypłaty zysku w takiej wysokości. Przepisy w tym zakresie wprowadzają bowiem pewnego rodzaju ograniczenie.

Zysk nie będzie mógł zostać wypłacony w całości, w sytuacji gdy wskutek poniesionej straty udział kapitałowy wspólnika został uszczuplony. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności zysk przeznacza się na uzupełnienie udziału wspólnika, a dopiero w drugiej kolejności pozostała część może zostać wypłacona.

udział w zysku spółki

Oznacza to, że jeżeli wartość wkładów wspólników została uszczuplona na skutek poniesionej przez spółkę jawną straty, w pierwszej kolejności musi dojść do jej wyrównania – do jej pokrycia.

Dopiero kiedy wypracowany zysk przeznaczony zostanie na wyrównanie udziału kapitałowego wspólnika do poziomu wyjściowego, pozostała jego część może zostać przeznaczona do wypłaty wspólnikom.

Możliwe modyfikacje.

Jak już wspominaliśmy, regulacja zawarta w kodeksie spółek handlowych może stanowić podstawę podziału zysku w spółce jawnej i jego wypłaty na rzecz wspólników, tylko i wyłącznie w sytuacji kiedy wspólnicy nie umówili się inaczej. Wspólnicy, zawierając umowę, posiadają bowiem prawo do odmiennego uregulowania przedmiotowej kwestii w umowie spółki.

Jak zatem może wyglądać zmiana? Otóż wspólnicy mogą postanowić umową spółki inny termin żądania wypłaty zysku, poprzez skrócenie lub wydłużenie terminu, wynikającego z kodeksu spółek handlowych.

Przykładowo, wspólnicy mogą postanowić, że zysk spółki będzie im należny po zakończeniu każdego miesiąca lub kwartału kalendarzowego.

Nie martw się jednak jeśli zawarta przez Ciebie umowa nie zawiera modyfikacji, na której Ci zależy. Zawsze bowiem istnieje możliwość zmiany umowy spółki, oczywiście o tyle, o ile wszyscy wspólnicy wyrażą na to zgodę.

Uchwała wspólników a możliwość wypłaty zysku.

Do wypłaty zysku wypracowanego przez spółkę jawną nie jest niezbędne podjęcie przez wspólników uchwały o przeznaczeniu osiągniętego zysku do wypłaty. Wystarczające będzie jeżeli wszyscy wspólnicy wyrażą zgodę na wypłatę określonych kwot z tytułu udziału w zysku, w dowolnej formie.

Co więcej, postanowienia umowy spółki mogą łagodzić obowiązek wyrażenia zgody przez wszystkich wspólników. W związku z tym, może zostać na przykład wprowadzone postanowienie, zgodnie z którym wystarczające będzie, aby co prawda została podjęta uchwała jednak bez konieczności osiągnięcia jednomyślności, bądź też bez obecności wszystkich wspólników.

Zapamiętaj także, że jeśli uchwała wspólników o przeznaczeniu zysku do wypłaty nie została podjęta, a umowa spółki nie zawiera w swojej treści postanowienia w przedmiocie kiedy zysk powinien zostać wypłacony wspólnikom, to roszczenie o wypłatę zysku staje się wymagalne po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy.

Oznacza to, że w takiej sytuacji roszczenie o wypłatę zysku powstanie po zatwierdzeniu, sporządzonego na koniec roku obrotowego, sprawozdania finansowego.

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego pozwala bowiem na stwierdzenie czy spółka jawna w istocie osiągnęła zysk w danym okresie sprawozdawczym, przy czym zatwierdzenie sprawozdania nie determinuje powstania obowiązku wypłaty zysku. Powstaje on bowiem i istnieje niezależnie od tego czy wspólnicy podejmą uchwałę o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego.

rosnący zysk w spółce

Co ciekawe, w spółce jawnej, która nie jest zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych a zatem również do sporządzania rocznego sprawozdania finansowego, powinna ona dokonać podsumowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów do dnia 30 kwietnia każdego roku.

W związku z tym, w tego typu jednostkach, roszczenie o wypłatę zysku staje się wymagalne następnego dnia po wskazanym dniu, tzn. 1 maja.

Kiedy wspólnik spółki jawnej otrzymuje zysk?

Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zysku bez względu na rodzaj i wartość wniesionego przez niego wkładu.

Ogólne zasady przewidują zatem równą partycypację przez wszystkich wspólników w zysku. Wynikają one z faktu, że spółka jawna jest spółką osobową, w której statuuje się równą pozycję wszystkich osób w niej uczestniczących. W związku z tym, każdy ze wspólników posiada takie same prawa i obowiązki.

Ustawowe zasady mogą zostać jednak zmienione umową spółki również w tym wypadku. Przykładowo można postanowić, że udział wspólnika w zysku będzie niższy lub ograniczony, w szczególności w związku z proporcją wysokości wkładu jaki został przez niego wniesiony do spółki w odniesieniu do wkładu innych wspólników.

Co ciekawe, wspólnicy spółki jawnej, mogą podjąć uchwałę o innym przeznaczeniu zysku wypracowanego przez spółkę w danym roku obrotowym lub innym okresie sprawozdawczym.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że organy podatkowe (dyrektor izby skarbowej) w interpretacjach indywidualnych przyjmują, że nie ma konieczności rozliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych w sytuacji przekazania zysku na kapitał zapasowy spółki osobowej, w tym także spółki jawnej.

Zaliczki na poczet przyszłego zysku spółki jawnej.

W odniesieniu do spółki jawnej, możliwe jest również pobieranie przez wspólników zaliczek na poczet przyszłego zysku w spółce. W tym zakresie jednak warto zadbać, aby umowa spółki zawierała wskazanie wysokości takich zaliczek na poczet zysku, jak również terminy ich wypłaty.

Zaliczki na poczet zysku należy odróżnić od prawa do podziału zysku. Wypłata wspólnikowi zysku w spółce ma charakter definitywny – to znaczy nie będzie podlegała przyszłemu rozliczeniu lub zwrotowi. Zaliczki są wypłacane na poczet przyszłego świadczenia i mogą podlegać zwrotowi.

Zawarcie takich postanowień nie jest jednak obligatoryjne. Wystarczy, aby wszyscy wspólnicy wyrazili zgodę na wypłatę zaliczki na poczet zysku w spółce.

Co niezwykle istotne, ustawodawca nie wprowadził żadnych ograniczeń w zakresie terminów wypłat, jak również ich częstotliwości. W związku z tym, wspólnicy mają pod tym względem ogromną dowolność, uzależnioną właściwie jedynie od ich osobistych preferencji.

Co również niezwykle ważne, odmiennie niż w przypadku spółek kapitałowych, w spółce jawnej, aby wypłata zaliczek na poczet zysku w spółce mogła zaistnieć, nie jest istotne czy spółka osiągnęła zysk w poprzednim roku obrotowym.

Zaliczki na poczet zysku mogą bowiem być wypłacane wspólnikom niezależnie od wyników finansowych, jakie osiąga spółka jawna.

Rozliczenie pobranych zaliczek na poczet zysku następuje natomiast w kolejnym okresie obrachunkowym, w którym spółka osiągnie zysk.

Warto zaznaczyć, że w przypadku braku zwrotu nadwyżki kwoty pobranej tytułem zaliczki ponad przysługujący faktycznie wspólnikowi zysk, organy podatkowe przyjmują, że po stronie wspólnika może powstać przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w wysokości odsetek, jakie musiałby zapłacić, gdyby pobrane środki stanowiły pożyczkę.

Zapamiętaj także, że zaliczki na poczet udziału w zysku nie podlegają opodatkowaniu, w związku z czym nie stanowią one podstawy do określenia należnej zaliczki na podatek dochodowy.

Także wypłacenie zysku wspólnikom spółek jawnych nie wywołuje żadnych skutków w podatku dochodowym, a w szczególności nie stanowi dla wspólników przychodów, które podlegają opodatkowaniu tego rodzaju podatkiem.

Podsumowanie.

Po lekturze niniejszej publikacji zapamiętaj przede wszystkim, że w spółce jawnej istnieje możliwość wypłaty zysku osiągniętego przez spółkę w danym okresie określonym umową spółki bądź w braku takiego wskazania w danym roku kalendarzowym.

Co więcej, do przeznaczenia zysku do wypłaty nie jest de facto potrzebne podjęcie przez wspólników uchwały. W związku z tym uznać należy, że możliwość wypłaty zysku w spółce jawnej jest mocno odformalizowana.

Zupełnie odmiennie sytuacja kształtuje się na przykład w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, gdzie bez podjęcia uchwały nie może być mowy o wypłacie na poczet wspólników określonych kwot.

Oferta Kancelarii.

Jeżeli jesteś:

  • wspólnikiem spółki jawnej i chciałbyś odmiennie uregulować wypłatę zysku względem regulacji kodeksowej;
  • wprowadzić możliwość wypłaty zaliczki na jego poczet;
  • zastanawiasz się czy powstanie po Twojej stronie przychód z nieodpłatnych świadczeń w związku z pobranymi zaliczkami na poczet zysku;
  • myślisz nad rozpoczęciem działalności, w związku z czym nie wiesz czy spółka jawna jako forma prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług, będzie dla Ciebie dobrym pomysłem

zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Posiadasz całe centrum prywatnego życia w Polsce, tzn. Twoja partnerka bądź partner zamieszkuje tutaj wraz z Waszymi dziećmi, w Polsce posiadasz swój dom, w którym żyje Twoja rodzina, to tutaj podejmujesz aktywność polityczną i udzielasz się społecznie?

Równocześnie uzyskujesz dochody poza granicami kraju, w związku z czym większą część roku przebywasz za granicą?

A może jedynie osiągasz dochody z zagranicy, na przykład w postaci nieruchomości, którą wynajmujesz? Lub dochód osiągany za granicą jest dochodem pasywnym np. dywidenda?

Nie wiesz jednak czy w związku z tym dochody z zagranicy, podlega opodatkowaniu w Polsce? Czy masz je wykazać w zeznaniu rocznym?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci zasady opodatkowania dochodów osiągniętych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w świetle obowiązujących przepisów podatkowych. Zapraszamy do lektury!

Przekształcenie spółki lub działalności gospodarczej

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Rezydencja podatkowa.

Z punktu widzenia obowiązku opodatkowania dochodów osiągniętych przez osobę fizyczną, zasadnicze jest określenie rezydencji podatkowej tej osoby. Czym jednak jest owa rezydencja?

Rezydencja podatkowa to miejsce zamieszkania, a konkretnie państwo, w którym to miejsce się znajduje i w którym należy opodatkować wszelkie dochody, w tym dochody osiągnięte w innych krajach (czyli dochody z zagranicy). Od czego jednak zależy czy jako osoba mieszkająca za granicą i osiągająca tam dochody, bądź osoba mieszkająca w Polsce, jednak zarabiająca za granicą, będziesz polskim rezydentem podatkowym?

Czyli będziesz mieć obowiązek zapłaty podatku dochodowego w Polsce, pomimo że zarobiłaś pieniądze poza granicami kraju?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są zobowiązane do opodatkowania w Polsce wszystkich osiągniętych przez siebie dochodów, niezależnie od miejsca ich pochodzenia. Podlegają one zatem tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Natomiast osoby, które nie mają miejsca zamieszkania w Polsce (nie posiadają polskiej rezydencji podatkowej) mają jedynie obowiązek rozliczenia się w Polsce z dochodów, które uzyskały na jej terytorium. Osoby te podlegają ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

W związku z tym, z punktu widzenia obowiązku opodatkowania w Polsce dochodów uzyskanych poza granicami kraju, kluczowe jest ustalenie rezydencji podatkowej w oparciu o miejsce zamieszkania danej osoby.

Miejsce zamieszkania.

Dla celów podatkowych za osobę, która posiada miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się taką osobę fizyczną, która:

  • posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub;
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Polski rezydent podatkowy to osoba spełniająca jeden z powyższych warunków. I przeciwnie osoba niespełniająca żadnego z powyższych warunków nie będzie uznana za polskiego rezydenta podatkowego, ale może podlegać w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

zagranica - uwzdlędnienie w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego poza krajem

Centrum interesów rodzinnych lub gospodarczych.

Osoba fizyczna, posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie status polskiego rezydenta podatkowego, gdy posiada ona w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych. Warto zatem zastanowić się co oznaczają wskazane pojęcia.

Aby uznać, że dana osoba fizyczna, posiada centrum interesów rodzinnych w Polsce, trzeba wziąć pod uwagę kwestie takie jak:

  1. powiązania rodzinne i towarzyskie;
  2. aktywność polityczną, kulturalną, społeczną w Polsce;
  3. miejsce uprawniania hobby;
  4. ognisko domowe.

Wobec tego za polskiego rezydenta podatkowego uznana zostanie osoba, która jedynie w celu zarobkowym wyjeżdża za granicę, podczas gdy jej cała rodzina pozostaje w Polsce.

Centrum interesów gospodarczych to z kolei miejsce, w którym dana osoba fizyczna osiąga przeważającą wielkość swoich dochodów czy to z pracy zarobkowej, działalności gospodarczej, czy inwestycyjnej.

Przebywanie na terytorium Polski.

Dla uznania danej osoby za polskiego rezydenta podatkowego, wystarczające również jest aby przebywała ona w Polsce więcej niż 183 dni w roku podatkowym, a zatem ponad pół roku we wskazanym okresie.

Zapamiętaj jednak, że ustawodawca odnosi się jednoznacznie do roku podatkowego, a nie dowolnych 12 następujących po sobie miesięcy. W związku z tym, należy każdorazowo brać pod uwagę okres od 1 stycznia danego roku do 31 grudnia tego roku.

Za polskiego rezydenta nie zostanie uznana zatem osoba, która nie posiada w Polsce centrum interesów osobistych i gospodarczych, która co prawda przebywa w Polsce ponad pół roku, jednak okres ten nie mieści się w ramach jednego roku podatkowego.

Wyobraźmy sobie sytuację, w której Paweł Podróżnik przyjechał do Polski na początku sierpnia 2022 roku i pozostał na jej terytorium do końca marca 2023 roku – przebywał zatem na jej terytorium ponad 183 dni (ponad pół roku).

Następnie wyjechał i nie wrócił do Polski do końca 2023 roku. Mimo że Paweł Podróżnik przebywał w Polsce ponad pół roku, to okres ten miał miejsce w dwóch następujących po sobie latach podatkowych – w roku podatkowym 2022 i 2023. Wobec tego na tej podstawie nie można uznać Pawła Podróżnika za polskiego rezydenta podatkowego.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania – miejsce zamieszkania

Ostatecznie miejsce zamieszkania – czyli rezydencję podatkową ustalisz na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Co więcej metody tam wskazane mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy. Biorą one pod uwagę centrum interesów, okres pobyty w danym kraju, a ostatecznie nawet obywatelstwo może decydować o rezydencji podatkowej.

Dochody uzyskane w innych krajach.

Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym, a jednocześnie osiągasz dochody poza granicami kraju, powinieneś opodatkować je nie tylko w Polsce, ale również odprowadzić podatek dochodowy w kraju, w którym zarobiłeś pieniądze.

Co istotne, Twoje zagraniczne dochody mogą pochodzić z rozmaitych źródeł. Możesz zarówno przebywając na terytorium innego niż Polska państwa wykonywać pracę w rozmaitym charakterze (na przykład pracę kierowcy, nauczyciela, kucharza, informatyka), bądź przebywając w Polsce jedynie osiągać dochody z zagranicy np. w postaci odsetek czy też dywidend należnych od podmiotów, w których uczestniczysz.

W każdym ze wskazanych przypadków, Twoje dochody opodatkowane zostaną zarówno w Polsce, jak i w kraju, w którym zostają one osiągane. Czy oznacza to jednak, że dochód osiągnięty poza granicami Polski przez polskiego rezydenta podatkowego zostanie zawsze podwójnie opodatkowany – a tym samym zarobisz mniej?

Na szczęście zostały przewidziane mechanizmy, dzięki którym unikniesz konieczności zapłaty podatku zarówno w państwie, w którym osiągnąłeś dochody, jak również na Polsce – są to tak zwane metody unikania podwójnego opodatkowania.

Metody unikania podwójnego opodatkowania.

Metoda unikania podwójnego opodatkowania uzyskanych przez Ciebie za granicą dochodów, zależeć będzie od tego, w jakim państwie je osiągnąłeś i czy Polska posiada z tym krajem zawartą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W przypadku jeśli umowa taka została zawarta powinieneś zapoznać się z jej treścią, aby ustalić jaką metodę możesz zastosować w Twoim przypadku.

Jeśli natomiast, Polska nie zawarła umowy z państwem, z którego pochodzą Twoje dochody, kluczowe w Twoim wypadku będą przepisy polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jak również ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, możemy wyróżnić:

  • metodę wyłączenia z progresją – może ona zostać zastosowana jedynie w sytuacji gdy Polska zawarła z danym państwem umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Metodę wyłączenia z progresją przewiduje m.in. umowa z Niemcami, Francją, czy Ukrainą.
  • metodę proporcjonalnego odliczenia – znajduje ona zastosowanie gdy Polska zawarła z danym krajem umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania i zgodnie z nią zastosowanie ma wskazana metoda, jak również w sytuacji gdy Polska nie zawarła takiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Metodę odliczenia proporcjonalnego przewiduje umowa m.in. z Belgią, Holandią, czy Stanami Zjednoczonymi.

W zeznaniu rocznym masz obowiązek wykazania każdego państwa uzyskania dochodu, stosując odpowiednią metodę.

Metoda wyłączenia z progresją

Metoda wyłączenia z progresją polega na tym, że w Polsce zwolniony jest od opodatkowania dochód osiągnięty w innym kraju. Dochód ten ma jednak wypływ na ustalenie stawki podatku, którą należy zastosować przy opodatkowaniu dochodów osiągniętych w Polsce. Wpłynie ona na dochody opodatkowane w skali podatkowej.

Stawka podatku obliczana jest w następujący sposób:

  1. do dochodu osiągniętego w Polce należy dodać dochody zwolnione od podatku uzyskane za granicą;
  2. od osiągniętego wyniku należy obliczyć podatek w wysokości 12 % lub 32 %, które zależne jest od sumy osiągniętych w Polsce i za granicą dochodów (do 120 tysięcy złotych obowiązuje 12 % stawka podatku);
  3. otrzymany wynik należy podzielić przez sumę dochodów uzyskanych w Polsce i za granicą, a następnie pomnożyć przez 100;
  4. uzyskaną w wyniku wskazanych działań stopę procentową (z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku) należy pomnożyć przez sumę uzyskanych w Polsce dochodów po ich zaokrągleniu do pełnych złotych.

Jeśli w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, zawartej przez Polskę z państwem, w którym uzyskujesz dochody, określone zostało, że zastosowanie znajduje metoda wyłączenia z progresją:

  1. masz obowiązek złożenia deklaracji podatkowej i rozliczenia się z dochodów metodą wyłączenia z progresją – w sytuacji gdy uzyskujesz dochody w Polsce, które podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej. Masz obowiązek złożenia zeznania podatkowego również w sytuacji, gdy co prawda osiągasz dochody jedynie za granicą, jednak chcesz rozliczyć się z dochodów wspólnie z Twoim małżonkiem;
  2. nie musisz składać deklaracji podatkowej – w sytuacji gdy osiągasz jedynie dochody zagraniczne zwolnione z opodatkowania w Polsce na podstawie tej metody unikania podwójnego opodatkowania.

Metoda proporcjonalnego odliczenia.

Metoda proporcjonalnego odliczenia polega na tym, że dochód uzyskany za granicą podlega opodatkowaniu w Polsce, przy czym od podatku, który ma zostać zapłacony w kraju trzeba odliczyć podatek zapłacony za granicą.

Musisz jednak przy tym pamiętać, że odliczenie jest możliwe tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w innym kraju niż Polska.

W związku z tym, przy metodzie proporcjonalnego odliczenia, należy obliczyć podatek zagraniczny podlegający odliczeniu od podatku, który należy zapłacić w Polsce. Należy to zrobić w następujący sposób:

  • do sumy dochodów, które zostały uzyskane w Polsce należy dodać dochody uzyskane za granicą, a zatem przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania i składki na ubezpieczenie społeczne;
  • otrzymany wynik należy zaokrąglić do pełnych złotych i obliczyć od otrzymanej wartości podatek według polskiej skali podatkowej (12 % lub 32 %);
  • otrzymany wysokość podatku należy pomnożyć przez dochód uzyskany za granicą (rozumiany jako przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) a następnie podzielić przez sumę polskich i zagranicznych dochodów.

Co ważne, w przypadku tej metody, musisz również pamiętać o obowiązku wpłacania zaliczek na podatek dochodowy w Polsce, w terminie do 20 dnia miesiąca, który następuje po miesiącu w którym wróciłeś do Polski. Natomiast jeśli termin płatności zaliczki przypada już po zakończeniu roku podatkowego, zaliczka powinna zostać wpłacona w terminie złożenia zeznania. Co istotne, wpłacając zaliczkę można odliczyć podatek zapłacony za granicą (w odpowiedniej proporcji).

W związku z tym, jeśli przykładowo do kraju wróciłeś w styczniu 2024 roku, to termin na wpłatę zaliczki upłynął w dniu 20 lutego 2024 roku. Natomiast, jeśli powróciłeś do Polski w grudniu 2023 roku, czas na wpłatę zaliczki masz do 30 kwietnia 2024 roku.

Ulga abolicyjna.

Z punktu widzenia opodatkowania dochodu osiągniętego za granicą, istotne znaczenie ma również ulga abolicyjna. Czy jednak wiesz, w jakim wypadku znajduje ona zastosowanie?

Otóż, z ulgi abolicyjnej mogą skorzystać osoby, które osiągają dochody zagraniczne i w związku z brzmieniem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania rozliczają się w Polsce według metody proporcjonalnego odliczenia. Dzięki jej zastosowaniu zakres ich obowiązku podatkowego ulegnie zmniejszeniu.

Jak skorzystać z ulgi abolicyjnej?

Aby skorzystać z ulgi abolicyjnej, należy:

  1. obliczyć wysokość podatku należnego na podstawie dwóch metod unikania podwójnego opodatkowania – metody wyłączenia z progresją oraz metody proporcjonalnego odliczenia;
  2. następnie od uzyskanej kwoty przy zastosowaniu metody proporcjonalnego odliczenia należy odjąć kwotę uzyskaną przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją;
  3. uzyskaną kwotę różnicy można następnie odliczyć od podatku, który powinien zostać zapłacony w Polsce – przy czym wysokość odliczenia nie może przekraczać kwoty 1360 zł.

Co więcej, ograniczenie kwotowe w zakresie zastosowania ulgi abolicyjnej, nie jest jedynym ograniczeniem związanym z jej zastosowaniem. Ulga abolicyjna może zostać zastosowana jedynie w przypadku gdy:

  1. dochody osiągnięte za granicą wynikają ze stosunku służbowego, pracy lub pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z działalności gospodarczej bądź działalności wykonywanej osobiście, jak również z praw majątkowych, praw autorskich i praw pokrewnych;
  2. dochody pochodzące z zagranicy nie zostały uzyskane w tzw. rajach podatkowych czyli krajach, które stosują szkodliwą konkurencję podatkową.

Wpływ Konwencji MLI.

Dokumentem mający wpływ na zawarte przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest wielostronna Konwencja MLI, której celem jest jednorazowe zmodyfikowanie przedmiotowych umów.

Konwencja ta zmienia w niektórych zawartych przez Polskę umowach, metodę wyłączenia z progresją na metodę odliczenia proporcjonalnego, w związku z czym polscy rezydenci narażeni są na obowiązek zapłaty podatku w wyższej wysokości.

Wobec tego, osiągając zagraniczne dochody i chcąc wywiązać się w Polsce ze swoich zobowiązań podatkowych z tym związanych, musisz mieć na uwadze nie tylko postanowienia zawartych przez Polskę umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, ale także wpływ konwencji MLI na wskazane umowy.

Może bowiem okazać się, że choć zawarta przez Polskę umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania określa, że dochody uzyskane za granicą nie podlegają opodatkowaniu w Polsce, a co za tym idzie zastosowanie znajduje metoda wyłączenia z progresją, to Konwencja MLI zmienia określoną w umowie zasadę na metodę proporcjonalnego odliczenia.

Podsumowanie.

Jeśli masz miejsce zamieszkania w Polsce, ale osiągasz dochody poza jej granicami, mogą spoczywać na Tobie obowiązki związane z rozliczeniem osiąganych dochodów za granicą.

Każdorazowo, powinieneś:

  1. ustalić czy posiadasz na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych miejsce zamieszkania w Polsce, a zatem czy jesteś polskim rezydentem podatkowym i obowiązuje Cię nieograniczony obowiązek podatkowy;
  2. w następnej kolejności po ustaleniu przedmiotowej kwestii, powinieneś sprawdzić czy Polska zawarła z krajem, w którym zarabiasz umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania;
  3. jeśli umowa taka została zawarta musisz na jej podstawie ustalić czy zastosowanie znajduje metoda wyłączenia z progresją czy metoda proporcjonalnego odliczenia;
  4. jeśli z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania wynika, że w Twoim wypadku zastosowanie znajduje metoda odliczenia z progresją, powinieneś jeszcze sprawdzić Konwencję MLI pod kątem ewentualnych modyfikacji w tym zakresie.

Kwestie związane z rozliczaniem dochodów osiągniętych za granicą nie należą jednak do prostych i każdorazowo wymagają analizy konkretnego przypadku. W związku z tym zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Chudoba – Adwokaci, Doradcy Podatkowi, w której nasi doradcy podatkowi przeprowadzą Cię przez proces rozliczenia osiągniętych przez Ciebie za granicą dochodów.

Oferta Kancelarii.

Nie wiesz czy podlegasz nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce? Chcesz ustalić miejsce swojego zamieszkania dla celów podatkowych? Chciałbyś uzyskać pomoc w zakresie ustalenia obowiązującej Cię stawki podatku? A może zastanawiasz się czy jako polski rezydent podatkowy masz obowiązek złożenia zeznania nawet jeśli nie osiągasz w Polsce żadnych dochodów?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Chciałbyś zbyć posiadane przez Ciebie udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, nie wiesz jednak w jakiej formie to powinno nastąpić, jakie są możliwe sposoby zbycia udziałów w spółce z o.o. oraz czy istnieją jakieś ograniczenia związane z zawarciem umowy zbycia udziałów?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci jak wygląda zbycie udziałów w spółce z o.o., o czym powinieneś pamiętać i jakich obowiązków powinieneś dochować.

Zapraszamy do lektury!

Sposoby zbycia udziałów w spółce z o.o.

Pod pojęciem zbycia udziałów w spółce z o.o. kryje się przeniesienie prawa własności do udziałów w spółce z o.o. na podstawie umowy zawartej pomiędzy dotychczasowym oraz nowym wspólnikiem.

Zbycie udziałów w spółce

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Do zbycia udziałów w spółce z o.o. może doprowadzić szereg czynności cywilnoprawnych, m.in.:

  1. umowa sprzedaży udziałów w spółce;
  2. umowa darowizny udziałów w spółce;
  3. umowa zamiany;
  4. umowa przewłaszczenia udziałów w spółce na zabezpieczenie;
  5. umowa wniesienia udziałów w spółce tytułem wkładu do innej spółki handlowej lub fundacji rodzinnej.

Wprawdzie umowy sprzedaży udziałów są najpopularniejszym sposobem na przeniesienie prawa własności udziałów to jednak udziały mogą zostać zbyte na wiele różnych sposobów, przy czym skutkiem każdego z nich będzie zmiana wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wskazać bowiem należy, że jednym z podstawowych praw wspólnika spółki z o.o. jest zbycie posiadanych przez niego udziałów.

Ograniczenia w zbyciu udziałów.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zbycie udziałów w spółce może w pewnych wypadkach być w pewien sposób ograniczone. Ograniczenia zbywalności udziałów, wynikać mogą zarówno z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, jak również z zapisów zawartych w umowie spółki lub też umów inwestycyjnych wspólników.

Wśród ograniczeń takich możemy wyróżnić, m.in:

  • obowiązek wyrażenia zgody spółki (umowa spółki może przewidywać uzależnienie możliwości sprzedaży udziału od zgody spółki);
  • prawo pierwszeństwa nabycia udziałów w spółce z o.o. przyznane pozostałym wspólnikom, zgodnie z postanowieniami umowy spółki;
  • prawo pierwokupu udziałów w spółce z o.o. w wypadu sprzedaży udziałów w spółce przyznane wspólnikom spółki.

dokumenty- sprzedaż udziałów w spółce

Zgoda spółki na zbycie udziałów.

Zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych zbycie udziałów, udziału, części udziału lub ułamkowej części udziału w spółce z o.o. umowa spółki może uzależnić od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć. Regulacja ta jest wprowadzana najczęściej w przypadku sprzedaży udziałów w spółce z o.o.

Wskazać zatem należy, że każdorazowo planując zbycie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością należy w pierwszej kolejności zapoznać się z umową spółki, w której ma dojść do przeniesienia własności udziałów.

Umowa taka może bowiem wprowadzać pewnego rodzaju ograniczenia w zakresie sprzedaży udziałów – przede wszystkim poprzez uzależnienie możliwości zbycia udziału od zgody wyrażonej przez spółkę.

Jeśli w umowie spółki znajdzie się tego rodzaju zapis, a nie zostaną jednak w niej wskazane szczególne warunki dotyczące wyrażenia zgody spółki na zbycie udziałów, zgody takiej udzielał będzie zarząd spółki w formie pisemnej.

Natomiast jeśli zarząd odmówi jej wyrażenia, a istnieją ku temu ważne powody, zgody takiej może udzielić sąd rejestrowy.

Co jednak można uznać za ważny powód? Można do niego zaliczyć na przykład zmianę miejsca zamieszkania na terenie Polski, przeprowadzkę za granicę, czy też długotrwałą chorobę wspólnika, konflikt pomiędzy wspólnikami.

Prawo pierwokupu.

Ograniczeniem w zbywalności udziałów może być także zastrzeżenie prawa pierwokupu. Wskazać jednak należy, że prawo pierwokupu odnosi się tylko i wyłącznie do jednego sposobu zbycia udziałów w spółce z o.o., a mianowicie do zawarcia umowy sprzedaży udziałów.

Może ono zostać zastrzeżone zarówno umową spółki, jak również wynikać z przepisów prawa lub też wynikać z innych uzgodnień wspólników.

Umowne prawo pierwokupu.

W przypadku zastrzeżenia prawa pierwokupu w umowie spółki, polega ono na przyznaniu innemu wspólnikowi lub wspólnikom uprawnienia do nabycia udziałów przed osobą trzecią.

W praktyce, pomiędzy wspólnikiem spółki z o.o., który chce sprzedać swoje udziały w spółce, a potencjalnym nabywcą zawierana jest umowa sprzedaży udziałów – przy czym będzie to warunkowa umowa sprzedaży udziałów. Po jej zawarciu, wspólnik ten zawiadamia wspólnika lub wspólników, którym przysługuje prawo pierwokupu o zawarciu umowy warunkowej.

Po otrzymaniu zawiadomienia, wspólnik któremu przysługuje prawo pierwokupu, ma możliwość złożenia oświadczenia o skorzystaniu z pierwokupu udziałów w spółce z o.o. na warunkach określonych w warunkowej umowie ich sprzedaży. Osoba trzecia będzie mogła natomiast nabyć udziały tylko jeśli uprawniony nie skorzysta z przysługującego mu prawa pierwokupu.

Ustawowe prawo pierwokupu.

Prawo pierwokupu może wynikać także, jak już wskazywaliśmy, z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Będzie tak w sytuacji gdy spółka, w której ma dojść do sprzedaży udziałów, jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej bądź kilku nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia wynosi co najmniej 5 hektarów.

Jeśli spółka w istocie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o wskazanej powierzchni, Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa przysługiwało będzie prawo pierwokupu udziałów w tej spółce.

W związku z tym, wspólnik, który chce sprzedać udziały w takiej spółce powinien zawrzeć z wybranym nabywcą warunkową umowę sprzedaży, pod warunkiem nie skorzystania przez KOWR z prawa pierwokupu.

W kolejnym kroku spółka zobowiązana jest do poinformowania KOWR, że została zawarta warunkowa umowa sprzedaży udziałów w danej spółce z o.o. Od dnia zawiadomienia KOWR ma dwa miesiące na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z przysługujących mu uprawnień.

Przysługujące Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa uprawnienie nie obowiązuje jednak w sytuacji, kiedy umowa sprzedaży udziałów jest zawierana z osoba najbliższą zbywcy, tj. z jego dziećmi, rodzicami, małżonkiem czy rodzeństwem.

Prawo pierwszeństwa nabycia udziałów.

Kolejnym z ograniczeń w zbyciu udziałów w spółce jest zastrzeżenie umową spółki prawa pierwszeństwa nabycia udziałów w spółce.

Nabycie udziałów w spółce z o.o. w ten sposób opiera się na tym, że zbywca udziałów w spółce w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zawiadomienia wspólników, na rzecz których zostało zastrzeżone prawo pierwszeństwa, o planowanym zbyciu udziałów w spółce z o.o.

W sytuacji, w której wspólnicy nie skorzystają z przysługującego im prawa pierwszeństwa udziałów, wspólnik zamierzający zbyć udziały może je zaoferować do sprzedaży osobom trzecim na takich samych warunkach jak oferował wspólnikom spółki. Co również istotne, prawo pierwszeństwa nie wymaga zawarcia umowy sprzedaży udziałów w spółce z o.o. (bądź innej umowy przenoszącej własność) pomiędzy zbywającym a nabywcą udziałów. Wystarczające jest zaoferowanie udziałów wspólnikowi, któremu przysługuje prawo pierwszeństwa.

Inne ograniczenia.

Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub dodatkowe porozumienia wspólników (umowy inwestycyjne) mogą wprowadzać również inne niż omówione przez nas w niniejszej publikacji ograniczenia w dokonywaniu zbycia udziałów w spółce z o.o.

Przykładowo umową spółki mogą także zostać wprowadzone ograniczenia o charakterze podmiotowym czy też czasowym.

W umowie spółki może zostać przykładowo wprowadzony zapis, zgodnie z którym:

  • ograniczony zostanie krąg dopuszczalnych nabywców udziałów w spółce, np. poprzez posiadanie określonego wykształcenia czy uprawnień do wykonywania określonego zawodu;
  • czas przez jaki udziały nie będą mogły zostać zbyte, np. okres pięciu lat od dnia wpisu spółki do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego;
  • wyrażenie zgody przez inny organ spółki, np. przez zgromadzenie wspólników.

Forma zbycia udziałów.

Obowiązujące przepisy dopuszczają kilka sposobów zawarcia umowy zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Każdy z nich będzie powodował taki sam skutek – przeniesienie własności udziałów, udziału lub jego części na inną osobę.

Podpis notarialnie poświadczony.

Kodeks spółek handlowych, wskazuje, że zbycie udziału, jego ułamkowej części lub ułamkowej części udziału powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

W przypadku wyboru tej najbardziej klasycznej formy, w której dochodzi do przeniesienia własności udziałów w spółce z o.o., zbywca i nabywca udziałów nie muszą w tym samym momencie stawić się przed notariuszem celem podpisania umowy, bądź poświadczenia, że złożony na niej podpis w istocie należy do nich.

Stanowi to zatem znaczne ułatwienie w sytuacji, gdy strony umowy nie mogą być obecne w tym samym momencie przy czynności.

Akt notarialny.

W sytuacji kiedy do zbycia udziałów dochodzi na podstawie umowy darowizny, oświadczenie darczyńcy powinno zostać złożone w formie aktu notarialnego, przy czym umowa zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

W celu uniknięcia ewentualnych sporów, czy w istocie doszło do przeniesienia własności udziałów w wyniku ich darowania innej osobie, warto jednak zawrzeć umowę darowizny udziałów w spółce z o.o. z zachowaniem formy aktu notarialnego.

Nie ma również przeszkód aby innego rodzaju umowa zbycia udziałów również została zawarta w formie aktu notarialnego.

Musisz mieć jednak na uwadze, że będą się wiązały z tym wyższe koszty przeprowadzenia transakcji, jak również, że w tym wypadku obie strony umowy będą musiały jednoczenie uczestniczyć w czynności.

Wzorzec umowy.

Co więcej, w sytuacji gdy umowa spółki zawarta została przy wykorzystaniu wzorca umowy spółki, udostępnionego w systemie teleinformatycznym (S24), forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi nie musi zostać zachowana.

W takim wypadku, istnieje również możliwość zbycia przez wspólnika udziałów przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24.

Do skorzystania z tej metody, należy opatrzyć oświadczenia zbywcy i nabywcy kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub osobistym.

Co jednak niezwykle istotne, forma ta pozwala jedynie na dokonanie sprzedaży udziałów w spółce. Nie można na jej podstawie dokonać darowizny bądź zawrzeć umowy zamiany przy wykorzystaniu udostępnionego wzoru.

Zawiadomienie spółki.

Zgodnie z postanowieniami kodeksu spółek handlowych, w przypadku zbycia udziału, jego części lub ułamkowej części na rzecz innej osoby zainteresowani zawiadamiają spółkę (zarząd spółki), przedstawiając dowód przejścia własności na inną osobę.

W związku z tym, po podpisaniu umowy zbycia udziałów w spółce z o.o., w kolejnym kroku strony umowy przeniesienia własności udziałów, powinny zadbać o dokonanie zawiadomienia spółki o zmianie wspólnika celem uaktualnienia danych w księdze udziałów.

Warto wprowadzić w umowie zbycia udziałów postanowienie, które określi, na której stronie transakcji spoczywał będzie obowiązek zawiadomienia spółki. Pozwoli to uniknąć wątpliwości i potencjalnych konfliktów z tym związanych.

Konsekwencje zawiadomienia spółki.

Dokonanie zawiadomienia spółki jest szczególnie istotne w związku z tym, że przejście udziałów w spółce z o.o. jest skuteczne wobec spółki od chwili, gdy spółka otrzyma od jednego z zainteresowanych zawiadomienie o zbyciu udziałów wraz z dowodem dokonania tej czynności.

Oznacza to, że do momentu zawiadomienia spółki, wobec spółki wspólnikiem pozostaje dotychczasowy wspólnik i posiada on w związku z tym wszelkie obowiązki jak również uprawnienia związane z posiadaniem statusu wspólnika w spółce.

Wobec tego zbywcy udziałów w spółce będzie przysługiwało na przykład prawo udziału w zysku, jak również na nim spoczywał będzie obowiązek wniesienia dopłat jeśli takie zostaną nałożone na wspólników.

Zgłoszenie do sądu rejestrowego.

Kiedy spółka poweźmie już informację o zmianie właściciela udziałów w spółce i zmianie w związku z tym składu osobowego wspólników bądź liczby posiadanych przez nich udziałów, powinna ona dokonać odpowiedniego wpisu w księdze udziałów oraz złożyć do sądu rejestrowego wniosek aktualizacyjny.

Pamiętaj jednak, że w Krajowym Rejestrze Sądowym ujawniani są jedynie wspólnicy, którzy posiadają co najmniej 10 % wszystkich udziałów w spółce, w związku z czym może okazać się, że złożenie wniosku aktualizacyjnego nie będzie potrzebne.

Będzie tak przykładowo w sytuacji gdy wspólnik spółki posiadający 8 % udziałów w spółce z o.o., dokona sprzedaży części z nich na rzecz innego podmiotu, przy sprzedana część stanowić będzie jedynie 5 % wszystkich udziałów w spółce. W takim wypadku spółka powinna złożyć wyłącznie listę wspólników zawierającą aktualne dane wspólników spółki.

Z drugiej jednak strony, w sytuacji gdy obecny wspólnik spółki wpisany w rejestrze przedsiębiorców (a zatem posiadający co najmniej 10 % wszystkich udziałów w spółce) w wyniku dokonanej transakcji zbycia udziałów, np. poprzez zawarcie umowy sprzedaży udziałów, wyzbędzie się ich części w wyniku czego posiadać będzie mniej niż 10 % udziałów w spółce z o.o., konieczne będzie jego wykreślenie z rejestru przedsiębiorców.

Zgłoszenie w CRBR.

Ze zbyciem udziałów w spółce z o.o., zarówno w zakresie sprzedaży udziałów w spółce, jak i ich darowizny, jak i innych sposobów przeniesienia ich własności, może wiązać się obowiązek zgłoszenia w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych.

Będzie tak w sytuacji gdy w związku ze sprzedażą udziałów, ich darowizną bądź innym sposobem przeniesienia własności dochodzi do sytuacji, że inna osoba staje się beneficjentem rzeczywistym danej spółki z o.o.

W wypadku spółek z o.o., zgłoszeniu do CRBR podlegają udziałowcy posiadający prawo własności więcej niż 25 % ogólnej liczby udziałów.

W związku z przeniesieniem własności udziałów może zatem zaistnieć zarówno potrzeba wykreślenia beneficjenta rzeczywistego z rejestru, jak i wpisu nowej osoby. Wszystko zależeć będzie od konkretnego stanu faktycznego.

Obowiązki podatkowe.

Ze zbyciem udziałów w spółce z o.o. może również wiązać się obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych lub złożenia deklaracji podatkowej. Powinieneś zatem również zadbać o weryfikację wskazanej kwestii, tak aby nie narazić się na negatywne konsekwencje, związane z brakiem uiszczenia podatku lub złożenia deklaracji.

Obowiązek uiszczenia podatku, będzie wiązał się przede wszystkim z zawarciem umowy sprzedaży udziałów. Co istotne obowiązek taki spoczywał będzie na obu stronach transakcji sprzedaży udziałów spółki. Powinieneś jednak przed dokonaniem zbycia udziałów, niezależnie od wybranego sposobu, skonsultować się z doradcą podatkowym, który precyzyjnie określi jak będzie wyglądał obowiązek podatkowy w danej sytuacji.

Poniżej przybliżymy Ci jak wygląda obowiązek podatkowy przy zawarciu umowy sprzedaży udziałów.

Podatek od czynności cywilnoprawnych.

Osoba kupująca udziały, zgodnie z obowiązującymi przepisami, ma obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, którego wysokość ustalana jest w oparciu o rynkową wartość udziałów w spółce, które były przedmiotem umowy sprzedaży udziałów. Powinna ona również złożyć deklarację PCC-3 do urzędu skarbowego w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy sprzedaży udziałów.

Podatek dochodowy.

Z kolei na sprzedawcy udziałów w spółce, spoczywa obowiązek zapłaty podatku dochodowego od uzyskanej ceny za sprzedane udziały w spółce. Co istotne, zbywca ustalając podstawę opodatkowania, może odjąć od uzyskanej ceny sprzedaży udziałów koszty jakie poniósł wcześniej na nabycie udziałów w spółce, które zdecydował się następnie sprzedać.

Pamiętaj zatem, decydując się na sprzedaż udziałów w spółce z o.o., że przy ustaleniu ceny istotne jest również wzięcie pod uwagi podatku, który następnie należało będzie zapłacić w związku z dokonaną sprzedażą udziałów w spółce.

Zbycie części udziału.

Zgodnie z kodeksem spółek handlowych, jeżeli według umowy spółki wspólnik może mieć tylko jeden udział, umowa spółki może dopuścić zbycie części udziału, jednak w wyniku podziału nie mogą powstać udziały niższe niż 50 złotych.

Wskazać należy, że jednym z obligatoryjnych elementów, które powinna zawierać umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest między innymi wskazanie czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział. Wynika z tego, że na rynku działalności gospodarczej mogą istnieć spółki jednoudziałowe, w których liczba udziałów w spółce równać się będzie ilości wspólników.

W przypadku spółek jednoudziałowych, każdy z udziałów w spółce z o.o. może mieć inną wartość nominalną. W związku z tym, przy kapitale zakładowym spółki z o.o. wynoszącym 5.000 zł, jeden ze wspólników może posiadać 1 udział o wartości 4.500 zł a drugi wspólnik 1 udział o wartości 500 zł.

W przypadku spółki jednoudziałowej, możliwe będzie także zbycie części udziału, który posiada wspólnik – jeśli umowa spółki dopuszcza taką możliwość. Do zbycia części udziału zastosowanie znajdą wszystkie reguły dotyczące także zbycia całego udziału lub większej ilości udziałów w spółce, przy czym w tym wypadku dodatkowo należy zadbać o to, żeby powstałe udziały miały co najmniej wartość 50 złotych.

Podsumowanie.

Istnieje szereg sposobów, dzięki którym można przenieść własność udziałów w spółce z o.o. na inny podmiot. Do zmiany właściciela doprowadzi zarówno umowa sprzedaży udziałów spółki, jak i umowa darowizny czy umowa zamiany. Wybór określonego sposobu zależał będzie od okoliczności faktycznym związanych z konkretnym przypadkiem, w którym ma dojść do przeniesienia własności.

Każdy jednak ze sposobów zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wiąże się z koniecznością zadbania o spełnienie szeregu warunków formalnych, dzięki którym zawarcie umowy przeniesienia własności udziałów w spółce będzie ważne i skuteczne.

W pierwszej kolejności, decydując się na zbycie udziałów, powinieneś dokładnie przeanalizować obowiązujące przepisy kodeksu spółek handlowych oraz treść umowy spółki, które pozwolą Ci na określenie czy w Twojej konkretnej sytuacji istnieje wymóg uzyskania zgody spółki, zgromadzenia wspólników bądź innego podmiotu na zbycie udziałów. Nie zapominaj także, że istnieją ograniczenia sprzedaży udziałów w spółce będącej właścicielem nieruchomości rolnej.

Kolejno powinieneś pamiętać o zawarciu umowy zbycia udziałów w odpowiedniej formie – formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Możesz także, o ile umowa Twojej spółki była sporządzona przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie S24, zawrzeć umowę sprzedaży udziałów w spółce z o.o. także z wykorzystaniem tego systemu. W tym celu musisz także posługiwać się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub zaufanym.

Oferta Kancelarii.

Jesteś wspólnikiem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i zastanawiasz się nad dokonaniem sprzedaży udziałów lub przeniesieniem ich na innej podstawie na inny podmiot, nie wiesz jednak jak poprawnie sporządzić umowę zbycia, bądź nie wiesz czy w Twoim wypadku do zawarcia umowy sprzedaży udziałów muszą zostać spełnione dodatkowe warunki np. otrzymanie zezwolenia spółki wyrażonego przez zarząd spółki, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Prowadzisz działalność gospodarczą w formie spółki prawa handlowego, a konkretnie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jednak w ostatnim okresie Twoje przychody finansowe nie są zadowalające bądź w ogóle ich nie osiągasz?

A może ze względu na osobistą sytuację chciałbyś czasowo zawiesić działalność gospodarczą i obniżyć koszty funkcjonowania spółki, nie wiesz jednak czy to w ogóle możliwe?

Odpowiedź brzmi, jak najbardziej tak! Musisz jednak spełnić pewne kryteria, a okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie może być nieograniczony.

W tej publikacji przybliżymy Ci, na czym polega zawieszenie spółki z o.o. Dowiesz się m.in. na jaki okres możesz zawiesić działalność gospodarczą, jakie formalności należy wypełnić oraz jakie działania mogą być podejmowane przez spółkę w okresie zawieszenia.

Zapraszamy do lektury!

Co oznacza zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej?

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, to tak naprawdę przerwa w prowadzonej działalności gospodarczej przez dany podmiot.

Regulacja dotycząca zasad zawieszenia działalności zawarta została w ustawie Prawo przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 roku. Natomiast przed 30 kwietnia 2018 roku zawieszenie uregulowane było w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 roku.

Zawieszenie działalności spółki

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Na gruncie obowiązujących przepisów, możliwość zawieszenia działalności posiadają wszystkie spółki prawa handlowego, a także przedsiębiorcy wpisani do CEIDG.

Możliwość taką posiadają zatem wszystkie podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą. W związku z tym zawiesić działalność gospodarczą może również spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zawieszenie działalności może nastąpić z dowolnego powodu. Nie muszą zatem zajść żadne szczególne okoliczności, po powstaniu których można zdecydować o zawieszeniu działalności spółki prawa handlowego, w tym spółki z o.o.

Korzyści w okresie zawieszenia działalności gospodarczej.

Przede wszystkim w czasie zawieszenia działalności gospodarczej, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, nie ma obowiązku płacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) za cały okres zawieszenia.

Co więcej, spółka z o.o., której działalność została zawieszona, nie ma obowiązku składania deklaracji ZUS. Nie jest również zobowiązana do składania deklaracji VAT, jednak w tym wypadku z pewnymi wyjątkami. O jakie wyjątki chodzi, dowiesz się w dalszej części artykułu.

budynek do prowadzenia działalności gospodarczej

Jak zawiesić działalność?

W celu skutecznego zawieszenia działalności prowadzonej przez spółkę z o.o.:

  1. zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi podjąć uchwałę o zawieszeniu działalności przez spółkę, którą reprezentuje;
  2. określić w przedmiotowej uchwale numer pod którym spółka figuruje w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, jej NIP, adres, a także wskazać, na jaki okres działalność ma zostać zawieszona;
  3. złożyć w odpowiednim dla danej spółki sądzie gospodarczym wniosek o zawieszenie spółki z o.o. Do wniosku tego koniecznie trzeba dołączyć uchwałę zarządu o zawieszeniu działalności.

Wniosek do KRS musi zostać złożony za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych. Obecnie nie ma obowiązku informowania innych podmiotów o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej (m.in. właściwego naczelnika urzędu skarbowego). Informacja o zawieszeniu spółki przekazywana jest bowiem automatycznie do:

  1. Centralnego Rejestru Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników;
  2. Rejestru REGON;
  3. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Centralnego Rejestru Płatników Składek.

Można zatem uznać, że musisz dokonać naprawdę niewielu formalności w celu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej w ramach spółki z o.o.

Zawieszenie działalności a zatrudnianie pracowników.

Podstawowym warunkiem, który umożliwia zawieszenie działalności spółki z o.o. jest brak zatrudniania przez nią pracowników. Czy jednak należy brać pod uwagę wszelkie dostępne w polskim porządku prawnym formy zatrudnienia, czy tylko niektóre z nich?

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zawiesić prowadzoną przez nią działalność jeżeli nie zatrudnia pracowników na podstawie: umowy o pracę, spółdzielczej umowy o pracę, a także w oparciu o powołanie, wybór, mianowanie.

W związku z tym, jeśli zatrudniasz pracowników na jednej ze wskazanych podstaw, przed zawieszeniem działalności musisz rozważyć rozwiązanie umów z Twoimi pracownikami. Rozwiązanie umów o pracę może się wiązać z obowiązkiem zapłaty odprawy pracownikom w związku z rozwiązywaniem umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników. W związku z tym musisz też mieć na względzie, że będą spoczywały na Tobie obowiązki takie jak wyrejestrowanie zwolnionych pracowników z ubezpieczeń ZUS w terminie 7 dni od daty ustania stosunku pracy, podając jako datę wyrejestrowania dzień następujący po dniu rozwiązania stosunku pracy.

Nie ma jednak żadnych przeszkód, aby zawiesić działalność gdy spółka posiada współpracowników zatrudnionych w oparciu o umowę zlecenie, umowę o działo, czy też umowę o współpracę w ramach prowadzonej z daną osobą jednoosobowej działalności gospodarczej.

Co ciekawe, spółka może zawiesić działalność także wtedy, gdy jej pracownicy przebywają na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, jak również urlopie wychowawczym oraz urlopie rodzicielskim i nie łączą korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu.

Warto także zaznaczyć, że w sytuacji, w której pracownik zakończy urlop bądź złoży wniosek dotyczący łączenia korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, będzie miał on prawo do wynagrodzenia jak za przestój, określonego przepisami prawa pracy.

Zakres czynności w okresie zawieszenia działalności.

W okresie zawieszenia działalności przez spółkę z o.o. nie może ona jednak wykonywać żadnych czynności, które są związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Nie może zatem również osiągać bieżących przychodów.

W przedmiotowym czasie mogą być przez nią podejmowane tylko i wyłącznie czynności, niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, a zatem takie, które pozwolą wrócić do normalnego funkcjonowania firmy po wznowieniu działalności spółki.

W związku z tym uznać należy, że spółka posiada pewne prawa w okresie zawieszenia działalności. Nie można jednak zapominać także o tym, że ciąży na niej wtedy także cały zakres obowiązków.

Prawa spółki w okresie zawieszenia.

Spółka może przykładowo w okresie zawieszenia regulować zobowiązania powstałe przed dniem zawieszenia działalności gospodarczej, ściągać należności które powstały przed tym dniem, osiągać przychody z czynności mających miejsce przed zawieszeniem, czy też zbywać własne środki trwałe i wyposażenie.

Obowiązku w okresie zawieszenia.

W okresie zawieszenia działalności spółki będą na niej ciążyć również pewne obowiązki. Wśród nich można wyróżnić m.in. opłacanie należności publiczno-prawnych (np. podatku od nieruchomości, środków transportu), uczestniczenie w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych toczących się z jej udziałem, a także sporządzanie rocznego sprawozdania finansowego.

W związku z tym, jeśli prowadzisz spółkę z o.o. i wiesz, że w najbliższej przyszłości zobowiązana ona będzie do określonych działań, realizacji umów – zawieszenie działalności nie będzie dla Ciebie dobrym pomysłem.

Zawieszenie działalności a ZUS.

Jak już wspominaliśmy, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie musi oddzielnie informować ZUSu o zawieszeniu wykonywania działalności.

Wyrejestrowanie spółki jako płatnika składek ZUS nastąpi automatycznie, w związku z przekazaną Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych informacją z Krajowego Rejestru Sądowego.

Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku jednoosobowej spółki z o.o. jej wspólnik musi samodzielnie złożyć do ZUS formularze dotyczące: wyrejestrowania płatnika składek (ZUS ZWPA), wyrejestrowania z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) oraz wyrejestrowania zgłoszonych członków rodziny (ZUS ZCNA).

W okresie, w którym działalność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pozostaje zawieszona, wspólnik ma prawo dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczenia emerytalnego, jak również rentowego. Warunkiem takiego przystąpienia jest jednak brak posiadania innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń.

Może bowiem dojść do sytuacji, w której wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. oprócz posiadania statusu wspólnika takiej spółki i podlegania przez to obowiązkowym ubezpieczeniom, jest również zatrudniony w innym miejscu na przykład na podstawie umowy o pracę czy umowy zlecenia.

W takiej sytuacji, wspólnikowi takiemu nie będzie przysługiwało prawo do zgłoszenia się do ubezpieczeń obowiązkowych w wypadku zawieszenia działalności przez spółkę z o.o., w której pozostaje jedynym wspólnikiem.

Co niezwykle istotne, po zakończeniu okresu zawieszenia działalności przez spółkę z o.o. nie ma obowiązku ponownego zgłaszanie się do ubezpieczenia. Nie musisz zatem martwić się, że przegapisz określony termin w związku z czym nie będziesz podlegać ubezpieczeniom.

Zawieszenie działalności a podatki.

Na spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w toku prowadzonej przez nią działalności, ciąży szereg obowiązków związanych z podatkami. Ma ona obowiązek odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy, podatku VAT, jak również składania odpowiednich deklaracji podatkowych.

W kolejnej części publikacji przybliżymy Ci jaki wpływ ma zawieszenie działalności gospodarczej na przedmiotowe kwestie.

Podatek dochodowy.

Spółka prawa handlowego, jaką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych tzw. CIT. Jak już wskazywaliśmy, spółka z o.o. w okresie zawieszenia działalności, nie jest zobowiązana do wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.

W związku z tym, jeśli prowadzisz spółkę z o.o. i przechodzisz przejściowe trudności finansowe, zawieszenie działalności spółki może pozwolić Ci na zaoszczędzenie kwot, które w normalnej sytuacji musiałbyś odprowadzić do fiskusa.

Zapamiętaj jednak, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, nie powoduje, że spółka z o.o. jest zwolniona z obowiązku składania zeznania rocznego (CIT-8). W zeznaniu takim spółka musi poinformować urząd o okresie zawieszenia.

Zapamiętaj także, że w okresie w którym działalność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pozostaje zawieszona, nie może ona amortyzować składników majątku, w związku z tym, że nie są one używane na skutek zawieszenia działalności.

Składniki majątku nie podlegają amortyzacji począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono działalność do do końca miesiąca, w którym działalność gospodarcza została wznowiona.

Podatek VAT.

Jak już wspominaliśmy, w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej, spółki z o.o. nie mają co do zasady obowiązku składania deklaracji podatkowych. Muszą one zostać jednak złożone w pewnych sytuacjach. Przede wszystkim spółki z o.o. muszą złożyć deklaracje za okresy, w których zawieszenie wykonywania działalności nie dotyczyło pełnego okresu rozliczeniowego.

Jeśli zatem spółka zawiesi działalność w trakcie trwania danego miesiąca lub kwartału rozliczeniowego, będzie zobowiązana do złożenia deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiło zawieszenie działalności gospodarczej – w zależności od przyjętego sposobu rozliczenia przez daną spółkę.

Dla lepszego zobrazowania sobie sytuacji, wyobraźmy sobie, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością rozlicza się kwartalnie i w dniu 20 października zawiesiła prowadzoną przez siebie działalność na okres 24 miesięcy.

Jako że kwartał rozpoczyna się w dniu 1 października i kończy 31 grudnia, spółka będzie zobowiązana do złożenia deklaracji podatkowych VAT również za okres, w którym jej działalność pozostawała zawieszona tj. za okres od 20 października do 31 grudnia.

Co więcej, obowiązek składania deklaracji nastąpi także m.in. w takich sytuacjach jak konieczność dokonania korekty wcześniej złożonej deklaracji (celem korekty podatku naliczonego) czy też chęć skorzystania przez spółkę z prawa do odliczenia podatku, w związku z ponoszonymi przez nią kosztami.

Pamiętaj również, że jeśli w okresie zawieszenia działalności gospodarczej będziesz wykonywał czynności, które są opodatkowane podatkiem VAT (przykładowo sprzedaż środka trwałego) musisz poinformować o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Okres zawieszenia działalności gospodarczej.

Działalność spółki z o.o. może zostać zawieszona na okres od 30 dni do maksymalnie 24 miesięcy. Co jednak stanie się gdy nie złożysz przed upływem wskazanych 24 miesięcy wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego o wznowienie działalności spółki z o.o.?

Działalność zostanie automatycznie wznowiona w następnym dniu po upływie 24 miesięcy i odpowiednia informacja zostanie zamieszczona w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Należy bowiem wspomnieć, że zarówno informacja o zawieszeniu spółki, jak również o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej zamieszcza jest w dziale 6 rejestru przedsiębiorców KRS.

Należy także zwrócić uwagę na fakt, że zawieszenie działalności gospodarczej rozpoczyna się w dniu, który zostanie wskazany we wniosku i może pokrywać się z datą jego złożenia. Nie może być to jednak data wcześniejsza niż dzień, w którym zostanie złożony wniosek.

W związku z tym spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie posiada możliwości zawieszenia działalności z datą wsteczną – w przeciwieństwie do działalności rejestrowanej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Warto zaznaczyć także, że również zgłaszając do rejestru wznowienie działalności spółki, wskazując datę wznowienia także nie można wskazać daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku.

Koszty związane z zawieszeniem działalności.

Złożenie wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej jest całkowicie bezpłatne.

W związku z tym nie musisz obawiać się, że poniesiesz koszty związane z zawieszeniem działalności gospodarczej, związane ze złożeniem wniosku do rejestru przedsiębiorców i ujawnieniem tej kwestii w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Podsumowanie.

Po lekturze tej publikacji zapamiętaj przede wszystkim, że:

  1. działalność prowadzona w ramach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać zawieszona;
  2. zawieszenie następuje poprzez podjęcie odpowiedniej uchwały przez zarząd spółki i jej późniejszej rejestracji w rejestrze przedsiębiorców KRS;
  3. rejestracja zawieszenia jest całkowicie bezpłatna;
  4. działalność można zawiesić z dowolnego powodu na okres maksymalnie 24 miesięcy;
  5. w trakcie zawieszenia działalności spółka może podejmować tylko czynności mające na celu zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodu;
  6. spółka z o.o. zatrudniająca pracowników nie ma możliwości zawieszenia prowadzonej przez nią działalności;
  7. jeśli nie złożysz wniosku o wznowienie działalności po upływie 24 miesięcy, zostanie ona automatycznie wznowiona w kolejnym dniu.

Oferta Kancelarii.

Prowadzisz działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i zastanawiasz się czy w Twojej sytuacji w grę może wchodzić zawieszenie prowadzonej przez Ciebie działalności, bądź chcesz podjąć bardziej radykalne kroki niż zawieszenie spółki i dokonać jej likwidacji, a może wręcz przeciwnie – dopiero myślisz o rozpoczęciu prowadzenia własnego biznesu, w związku z czym potrzebujesz pomocy przy sporządzeniu umowy spółki lub jej późniejszej rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Zarówno korzyści wypływające z założenia fundacji rodzinnej, jak również z opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (ryczałt od dochodów spółek zwany jest powszechnie estońskim CIT), zostały wprowadzone przez ustawodawcę relatywnie niedawno.

Są to dwa, niezwykle korzystne rozwiązania o podobnym charakterze dla przedsiębiorców, niestety konkurencyjne. Warto jest poznać i rozważyć korzyści dla wspólników spółek jak i dla beneficjenta fundacji.

Fundacji rodzinnej, poświęciliśmy już kilka publikacji, dotyczących między innymi celu jaki przyświeca jej założeniu, czy też ochronie majątku fundatora.

Zachęcamy do ich lektury: https://bogdanchudoba.pl/ochrona-majatku-fundatora-w-fundacji-rodzinnej/ i https://bogdanchudoba.pl/cel-istnienia-fundacji-rodzinnej-kiedy-oplaca-sie-utworzyc/.

Również, w kilku artykułach, poruszyliśmy możliwość skorzystania z opodatkowania estoński CIT, w tym na przykład w publikacji: https://bogdanchudoba.pl/przeksztalcenie-jdg-w-spolke-z-o-o-i-wybor-estonskiego-cit/.

Tym razem skupimy się jednak na przybliżeniu Ci korzyści, z jakimi związane jest utworzenie fundacji rodzinnej oraz kolejno opodatkowanie spółki estońskim CIT, by następnie odpowiedzieć na pytanie o możliwość skorzystania z obu rozwiązań jednocześnie.

Fundacja rodzinna

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Fundacja rodzinna – dla kogo?

Fundacja rodzinna jest rozwiązaniem, które skierowane jest wyłącznie do osób fizycznych, które posiadają pełną zdolność do czynności prawnych – a zatem są pełnoletnie oraz nie zostały ubezwłasnowolnione zarówno częściowo jak i całkowicie.

Tylko takie osoby, zgodnie z przepisami ustawy moją możliwość założenia fundacji rodzinnej, składając oświadczenie o jej utworzeniu w akcie notarialnym lub w testamencie.

dokumenty fundacji rodzinnej

Co więcej, aby założyć fundację rodzinną, należy dysponować majątkiem w wysokości co najmniej stu tysięcy złotych, na który to majątek mogą składać się zarówno środki finansowe, jak i na przykład tytuły uczestnictwa w spółkach prawa handlowego na przykład udziały w spółce z o.o., którą prowadzisz.

Fundacja rodzinna musi bowiem posiadać obligatoryjnie fundusz założycielski, którego wysokość wynosi właśnie minimalnie sto tysięcy złotych. Nie ma jednak przeszkód aby został on ustanowiony w statucie fundacji na wyższym poziomie.

Trzeba zatem uznać, że zawiązanie tego rodzaju fundacji jest rozwiązaniem skierowanym do osób dysponujących majątkiem, w szczególności przedsiębiorców, którzy decydując się na założenie fundacji rodzinnej chcą skumulować w jednym podmiocie posiadane przez siebie aktywa takie jak udziały w spółkach, nieruchomości, środki pieniężne.

Fundacja rodzinna daje bowiem możliwości pozwalające na uniknięcie rozdrobnienia majątku pomiędzy poszczególnych spadkobierców fundatora, co równocześnie sprzyja również kontynuowaniu prowadzonego przez niego dotychczas biznesu i jego rozwojowi w perspektywie wielu lat.

Wyobraź sobie sytuację, w której dysponujesz majątkiem, w skład którego wchodzą zarówno środki pieniężne, jak i udziały w spółce z o.o. W przyszłości, po Twojej śmierci, majątek ten przysługiwał będzie Twojemu małżonkowi oraz dwójce waszych dzieci.

W przypadku standardowego dziedziczenia, po Twojej śmierci doszłoby do podziału posiadanych przez Ciebie aktywów na rzecz Twoich spadkobierców.

W takim wypadku, do momentu działu spadku, zarówno środki pieniężne, jak i udziały w spółce przysługiwałyby każdemu z Twoich spadkobierców łącznie. W przypadku ewentualnego konfliktu pomiędzy nimi, podział majątku mógłby zostać znacząco utrudniony, a po dziale spadku będzie podlegał podziałowi.

Tymczasem, gdybyś wniósł ten majątek do fundacji rodzinnej, po Twojej śmierci nie doszłoby do jego podziału pomiędzy spadkobierców. Pozostałby on własnością fundacji, do której został przez Ciebie uprzednio wniesiony.

Nie oznacza to jednak, że Twoi spadkobiercy byliby pokrzywdzeni. Mógłbyś bowiem ustanowić swojego małżonka oraz dzieci beneficjentami fundacji rodzinnej, w związku z czym mogliby być uprawnieni na przykład do otrzymywania dywidendy wypracowanej przez spółkę, której udziały wniesione zostały do fundacji.

Korzyści związane z założeniem fundacji rodzinnej.

Z założeniem fundacji rodzinnej wiąże się szereg korzyści o różnorakim charakterze. Możemy do nich zaliczyć:

  1. ochrona i zachowanie majątku przez pokolenia;
  2. zapobiegnięcie rozdrobnieniu majątku;
  3. planowanie sukcesji w perspektywie dłuższej niż jedno pokolenie;
  4. brak obowiązku zapłaty podatku od bieżących dochodów;
  5. możliwość zaspokajania potrzeb beneficjentów;
  6. korzystne opodatkowanie świadczeń na rzecz beneficjentów.

W niniejszej publikacji skupimy się na przedstawieniu rozwiązań związanych z korzystnym opodatkowaniem fundacji rodzinnych.

Fundacja rodzinna a opodatkowanie.

Niewątpliwie jedną z większych korzyści związanych z założeniem fundacji rodzinnej jest brak obowiązku zapłaty przez fundację rodzinną podatku od bieżących dochodów.

W praktyce oznacza to, że prowadząc działalność gospodarczą – w dopuszczalnym ustawowo zakresie – fundacja rodzinna nie odprowadza zaliczek na podatek od osiąganych przez nią dochodów (pomimo pozostawania podatnikiem podatku dochodowego CIT).

Obowiązek zapłaty podatku, powstanie dopiero w momencie wypłaty świadczenia na rzecz beneficjentów fundacji rodzinnej. W związku z tym, obowiązek ten został odroczony przez ustawodawcę w czasie. Bieżące opodatkowanie fundacji podatkiem CIT od przychodów nie występuje.

Co więcej, również stawka takiego podatku płaconego przez fundację jest bardzo korzystana ponieważ wynosi ona jedynie 15% wartości świadczenia wypłacanego na rzecz beneficjentów (beneficjenci otrzymują kwotę świadczenia pomniejszoną o podatek CIT zapłacony przez fundację).

Fundacja rodzinna nie zapłaci podatku dochodowego od osób prawnych jeśli osiągnięte przez nią przychody, związane są z działalnością gospodarczą polegająca właściwie na pasywnym inwestowaniu.

Ustawa o fundacji rodzinnej wskazuje, że w zakresie takiej działalności mieści się:

  1. zbywanie mienia, o ile nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;
  2. wynajmowanie lub dzierżawienie mienia;
  3. przestępowanie do spółek handlowych i udział w funduszach inwestycyjnych;
  4. prowadzenie obrotu papierami wartościowymi, instrumentami pochodnymi i prawami o podobnym charakterze;
  5. prowadzenie działalności w zakresie udzielania pożyczek beneficjentom i podmiotom, w których fundacja rodzinna uczestniczy (np. spółkom kapitałowym lub osobowym);
  6. obracanie zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej.

W związku z tym, w sytuacji gdy fundacja rodzinna, osiąga bieżące dochody na przykład związane z wynajmem lokali czy też z uzyskaniem odsetek od udzielonych przez fundację rodzinną pożyczek na rzecz spółki, w której uczestniczy, nie jest ona zobowiązana do odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od uzyskanych przez nią kwot.

Podatek dochodowy fundacja rodzinna będzie zobowiązana zapłacić dopiero w momencie kiedy będzie wypłacać na rzecz beneficjentów zastrzeżone na ich rzecz w statucie fundacji świadczenia.

Jeżeli jednak fundacja rodzinna prowadzi działalność wykraczającą poza ustawowo wskazany zakres, o którym mowa powyżej, obowiązek zapłaty podatku od osiąganych przez nią dochodów nie zostanie w takiej sytuacji odroczony do momentu wypłaty świadczenia beneficjentom.

Przeciwnie, fundacja rodzinna będzie w takim sytuacji zobowiązana do bieżącego opodatkowania osiągniętego w ten sposób dochodu według stawki 25% podstawy opodatkowania.

Warto zatem, abyś decydując się na założenie fundacji rodzinnej, dokładnie przemyślał jaką działalność chciałbyś w jej ramach wykonywać. Dzięki temu, jeszcze przed powołaniem fundacji do życia będziesz mógł ocenić jakie ewentualne obciążenia będą spoczywały na założonym przez Ciebie podmiocie.

Doradca podatkowy może doprecyzować korzyści i zagrożenia związane z prowadzeniem przez fundację rodzinną działalności.

Dlaczego więc warto rozważyć założenie fundacji rodzinnej? Ponieważ w ramach fundacji rodzinnej pomnażasz majątek, reinwestujesz założone zyski bez płacenia podatku CIT od bieżących dochodów.

Estoński CIT – dla kogo?

Niektóre z istniejących na polskim rynku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą mogą wybrać opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek czyli tak zwanym estońskim CIT.

Kto zatem może wybrać taką formę opodatkowania?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, estoński CIT jest zarezerwowany dla części podatników podatku dochodowego od osób prawnych, do których należą następujące podmioty.

Są to wszystkie spółki kapitałowe, a zatem: spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, proste spółki akcyjne.

Dodatkowo estoński CIT mogą wybrać niektóre spośród spółek osobowych: spółki komandytowe oraz spółki komandytowo-akcyjne.

Jednakże, prowadzenie działalności gospodarczej w jednej ze wskazanych form nie przesądza jeszcze o możliwości wyboru opodatkowania tego rodzaju podatkiem.

Konieczne również jest spełnienie szeregu dodatkowych warunków, bez zaistnienia których sama forma prowadzonej działalności nie będzie wystarczająca dla objęcia podmiotu tego rodzaju podatkiem.

Przesłanki objęcia estońskim CIT.

Aby móc wybrać estoński CIT, należy spełnić następujące kryteria:

  1. udziałowcami, akcjonariuszami lub wspólnikami spółki z o.o. muszą być wyłącznie osoby fizyczne;
  2. spółka, która chce korzystać z estońskiego CIT, nie może posiadać udziałów oraz akcji w kapitale innej spółki, tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym lub w instytucji wspólnego inwestowania, jak również ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną;
  3. za okres opodatkowania ryczałtem spółka nie może sporządzać sprawozdania finansowego zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości;
  4. spółka musi złożyć zawiadomienie o wyborze estońskiego CIT do właściwego naczelnika urzędu skarbowego;
  5. spółka musi posiadać odpowiednią liczbę zatrudnionych osób – docelowo co najmniej trzy osoby na podstawie umowy o pracę lub innej umowy w sytuacji gdy wynagrodzenie na rzecz tych osób będzie stanowiło co najmniej 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw;
  6. przychody uzyskiwane: z wierzytelności, odsetek, pożyczek, opłat leasingowych, poręczeń, gwarancji, praw autorskich, praw własności przemysłowej, ze zbycia instrumentów finansowych oraz z transakcji z podmiotami powiązanymi nie przekraczają 50% wszystkich przychodów spółki.

Co również niezwykle istotne, wszystkie ze wskazanych kryteriów muszą zostać spełnione łącznie. Nie ma tym samym prawnej możliwości aby spełniona została jedynie część z nich.

Korzyści estońskiego CIT.

Kiedy wiemy już, kto może skorzystać z estońskiego CIT, musimy zastanowić się, jakie ustawodawca wprowadził zasady opodatkowania, a co za tym idzie korzyści związane z wyborem ryczałtu od przychodów spółek.

Z wyborem estońskiego CIT wiążą się następujące korzyści.

Po pierwsze, brak opłacania podatku dochodowego od bieżących dochodów.

Po drugie, niższa wysokość podatku niż w przypadku klasycznego CIT;

Po trzecie, brak konieczności prowadzenia rozbudowanej ewidencji podatkowej.

Podatek od bieżących dochodów.

Przy opodatkowaniu dochodu osiąganego przez spółkę korzystającą z estońskiego CIT, obowiązek zapłaty podatku powstaje dopiero w momencie wypłaty zysków wspólnikom bądź podjęcia przez wspólników decyzji o przeznaczeniu go na pokrycie strat powstałych w okresie poprzedzającym okres korzystania z estońskiego CIT.

Tym samym, wybór tej formy opodatkowania jest doskonałym rozwiązaniem sprzyjającym poprawie płynności finansowej, jak również możliwości rozwijania działalności, poprzez podejmowanie działań inwestycyjnych za środki, które przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych musiałyby zostać przeznaczone na zapłatę zaliczek na podatek od osiąganych dochodów.

Niższa wysokość podatku.

W przypadku wyboru estońskiego CIT, małego podatnika – a zatem podmiotu, którego przychód ze sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczył wartości dwóch milionów euro w przeliczeniu na złotówki, jak również podmiotu rozpoczynającego prowadzenie działalności, efektywna stawka opodatkowania wynosić będzie 20%.

Tymczasem, w przypadku dużych podatników efektywne opodatkowanie wynosi 25%. Wskazać zatem należy, że są to zdecydowanie bardziej atrakcyjne wartości względem zasad opodatkowania klasycznym podatkiem CIT.

W przypadku klasycznego CIT, wartości te bowiem wynoszą odpowiednio 26,29% oraz 34,39%.

Powyższe wartości są efektywnym opodatkowaniem zysków spółki, która są wypłacane wspólnikom.

Jak więc widać wybór opodatkowania działalności estońskim CIT, daje zatem możliwość sporych oszczędności.

Brak konieczności prowadzenia rozbudowanej ewidencji podatkowej

W przypadku estońskiego CIT, rozliczenie opiera się na danych rachunkowych, a tym samym nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji podatkowej na potrzeby podatku CIT.

Jest to istotne ułatwienie prowadzonych ewidencji księgowych i podatkowych.

Fundacja rodzinna a estoński CIT.

Fundacja rodzinna stanowi alternatywne rozwiązanie względem opodatkowania estońskim CIT.

Jest to związane z faktem, iż wspólnikiem spółki opodatkowanej ryczałtem od przychodów spółek mogą być jedynie osoby fizyczne, a tym samym nie może być nim fundacja rodzinna.

Tym samym, w przypadku decyzji o zawiązaniu fundacji rodzinnej i chęci wniesienia do niej posiadanych przez siebie udziałów, akcji czy też ogółu praw i obowiązków w spółkach prawa handlowego, należy mieć na uwadze, że w przypadku wniesienia ich do fundacji, spółki te utracą możliwość opodatkowania estońskim CIT, stanowiącym niezwykle efektywne opodatkowanie.

Wobec tego, spółka w której udziały zostaną wniesione do fundacji rodzinnej, będzie zobowiązana do bieżącego opłacania zaliczek na podatek dochodowy, przy czym wszelkie środki otrzymywane przez fundację rodzinną w związku z uczestnictwem w spółce nie będą opodatkowane.

Podsumowanie.

Zarówno opodatkowanie świadczeń na rzecz beneficjentów fundacji rodzinnej, jak również efektywne opodatkowanie na podstawie estońskiego CIT, są bardzo atrakcyjnymi rozwiązaniami, które można wykorzystać przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Jednakże, przedsiębiorcy którzy zdecydują się na założenie fundacji rodzinnej i przekazanie na jej rzecz udziałów i akcji w spółkach kapitałowych lub ogółu praw i obowiązków wspólników w spółkach osobowych, muszą mieć świadomość, że jeśli podmioty te posiadały możliwość opodatkowania na podstawie estońskiego CIT, utracą ją wraz z przeniesieniem wskazanych aktywów do fundacji.

Oferta Kancelarii.

Chciałbyś założyć fundację rodzinną, jak również zastanawiasz się czy nie ma przeszkód aby fundacja rodzinna zatrudniła pracowników, a może nie rozumiesz postanowień zawartych w ustawach podatkowych, wobec czego chcesz skonsultować możliwość opodatkowania prowadzonej przez Ciebie działalności estońskim CIT w związku z chęcią zmniejszenia obciążeń względem fiskusa, wynikających z ustawy o podatku dochodowym?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Z naszych poprzednich artykułów dowiedziałeś się kiedy opłaca się utworzyć fundację rodzinną, jak jak wygląda opodatkowanie fundacji rodzinnej.

Tym razem, wyjaśnimy Ci w jaki sposób może dojść do wniesienia mienia do fundacji rodzinnej, jak również wskażemy co może składać się na wniesione do niej mienie.

Następnie przybliżymy Ci, kto może dokonać wniesienia mienia do fundacji oraz przybliżymy Ci z jakimi konsekwencjami się to wiąże.

Majątek wnoszony do fundacji rodzinnej.

Na gruncie obowiązujących przepisów, możemy wyróżnić kilka sposobów wniesienia mienia do fundacji rodzinnej. Otóż, zgodnie z obowiązującymi przepisami, mienie może zostać wniesione do fundacji:

  1. przy jej utworzeniu w ramach wkładu na pokrycie funduszu założycielskiego;
  2. w okresie funkcjonowania fundacji rodzinnej poprzez zmianę statutu fundacji w ramach wkładu na fundusz założycielski;
  3. poprzez darowiznę dokonaną na rzecz fundacji.

Przekształcenie spółki lub działalności gospodarczej

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Co można wnieść do fundacji rodzinnej?

Dowiedzieliśmy się, że w przypadku fundacji rodzinnej mienie może zostać wniesione albo tytułem wkładu na fundusz założycielski (zarówno w momencie tworzenia fundacji, jak i w trakcie jej funkcjonowania w związku ze zwiększeniem wartości funduszu założycielskiego), jak również w toku jej działalności poprzez dokonaną darowiznę na rzecz fundacji rodzinnej.

Zgodnie z definicją mienia, zawartą w kodeksie cywilnym, mienie to nic innego jak własność oraz inne prawa majątkowe. Należy uznać, że zaproponowana przez ustawodawcę definicja, daje fundatorowi szerokie możliwości, w zakresie rodzaju majątku jaki może wnieść do fundacji.

Do fundacji rodzinnej mogą przykładowo zostać wniesione aktywa takie jak: środki pieniężne, ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce osobowej, własność ruchomości (kolekcje dzieł sztuki), własność nieruchomości, a także autorskie prawa majątkowe.

Nie jest również wykluczona sytuacja, w której fundacja rodzinna posiada udziały lub akcje w spółkach kapitałowych – przeciwnie jest to powszechnie wykorzystywane rozwiązanie przez fundatorów.

Czy jednak bez znaczenia pozostaje w jakiej kolejności będą wnoszone poszczególne aktywa do fundacji rodzinnej?

Wnoszenie mienia – proponowana kolejność.

Jeśli posiadasz majątek, na który składają się zarówno środki pieniężne, jak i inne aktywa, które chcesz wnieść do fundacji rodzinnej, z praktycznego punktu widzenia, najlepszym rozwiązaniem będzie przy utworzeniu fundacji rodzinnej przeznaczenie na poczet funduszu założycielskiego środków pieniężnych w wysokości co najmniej stu tysięcy złotych.

Tyle właśnie zgodnie z obowiązującymi przepisami wynosi minimalna wysokość funduszu założycielskiego, którego wartość musi zostać obligatoryjnie wskazana w statucie fundacji rodzinnej.

Statut taki musi również określać m.in. nazwę fundacji rodzinnej, czas trwania fundacji rodzinnej, szczegółowy cel fundacji rodzinnej, zasady prowadzenia listy beneficjentów, jak również przeznaczenie mienia fundacji rodzinnej w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.

Proponowane przez nas rozwiązanie przewiduje, że już po utworzeniu fundacji rodzinnej kiedy środki pieniężne na pokrycie funduszu założycielskiego zostaną wniesione, będziesz mógł przystąpić do dalszych kroków zmierzających do wniesienia pozostałych składników majątku do fundacji rodzinnej.

Jednak powinieneś pamiętać też o tym, że dopiero co utworzona fundacja rodzinna nie posiada jeszcze rachunku bankowego, a do jego utworzenia w niektórych bankach konieczne jest uzyskanie numeru NIP, REGON, a nawet złożenie wniosku o wpis fundacji do rejestru fundacji rodzinnych. W związku z tym, najlepszym rozwiązaniem będzie wpłata środków na pokrycie funduszu założycielskiego do kasy fundacji rodzinnej.

Musisz bowiem pamiętać, że do wniosku o wpis fundacji do rejestru fundacji rodzinnych, należy dołączyć nie tylko akt założycielski fundacji rodzinnej, ale także m.in. oświadczenie fundatora o wniesieniu mienia na pokrycie funduszu założycielskiego (bądź oświadczenie członków zarządu, że fundusz założycielski zostanie wniesiony w terminie dwóch lat od dnia wpisania fundacji rodzinnej – w przypadku ustanowienia fundacji rodzinnej w testamencie).

Kto może wnieść mienie do fundacji rodzinnej?

Mienie może być wniesione do fundacji rodzinnej zarówno przez jej fundatora, jak również przez inne osoby. Ustawa o fundacji rodzinnej nie zawiera w tym przedmiocie ograniczeń. Jednakże, mienie wniesione do fundacji rodzinnej w drodze darowizny lub spadku, uznaje się za wniesione:

  1. przez fundatora – jeśli mienie zostało wniesione przez fundatora, jego małżonka, wstępnych lub rodzeństwo;
  2. przez fundację rodzinną – jeśli mienie zostało wniesione przez inne osoby.

To rozróżnienie nie jest bez znaczenia. Zwróć na nie uwagę ponieważ ma istotne znaczenie ze względów podatkowych. Piszemy o tym poniżej.

Mienie wniesione do fundacji rodzinnej a kilku fundatorów.

Nie ma przeszkód prawnych aby fundacja rodzina została utworzona przez więcej niż jednego fundatora. Jednak w takim wypadku istnieje konieczność złożenia oświadczenia o jej utworzeniu w akcie założycielskim, który zostanie sporządzony w formie aktu notarialnego.

Chociaż zasadniczo, fundacja rodzinna może zostać utworzona również po śmierci fundatora, w sporządzonym przez niego testamencie, w sytuacji w której na założenie fundacji rodzinnej decyduje się więcej niż jedna osoba, taka forma jest wykluczona. Jest to związane z faktem, że w polskim prawie nie ma możliwości sporządzenia testamentu wspólnie z inną osobą.

Proporcje mienia.

Wnoszone do fundacji rodzinnej mienie umieszczane jest w spisie mienia. Sporządzenie spisu mienia przy jego wnoszeniu na pokrycie funduszu założycielskiego należy do obowiązku fundatora. Następnie, przy wnoszeniu kolejnych składników majątkowych do fundacji, spis mienia jest aktualizowany przez zarząd fundacji rodzinnej.

W sytuacji gdy fundacja rodzinna została ustanowiona przez więcej niż jedną osobę, przy wnoszeniu do niej majątku, w spisie mienia należy obligatoryjnie odnotować proporcję wartości mienia wniesionego przez każdego z fundatorów.

Oznacza to, że jeśli fundacja rodzinna została ustanowiona przez dwie osoby, na przykład małżonków, a fundusz założycielski określony na sto tysięcy złotych, z czego każdy z fundatorów fundacji rodzinnej na jego pokrycie wniesie kwotę pięćdziesięciu tysięcy, to każdy z fundatorów uczestniczył będzie w 50% w majątku fundacji rodzinnej.

Skutki podatkowe a proporcje mienia.

Ustalona proporcja ma ogromne znaczenie z punktu widzenia skutków podatkowych związanych z otrzymywaniem świadczeń przez beneficjentów fundacji rodzinnej czy też mienia w związku z jej likwidacją.

Dystrybucja świadczeń oraz przekazanie mienia w związku z likwidacją fundacji rodzinnej, podlega następującym zasadom opodatkowania:

  1. fundator oraz jego najbliżsi członkowie rodziny są zwolnieni z obowiązku zapłaty podatku dochodowego – do grupy tej zaliczają się osoby, które stanowią tak zwaną zerową grupę podatkową, a zatem małżonek fundatora, jego wstępni, zstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha;
  2. osoby należące do I i II grupy podatkowej, a zatem zięć, synowa, teściowie, zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych – zobowiązane są do zapłaty podatku dochodowego w wysokości 10%
  3. pozostałe podmioty – zobowiązane są do zapłaty podatku dochodowego w wysokości 15%.

W związku z tym, gdy fundację rodzinną założą co najmniej dwie osoby, w sytuacji kiedy jej beneficjentom wypłacane będą świadczenia bądź przekazywane będzie im mienie w związku z likwidacją fundacji rodzinnej, na względzie należy mieć relacje rodzinne występujące pomiędzy każdym z fundatorów a osobą na rzecz której ma nastąpić wypłata świadczeń lub mienia w związku z likwidacją fundacji.

Co niezwykle istotne, liczy się właśnie stopień pokrewieństwa, a nie faktyczne relacje między określonymi osobami. Z tej przyczyny, warto aby fundacja rodzinna została założona przez osoby, które są ze sobą blisko spokrewnione – im relacja pokrewieństwa między nimi jest bliższa, tym lepiej z punktu widzenia przyszłym obowiązków podatkowych.

Natomiast, w sytuacji gdy na przykład na założenie fundacji rodzinnej zdecydowałaby się para, która nie sformalizowała swojego związku, mogłoby to wywrzeć wymierne skutki w podatku dochodowym od osób fizycznych przy wypłacie przyszłych świadczeń na rzecz beneficjentów.

Doskonałym przykładem będzie sytuacja, w której para żyjąca w nieformalnym związku postanawia utworzyć fundację rodzinną. Osoby te posiadają zarówno wspólną córkę, jak i każde z nich posiada jednego syna z poprzednich związków.

Beneficjentami fundacji rodzinnej para przy ustanowieniu fundacji rodzinnej postanowiła uczynić zarówno samych siebie, jak również wszystkie ich dzieci, a każde z nich wniosło po pięćdziesiąt tysięcy złotych na pokrycie funduszu założycielskiego wynoszącego sto tysięcy złotych.

Przy takim założeniu, zwolnione od podatku dochodowego w całości będą świadczenia wypłacane na rzecz wspólnego dziecka fundatorów, natomiast wypłata świadczeń wszystkim pozostałym beneficjentom fundacji rodzinnej wiązała się będzie z obowiązkiem zapłaty przez tych beneficjentów podatku w wysokości 15% od połowy otrzymywanych przez nich świadczeń.

Dzieje się tak, ponieważ w przedstawionym przez nas przykładzie każdy z fundatorów wniósł 50% środków na pokrycie funduszu założycielskiego. W związku z tym wypłacane świadczenia w 50% na rzecz beneficjentów, których nie łączą więzy krwi, podlegały będą opodatkowaniu, a w 50% zwolnione będą od podatku – w związku z relacjami rodzinnymi między jednym z fundatorów a określonym beneficjentem.

Natomiast, w sytuacji gdy fundatorzy pozostawaliby w związku małżeńskim, wypłata świadczeń wszystkim beneficjentom byłaby wolna od obowiązku uiszczania przez nich podatku dochodowego.

W związku z tym, uznać należy, że choć nie jest wykluczone, aby fundacja rodzinna została założona przez obce względem siebie osoby, to z punktu widzenia wypłacanych świadczeń na rzecz beneficjentów ma to spore znaczenie w kontekście obciążeń podatkiem dochodowym.

Darowizna na rzecz fundacji rodzinnej.

Jak już wskazywaliśmy, jednym ze sposobów wniesienia mienia do fundacji rodzinnej jest dokonanie darowizny na jej rzecz. Należy w tym wypadku rozważyć kwestie formalne na jakie koniecznie należy zwrócić uwagę przy darowiźnie aktywów na rzecz fundacji.

W dalszej części publikacji przybliżymy Ci kto powinien zawrzeć w imieniu fundacji rodzinnej umowę darowizny, jak również zwrócimy na wymaganą przepisami formę umowy oraz dopełnienie dodatkowych wymogów związanych z jej zawarciem.

Reprezentacja przy umowie darowizny.

W przypadku dokonywania darowizny aktywów na rzecz fundacji rodzinnej, należy zwrócić uwagę na prawidłową reprezentację fundacji przy zawieranej umowie. Zasady reprezentacji fundacji rodzinnej określone w ustawie, wskazują że:

  1. w okresie kiedy fundacja rodzinna pozostaje w organizacji – a zatem w okresie od złożenia oświadczenia o ustanowieniu fundacji rodzinnej do jej wpisu do rejestru fundacji rodzinnych – fundację rodzinną reprezentuje fundator;
  2. po wpisie do rejestru fundacji rodzinnych – fundacja reprezentowana jest przez zarząd fundacji, na zasadach określonych w statucie.

W związku z tym, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, czy fundacja została już wpisana do rejestru fundacji rodzinnych. Jeśli nie, przy umowie darowizny powinna być ona, co do zasady reprezentowana w takiej sytuacji przez fundatora.

Na tym nie koniec jednak zasad związanych z reprezentacją fundacji rodzinnej przy zawieraniu różnego rodzaju umów, w tym umowy darowizny. Jeśli mienie miałoby zostać wniesione do fundacji przez osobę, która sprawuje funkcję w zarządzie fundacji rodzinnej, fundację rodzinną powinna reprezentować rada nadzorcza, a jeśli nie została ona ustanowiona w danej fundacji, musi ją reprezentować pełnomocnik, którego wybierze zgromadzenie beneficjentów.

W praktyce zatem, najczęściej konieczne będzie wybranie przez zgromadzenie beneficjentów pełnomocnika. Zapamiętaj jednak, że pełnomocnikiem takim nie może jednak zostać żaden z członków zarządu fundacji rodzinnej.

Natomiast, w sytuacji gdy, fundacja posiada członka zarządu, który jest równocześnie jedynym beneficjentem fundacji rodzinnej, sytuacja kształtuje się zupełnie inaczej. W takiej sytuacji nie ma potrzeby powoływania pełnomocnika przez zgromadzenie beneficjentów. Jednakże, umowa taka musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Forma umowy darowizny.

Niezależnie od powyższych rozważań, umowa darowizny i tak zasadniczo powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Bowiem, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone właśnie w takiej formie.

Oznacza to, że dla swej ważności, zasadniczo darowizna powinna mieć zachowaną formę aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego, staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Nie będzie wątpliwości ze spełnieniem świadczenia w przypadku dokonania darowizny środków pieniężnych poprzez wykonanie przelewu bankowego. W takim wypadku, nie ma konieczności zawierania umowy w formie aktu notarialnego, wydaje się bowiem, że wystarczające będzie zawarcie umowy w zwykłej formie pisemnej, czy też nawet ustnie.

Jednakże w sytuacji darowania na rzecz fundacji na przykład udziałów w spółkach, ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółkach osobowych – chociaż przepisy szczególne przewidują dla tych czynności odpowiednio formę z podpisem notarialnie poświadczonym i formę pisemną – powinny być one dokonane w formie aktu notarialnego.

Co istotne, każdorazowo, wniesienie do fundacji rodzinnej nieruchomości, wymagało będzie także zachowania formy aktu notarialnego. Forma taka jest wymagana dla każdego sposobu przeniesienia własności nieruchomości, nie tylko pod tytułem darmym.

Zgoda małżonka przy dokonaniu czynności.

W sytuacji gdy darczyńca pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, koniecznie należy zadbać o uzyskanie zgody małżonka na darowiznę mienia na rzecz fundacji rodzinnej.

W związku z tym, jeśli jesteś fundatorem bądź beneficjentem fundacji rodzinnej, a nawet obcą względem niej osobą, jednak chcesz darować na jej rzecz składniki Twojego majątku, pamiętaj aby zadbać o wyrażenie zgody na dokonanie tej czynności przez Twojego małżonka. Jest to niezwykle ważne, ponieważ od tego zależy ważność umowy.

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, chyba że chodzi o drobną darowiznę zwyczajowo przyjętą. Co jednak kryje się pod tym określeniem?

Drobne, zwyczajowo przyjęte darowizny.

Przez drobne, zwyczajowo przyjęte darowizny rozumie się darowizny dokonywane z takich okazji jak święta, urodziny, imieniny, ślub czy innego zdarzenia o charakterze osobistym. Jednak należy brać także pod uwagę stan majątkowy obu stron umowy.

W przypadku dokonywania darowizny na rzecz fundacji rodzinnej wydaje się, że w celu uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości i ryzyka związanego z możliwością uznania zawartej umowy za nieważną, każdorazowo darowizna dokonywana z majątku wspólnego małżonków powinna być dokonana przy wyrażeniu zgody przez drugiego małżonka.

Forma wyrażenia zgody przez małżonka.

Zgoda małżonka powinna zostać wyrażona w tej samej formie, w której powinna zostać dokonana czynność prawna. W związku z tym, w przypadku darowizny aktywów na rzecz fundacji rodzinnej, zgoda taka zasadniczo powinna zostać wyrażona w formie aktu notarialnego.

Wniesienie mienia a prawo spadkowe.

Wniesienie składników mienia do fundacji rodzinnej przez fundatora lub inne osoby może wywoływać skutki w przypadku późniejszego spadkobrania. Przepisy przewidują, że mienie wnoszone do fundacji rodzinnej może zostać uwzględnione przy obliczaniu, w określonych sytuacjach substratu zachowku. Tworząc więc fundację rodzinną należy rozważyć jak utworzenie fundacji rodzinnej wpłynie na spadkobranie. Rozważ więc, czy nie ma konieczności uzyskania w tym obszarze porady prawnej.

Wniesienie mienia a obowiązki podatkowe.

Wniesienie mienia do fundacji rodzinnej, czy to w formie pokrycia funduszu założycielskiego, czy też darowizny nie wywołuje skutków podatkowych w zakresie podatku dochodowego lub podatku od czynności cywilnoprawnych. Może jednak wywoływać skutki w zakresie podatku VAT. Rozważ więc czy nie ma konieczności przeprowadzenia analizy przez doradcę podatkowego w tym zakresie.

Podsumowanie.

Fundacja rodzinna jest dobrym wyborem dla osób posiadających znaczny majątek, którym zależy na jego kumulacji w jednym podmiocie, tak aby uniknąć jego podziału pomiędzy spadkobierców po śmierci fundatora, a którym równocześnie zależy na pomnażaniu posiadanych aktywów.

W fundacji rodzinnej, majątek może być kumulowany poprzez wniesienie funduszu założycielskiego, a następnie darowizn na rzecz fundacji rodzinnej. Nie zapomnij przy tym, że to nie jedyna droga, zmierzająca do powiększania majątku fundacji rodzinnej.

Fundacja rodzinna może bowiem prowadzić działalność gospodarczą, przy czym jedynie w określonym ustawą zakresie tj. na przykład działalność polegająca na najmie, udzielaniu pożyczek spółkom, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik, czy też obrocie obcą walutą w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej.

Tym niemniej, przy wnoszeniu majątku do fundacji rodzinnej należy obowiązkowo pamiętać o kwestiach takich jak: reprezentowanie fundacji rodzinnej przez odpowiedni podmiot, uzyskanie zgody małżonka na zawarcie umowy, zachowanie prawidłowej formy czynności prawnej. Brak zadbania o wskazane kwestie skutkować będzie nieważnością dokonanych czynności.

Oferta Kancelarii.

Chciałbyś założyć fundację rodzinną, jednak masz pytania dotyczące inwestowania majątku fundacji rodzinnej, zastanawiasz się jak wyglądają zasady współdziałania organów fundacji rodzinnej, a może chciałbyś wiedzieć czy z działalnością fundacji rodzinnej wiążą się jakieś szczególne obowiązki bądź potrzebujesz pomocy przy zgłoszeniu fundacji do rejestru fundacji rodzinnych?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Jesteś jednym z członków zarządu spółki kapitałowej i chciałbyś uregulować kwestie organizacyjne w organie, w którym zasiadasz, aby usprawnić funkcjonowanie spółki? Nie wiesz jednak czy członkowie zarządu posiadają w ogóle kompetencje do przyjęcia regulaminu, jak również co powinno znaleźć się w takim dokumencie?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci co powinien zawierać regulamin zarządu spółki, na wstępie jednak wyjaśnimy czym w ogóle jest taki dokument i jak go przyjąć w poszczególnych spółkach kapitałowych (tj. w spółce z o.o., spółce akcyjnej oraz prostej spółce akcyjnej).

Dzięki temu bez trudu sporządzisz regulamin członków zarządu i uregulujesz w nim wszystkie istotne kwestie. Zapraszamy do lektury!

Regulamin zarządu spółki – co to takiego?

Regulamin zarządu to nic innego jak wewnętrzny dokument w spółce, który określa podstawowe zasady pracy tego organu spółki. Przyjęcie tego dokumentu nie jest w żadnym zakresie obowiązkowe, przy czym rozwiązanie to na pewno sprawdzi się w szczególności w dużych spółkach, w których zarząd jest wieloosobowy.

Wskazać należy, że kwestie tego co może znaleźć się w regulaminie zarządu nie zostały uregulowane przepisami prawa, w związku z czym przyjąć należy, że będzie mogło znaleźć się w nim wszystko co nie stoi w sprzeczności z powszechnie obowiązujących porządkiem prawnym oraz zapisami zawartymi w umowie spółki lub jej statucie.

Zarząd - usługi prawne online

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

 

Należy również pamiętać o tym, że regulamin zarządu spółki nie może także zawierać regulacji, które zgodnie z przepisami prawa mogą wyłącznie zostać uregulowane w umowie spółki bądź jej statucie.

Mimo to, regulamin zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zawierać szeroki zakres regulacji. Może on w szczególności zawierać konkretyzację zapisów zawartych w Kodeksie spółek handlowych, jak również tych, które zawiera umowa spółki.

Jak przyjąć regulamin zarządu?

W odniesieniu do spółki akcyjnej, kodeks spółek handlowych wskazuje, że jeżeli statut nie stanowi, że przyznaje radzie nadzorczej lub walnemu zgromadzeniu prawa uchwalania lub zatwierdzenia regulaminu zarządu – zarząd spółki może przyjąć swój regulamin samodzielnie.

Natomiast w przypadku prostej spółki akcyjnej, przepisy stanowią, że umowa spółki może przewidywać zatwierdzenie regulaminu zarządu spółki uchwałą akcjonariuszy albo rady nadzorczej.

Inaczej sytuacja kształtuje się natomiast w odniesieniu do spółki z o.o., względem której przepisy kodeksu spółek handlowych nie zawierają żadnych reguł dotyczących regulaminu zarządu, w tym również zasad dotyczących jego przyjęcia.

Nie ma jednak przeszkód aby przy przyjęciu regulaminu zarządu spółki z o.o. posiłkować się regułami odnoszącymi się do spółki akcyjnej i prostej spółki akcyjnej. Wobec tego, można przykładowo w umowie spółki z o.o. przyznać prawo przyjęcia lub zatwierdzenia regulaminu zarządu innemu organowi spółki – zgromadzeniu wspólników lub radzie nadzorczej.

Tym niemniej, proces przyjęcia regulaminu może w każdej kapitałowej wyglądać w nieco inny sposób, przy czym w pierwszej kolejności chcąc przyjąć taki dokument, powinieneś zajrzeć do postanowień umowy spółki lub jej statutu. Ich zapisy mogą bowiem określać sposób przyjęcia regulaminu, jak również zakres spraw, który powinien zostać w nim zawarty.

W odniesieniu do każdej ze spółek kapitałowych, jeśli umowa spółki nie zawiera regulacji odnoszących się do przyjęcia regulaminu zarządu i jego treści, należy uznać, że będzie mógł on zostać przyjęty przez sam zarząd spółki na podstawie podjętej przez niego uchwały – uchwała zarządu przyjmująca regulamin zarządu spółki powinna zostać podjęta bezwzględną większością głosów.

regulamin zarządu spółki z o.o

Elementy regulaminu zarządu.

W regulaminie zarządu warto zawrzeć takie elementy, jak:

  1. określenie spraw, które wymagają podjęcia uchwały przez zarząd;
  2. określenie szczególnych uprawnień związanych z pełnieniem określonej funkcji w zarządzie spółki i dokonanie podziału obszarów zarządzania spółką;
  3. zasady zwoływania posiedzeń zarządu;
  4. określenie sposobu podejmowania uchwał zarządu;
  5. częstotliwość odbycia posiedzeń zarządu;
  6. określenie osób, które mogą brać udział w posiedzeniach zarządu.

W dalszej części publikacji przybliżymy Ci w jaki sposób można uregulować każdą z przedstawionych kwestii. Pamiętaj jednak, że powyższy katalog nie jest wyczerpujący. Oznacza to, że w regulaminie mogą znaleźć się również inne postanowienia.

Sprawy wymagające podjęcia uchwały zarządu.

Dobrym pomysłem jest określenie w regulaminie zarządu danej spółki spraw, do których prowadzania konieczne będzie podjęcie uchwały zarządu. Możliwość taka istnieje jednak jedynie w odniesieniu do prostej spółki akcyjnej.

Kodeks spółek handlowych, w odniesieniu do prostej spółki akcyjnej, stanowi że jeżeli zarząd spółki jest wieloosobowy, wszyscy jego członkowie są obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki. Reguła ta może jednak zostać zmodyfikowana w przypadku prostej spółki akcyjnej w umowie spółki lub regulaminie jej zarządu.

Aby usprawnić działalność spółki i sposób podejmowania decyzji w prostej spółce akcyjnej, warto zatem wprowadzić w regulaminie zarządu, odpowiednie postanowienia dotyczące metod podejmowania decyzji w prostej spółce akcyjnej.

Można zatem na przykład, określić katalog spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu spółki, względem których konieczne będzie podjęcie uchwały przez zarząd prostej spółki akcyjnej. W takim wypadku pozostałe sprawy będą mogły być prowadzonej przez każdego z członków zarządu samodzielnie.

Wprowadzenie takich zasad, usprawni funkcjonowanie spółki, a równocześnie sprzyjać będzie ograniczeniu odpowiedzialności członków zarządu. Regulacja taka, w przypadku prostej spółki akcyjnej, może zostać także zawarta w jej umowie, przy czym zdecydowanie prościej będzie dokonywać modyfikacji w regulaminie zarządu – który co do zasady nie wymaga zachowania formy aktu notarialnego.

Podobne modyfikacje, odnoszące się do metod podejmowania decyzji przez zarząd, mogą zostać wprowadzone w spółce z o.o. oraz spółce akcyjnej. Jednak w ich przypadku, konieczne będzie zawarcie odpowiednich postanowień w umowie lub statucie spółki.

Tymczasem, o ile odpowiednie modyfikacje nie zostaną wprowadzone, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu spółek handlowych, w przypadku spółki akcyjnej jeżeli zarząd jest wieloosobowy, wszyscy jego członkowie są obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki.

W odniesieniu natomiast, do spółki z o.o. ustawodawca wskazał, że każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, przy czym do pewnego rodzaju spraw konieczne jest podjęcie uchwały zarządu. W odniesieniu do tego rodzaju spółki, każdy członek zarządu spółki może, w zakresie powierzonych mu kompetencji, prowadzić bez uprzedniej uchwały zarządu sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki, względem których nie został zgłoszony sprzeciw przez żadnego innego członka zarządu.

Szczególne uprawnienie związane z pełnieniem funkcji w zarządzie.

Regulamin zarządu każdej ze spółek kapitałowych może także dokonywać podziału kompetencji pomiędzy członkami zarządu, poprzez przyznanie określonym członkom zarządu szczególnych uprawnień bądź określonego zakresu obowiązków.

Jednakże, tylko na podstawie umowy spółki lub statutu spółki, prezes zarządu spółki może mieć przyznane uprawnienie, zgodnie z którym głos prezesa zarządu będzie decydujący przy podejmowaniu uchwał. W przypadku spółki z o.o. oraz spółki akcyjnej dodatkowo jedynie umowa spółki lub statut spółki może także przyznawać prezesowi zarządu uprawnienia w zakresie kierowaniem pracami zarządu.

Nie ma jednak żadnych przeszkód prawnych, aby przyznać poszczególnym członkom zarządu, w tym również jego prezesowi szczególne uprawnienia związane na przykład z określoną gałęzią działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę, w której członkowie zarządu piastują urząd. Dokonanie takiego podziału obszarów zarządzania spółką sprzyjać będzie profesjonalizacji zarządzania i sprawności podejmowania decyzji. Powinny jednak być wprowadzone określone mechanizmy kontrolne.

Wyobraź sobie zatem spółkę, która prowadzi działalność deweloperską. W związku z tym, w zakresie przedmiotu działalności spółki, przedsiębiorstwo dzieli się na kilka działów: sprzedaż, dział techniczny, administracja. Równocześnie w skład zarządu spółki wchodzi: prezes, wiceprezes i członek zarządu. Członkowie zarządu tej spółki, w przyjętym przez nich regulaminie, mogą postanowić przykładowo, że prezes zarządu spółki odpowiedzialny będzie nadzorowanie prac działu sprzedaży, wiceprezes zarządu działu technicznego, a członek zarządu spraw administracyjnych.

Zasady zwoływania posiedzeń zarządu spółki.

Kodeks spółek handlowych wprowadza uregulowanie w odniesieniu do każdej spółki kapitałowej, zgodnie z którym uchwały zarządu mogą być powzięte, jeżeli wszyscy członkowie zarządu zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu zarządu.

Regulacje te nie wskazują jednak co w istocie oznacza prawidłowe zawiadomienie, jak również jaki jest sposób zawiadamiania członków zarządu o planowanych posiedzeniu. Kwestie te jednak mogą zostać uszczegółowione w regulaminie zarządu spółki.

Przykładowo w tej materii można określić minimalny termin, przed którym należy zawiadomić każdego członka zarządu spółki o planowanym terminie odbycia posiedzenia – tak aby wszyscy członkowie zarządu mieli możliwość wzięcia w nim udziału. Regulamin może wskazywać na przykład, że członkowie zarządu powinni zostać zawiadomieni co najmniej na 2 dni przed planowanym posiedzeniem.

Usługi prawne dla spółek

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

Nie ma również żadnych przeszkód aby regulamin wskazywał postanowienia dotyczące sposobu zwoływania posiedzeń, określając w tej materii zarówno osobę, która jest uprawniona do zwołania posiedzenia, jak również sposób w jaki powinna to zrobić.

Przykładowo w regulaminie można określić w tym względzie, że:

  • zawiadomienia powinny być wysłane pocztą elektroniczną;
  • zawiadamianie członków zarządu o terminie posiedzenia następuje telefonicznie na wskazany przez członka zarządu numer telefonu;
  • posiedzenie zarządu może zostać zwołane przez każdego członka zarządu;
  • jedynie prezes zarządu spółki jest uprawniony do zwołania posiedzenia zarządu.

Określenie sposobu przyjmowania uchwał zarządu.

Co do zasady, uchwały zarządu spółki zapadają bezwzględną większością głosów. Nie ma jednak przeszkód aby regulamin zarządu spółki wskazywał w tym zakresie, że uchwały zarządu powinny być podejmowane kwalifikowaną wielkością głosów bądź przy jednomyślności wszystkich członków zarządu danej spółki.

Regulamin zarządu spółki może także określać wymagane kworum do podjęcia wszystkich uchwał zarządu bądź do podjęcia uchwał o określonej kategorii. Tytułem przykładu można wskazać, że w regulaminie może zostać wskazane, że uchwały powinny być podejmowane przy uczestnictwie wszystkich członków zarządu bądź przykładowo dwóch z trzech w przypadku zarządu trzyosobowego.

Częstotliwość odbywania posiedzeń zarządu.

W regulaminie zarządu spółki można również zawrzeć regulację dotyczącą częstotliwości odbywania posiedzeń zarządu. Można w tym zakresie postanowić na przykład, że posiedzenia zarządu powinny odbywać się co najmniej raz w miesiącu, z góry wskazując proponowany termin np. każdy pierwszy czwartek miesiąca o godz. 10:00 w siedzibie spółki.

Osoby uprawnione do udziału w posiedzeniach zarządu.

Nie ma również żadnych przeszkód prawnych, aby w regulaminie zarządu spółki kapitałowej zawrzeć postanowienia dotyczące tego, kto oprócz członków zarządu może wziąć udział w jego posiedzeniach.

Osobami tymi mogą być przykładowo wspólnicy spółki, jej akcjonariusze, jak również członkowie rady nadzorczej jeśli została ona ustanowiona w danej spółce.

Podsumowanie.

Regulamin zarządu jest niewątpliwie dokumentem, który może usprawnić prace zarządu każdej ze spółek kapitałowych, określając zarówno zasady dotyczące odbywania posiedzeń zarządu, jak również przydzielając określonym członkom zarządu nadzór nad określonym pionem działalności danej spółki.

W sprawach spółki członkowie zarządu powinni działać w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w sposób który nie narusza interesu spółki, przy którego ustaleniu należy brać pod uwagę interesy akcjonariuszy/wspólników, wierzycieli, jak również interesy społeczności lokalnych oraz pracowników spółki.

Przy prowadzeniu spraw spółki, w rozsądnej ocenie zarządu powinny być wzięte pod uwagę, wszelkie posiadane przez członków zarządu informacje czy opinie. Dbając o przejrzystość i efektywność systemu zarządzania spółką, członkowie zarządu powinni unikać działań, które mogłyby prowadzić jedynie do realizacji własnych korzyści materialnych.

Przyjęcie regulaminu zarządu, może pomóc działać jego członkom w sposób wspierający rozwój i główne cele działania spółki, jak również ułatwiający funkcjonowanie spółki. Co więcej, prowadzenie regulaminu, może mieć szczególne znaczenie w rozwijających się spółkach, w których istnieje wiele kwestii organizacyjnych, jak również bieżących decyzji do podjęcia, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zakres spraw uregulowanych w regulaminie zarządu spółki może być bardzo szeroki, przy czym nie mogą zostać w nim zawarte postanowienia sprzeczne z normami prawa jak również takie które można uregulować jedynie w umowie spółki lub jej statucie.

Pamiętaj także, że aby uniknąć wątpliwości kto powinien przyjąć regulamin i co powinno się w nim znaleźć warto zadbać aby w umowie spółki lub statucie spółki znalazły się odpowiednie zapisy.

Oferta Kancelarii.

Twoja umowa spółki przyznaje radzie nadzorczej uprawnienie do zatwierdzenia regulaminu zarządu, jednak Ty chciałbyś przyznać walnemu zgromadzeniu prawa związane z przyjęciem takiego dokumentu, bądź upoważnić radę nadzorczą do samodzielnego przyjęcia regulaminu a nie tylko jego zatwierdzenia? Bądź chciałbyś uzyskać pomoc w zakresie kompleksowego uregulowania w regulaminie prac zarządu i dzięki temu usprawnić pracę tego organu spółki, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.