Jesteś jednym z członków zarządu spółki kapitałowej i chciałbyś uregulować kwestie organizacyjne w organie, w którym zasiadasz, aby usprawnić funkcjonowanie spółki? Nie wiesz jednak czy członkowie zarządu posiadają w ogóle kompetencje do przyjęcia regulaminu, jak również co powinno znaleźć się w takim dokumencie?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci co powinien zawierać regulamin zarządu spółki, na wstępie jednak wyjaśnimy czym w ogóle jest taki dokument i jak go przyjąć w poszczególnych spółkach kapitałowych (tj. w spółce z o.o., spółce akcyjnej oraz prostej spółce akcyjnej).

Dzięki temu bez trudu sporządzisz regulamin członków zarządu i uregulujesz w nim wszystkie istotne kwestie. Zapraszamy do lektury!

Regulamin zarządu spółki – co to takiego?

Regulamin zarządu to nic innego jak wewnętrzny dokument w spółce, który określa podstawowe zasady pracy tego organu spółki. Przyjęcie tego dokumentu nie jest w żadnym zakresie obowiązkowe, przy czym rozwiązanie to na pewno sprawdzi się w szczególności w dużych spółkach, w których zarząd jest wieloosobowy.

Wskazać należy, że kwestie tego co może znaleźć się w regulaminie zarządu nie zostały uregulowane przepisami prawa, w związku z czym przyjąć należy, że będzie mogło znaleźć się w nim wszystko co nie stoi w sprzeczności z powszechnie obowiązujących porządkiem prawnym oraz zapisami zawartymi w umowie spółki lub jej statucie.

Zarząd - usługi prawne online

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawnego oraz doradztwa podatkowego Online

 

Należy również pamiętać o tym, że regulamin zarządu spółki nie może także zawierać regulacji, które zgodnie z przepisami prawa mogą wyłącznie zostać uregulowane w umowie spółki bądź jej statucie.

Mimo to, regulamin zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zawierać szeroki zakres regulacji. Może on w szczególności zawierać konkretyzację zapisów zawartych w Kodeksie spółek handlowych, jak również tych, które zawiera umowa spółki.

Jak przyjąć regulamin zarządu?

W odniesieniu do spółki akcyjnej, kodeks spółek handlowych wskazuje, że jeżeli statut nie stanowi, że przyznaje radzie nadzorczej lub walnemu zgromadzeniu prawa uchwalania lub zatwierdzenia regulaminu zarządu – zarząd spółki może przyjąć swój regulamin samodzielnie.

Natomiast w przypadku prostej spółki akcyjnej, przepisy stanowią, że umowa spółki może przewidywać zatwierdzenie regulaminu zarządu spółki uchwałą akcjonariuszy albo rady nadzorczej.

Inaczej sytuacja kształtuje się natomiast w odniesieniu do spółki z o.o., względem której przepisy kodeksu spółek handlowych nie zawierają żadnych reguł dotyczących regulaminu zarządu, w tym również zasad dotyczących jego przyjęcia.

Nie ma jednak przeszkód aby przy przyjęciu regulaminu zarządu spółki z o.o. posiłkować się regułami odnoszącymi się do spółki akcyjnej i prostej spółki akcyjnej. Wobec tego, można przykładowo w umowie spółki z o.o. przyznać prawo przyjęcia lub zatwierdzenia regulaminu zarządu innemu organowi spółki – zgromadzeniu wspólników lub radzie nadzorczej.

Tym niemniej, proces przyjęcia regulaminu może w każdej kapitałowej wyglądać w nieco inny sposób, przy czym w pierwszej kolejności chcąc przyjąć taki dokument, powinieneś zajrzeć do postanowień umowy spółki lub jej statutu. Ich zapisy mogą bowiem określać sposób przyjęcia regulaminu, jak również zakres spraw, który powinien zostać w nim zawarty.

W odniesieniu do każdej ze spółek kapitałowych, jeśli umowa spółki nie zawiera regulacji odnoszących się do przyjęcia regulaminu zarządu i jego treści, należy uznać, że będzie mógł on zostać przyjęty przez sam zarząd spółki na podstawie podjętej przez niego uchwały – uchwała zarządu przyjmująca regulamin zarządu spółki powinna zostać podjęta bezwzględną większością głosów.

regulamin zarządu spółki z o.o

Elementy regulaminu zarządu.

W regulaminie zarządu warto zawrzeć takie elementy, jak:

  1. określenie spraw, które wymagają podjęcia uchwały przez zarząd;
  2. określenie szczególnych uprawnień związanych z pełnieniem określonej funkcji w zarządzie spółki i dokonanie podziału obszarów zarządzania spółką;
  3. zasady zwoływania posiedzeń zarządu;
  4. określenie sposobu podejmowania uchwał zarządu;
  5. częstotliwość odbycia posiedzeń zarządu;
  6. określenie osób, które mogą brać udział w posiedzeniach zarządu.

W dalszej części publikacji przybliżymy Ci w jaki sposób można uregulować każdą z przedstawionych kwestii. Pamiętaj jednak, że powyższy katalog nie jest wyczerpujący. Oznacza to, że w regulaminie mogą znaleźć się również inne postanowienia.

Sprawy wymagające podjęcia uchwały zarządu.

Dobrym pomysłem jest określenie w regulaminie zarządu danej spółki spraw, do których prowadzania konieczne będzie podjęcie uchwały zarządu. Możliwość taka istnieje jednak jedynie w odniesieniu do prostej spółki akcyjnej.

Kodeks spółek handlowych, w odniesieniu do prostej spółki akcyjnej, stanowi że jeżeli zarząd spółki jest wieloosobowy, wszyscy jego członkowie są obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki. Reguła ta może jednak zostać zmodyfikowana w przypadku prostej spółki akcyjnej w umowie spółki lub regulaminie jej zarządu.

Aby usprawnić działalność spółki i sposób podejmowania decyzji w prostej spółce akcyjnej, warto zatem wprowadzić w regulaminie zarządu, odpowiednie postanowienia dotyczące metod podejmowania decyzji w prostej spółce akcyjnej.

Można zatem na przykład, określić katalog spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu spółki, względem których konieczne będzie podjęcie uchwały przez zarząd prostej spółki akcyjnej. W takim wypadku pozostałe sprawy będą mogły być prowadzonej przez każdego z członków zarządu samodzielnie.

Wprowadzenie takich zasad, usprawni funkcjonowanie spółki, a równocześnie sprzyjać będzie ograniczeniu odpowiedzialności członków zarządu. Regulacja taka, w przypadku prostej spółki akcyjnej, może zostać także zawarta w jej umowie, przy czym zdecydowanie prościej będzie dokonywać modyfikacji w regulaminie zarządu – który co do zasady nie wymaga zachowania formy aktu notarialnego.

Podobne modyfikacje, odnoszące się do metod podejmowania decyzji przez zarząd, mogą zostać wprowadzone w spółce z o.o. oraz spółce akcyjnej. Jednak w ich przypadku, konieczne będzie zawarcie odpowiednich postanowień w umowie lub statucie spółki.

Tymczasem, o ile odpowiednie modyfikacje nie zostaną wprowadzone, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu spółek handlowych, w przypadku spółki akcyjnej jeżeli zarząd jest wieloosobowy, wszyscy jego członkowie są obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki.

W odniesieniu natomiast, do spółki z o.o. ustawodawca wskazał, że każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, przy czym do pewnego rodzaju spraw konieczne jest podjęcie uchwały zarządu. W odniesieniu do tego rodzaju spółki, każdy członek zarządu spółki może, w zakresie powierzonych mu kompetencji, prowadzić bez uprzedniej uchwały zarządu sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności spółki, względem których nie został zgłoszony sprzeciw przez żadnego innego członka zarządu.

Szczególne uprawnienie związane z pełnieniem funkcji w zarządzie.

Regulamin zarządu każdej ze spółek kapitałowych może także dokonywać podziału kompetencji pomiędzy członkami zarządu, poprzez przyznanie określonym członkom zarządu szczególnych uprawnień bądź określonego zakresu obowiązków.

Jednakże, tylko na podstawie umowy spółki lub statutu spółki, prezes zarządu spółki może mieć przyznane uprawnienie, zgodnie z którym głos prezesa zarządu będzie decydujący przy podejmowaniu uchwał. W przypadku spółki z o.o. oraz spółki akcyjnej dodatkowo jedynie umowa spółki lub statut spółki może także przyznawać prezesowi zarządu uprawnienia w zakresie kierowaniem pracami zarządu.

Nie ma jednak żadnych przeszkód prawnych, aby przyznać poszczególnym członkom zarządu, w tym również jego prezesowi szczególne uprawnienia związane na przykład z określoną gałęzią działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę, w której członkowie zarządu piastują urząd. Dokonanie takiego podziału obszarów zarządzania spółką sprzyjać będzie profesjonalizacji zarządzania i sprawności podejmowania decyzji. Powinny jednak być wprowadzone określone mechanizmy kontrolne.

Wyobraź sobie zatem spółkę, która prowadzi działalność deweloperską. W związku z tym, w zakresie przedmiotu działalności spółki, przedsiębiorstwo dzieli się na kilka działów: sprzedaż, dział techniczny, administracja. Równocześnie w skład zarządu spółki wchodzi: prezes, wiceprezes i członek zarządu. Członkowie zarządu tej spółki, w przyjętym przez nich regulaminie, mogą postanowić przykładowo, że prezes zarządu spółki odpowiedzialny będzie nadzorowanie prac działu sprzedaży, wiceprezes zarządu działu technicznego, a członek zarządu spraw administracyjnych.

Zasady zwoływania posiedzeń zarządu spółki.

Kodeks spółek handlowych wprowadza uregulowanie w odniesieniu do każdej spółki kapitałowej, zgodnie z którym uchwały zarządu mogą być powzięte, jeżeli wszyscy członkowie zarządu zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu zarządu.

Regulacje te nie wskazują jednak co w istocie oznacza prawidłowe zawiadomienie, jak również jaki jest sposób zawiadamiania członków zarządu o planowanych posiedzeniu. Kwestie te jednak mogą zostać uszczegółowione w regulaminie zarządu spółki.

Przykładowo w tej materii można określić minimalny termin, przed którym należy zawiadomić każdego członka zarządu spółki o planowanym terminie odbycia posiedzenia – tak aby wszyscy członkowie zarządu mieli możliwość wzięcia w nim udziału. Regulamin może wskazywać na przykład, że członkowie zarządu powinni zostać zawiadomieni co najmniej na 2 dni przed planowanym posiedzeniem.

Usługi prawne dla spółek

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawengo oraz doradztwa podatkowego Online

Nie ma również żadnych przeszkód aby regulamin wskazywał postanowienia dotyczące sposobu zwoływania posiedzeń, określając w tej materii zarówno osobę, która jest uprawniona do zwołania posiedzenia, jak również sposób w jaki powinna to zrobić.

Przykładowo w regulaminie można określić w tym względzie, że:

  • zawiadomienia powinny być wysłane pocztą elektroniczną;
  • zawiadamianie członków zarządu o terminie posiedzenia następuje telefonicznie na wskazany przez członka zarządu numer telefonu;
  • posiedzenie zarządu może zostać zwołane przez każdego członka zarządu;
  • jedynie prezes zarządu spółki jest uprawniony do zwołania posiedzenia zarządu.

Określenie sposobu przyjmowania uchwał zarządu.

Co do zasady, uchwały zarządu spółki zapadają bezwzględną większością głosów. Nie ma jednak przeszkód aby regulamin zarządu spółki wskazywał w tym zakresie, że uchwały zarządu powinny być podejmowane kwalifikowaną wielkością głosów bądź przy jednomyślności wszystkich członków zarządu danej spółki.

Regulamin zarządu spółki może także określać wymagane kworum do podjęcia wszystkich uchwał zarządu bądź do podjęcia uchwał o określonej kategorii. Tytułem przykładu można wskazać, że w regulaminie może zostać wskazane, że uchwały powinny być podejmowane przy uczestnictwie wszystkich członków zarządu bądź przykładowo dwóch z trzech w przypadku zarządu trzyosobowego.

Częstotliwość odbywania posiedzeń zarządu.

W regulaminie zarządu spółki można również zawrzeć regulację dotyczącą częstotliwości odbywania posiedzeń zarządu. Można w tym zakresie postanowić na przykład, że posiedzenia zarządu powinny odbywać się co najmniej raz w miesiącu, z góry wskazując proponowany termin np. każdy pierwszy czwartek miesiąca o godz. 10:00 w siedzibie spółki.

Osoby uprawnione do udziału w posiedzeniach zarządu.

Nie ma również żadnych przeszkód prawnych, aby w regulaminie zarządu spółki kapitałowej zawrzeć postanowienia dotyczące tego, kto oprócz członków zarządu może wziąć udział w jego posiedzeniach.

Osobami tymi mogą być przykładowo wspólnicy spółki, jej akcjonariusze, jak również członkowie rady nadzorczej jeśli została ona ustanowiona w danej spółce.

Podsumowanie.

Regulamin zarządu jest niewątpliwie dokumentem, który może usprawnić prace zarządu każdej ze spółek kapitałowych, określając zarówno zasady dotyczące odbywania posiedzeń zarządu, jak również przydzielając określonym członkom zarządu nadzór nad określonym pionem działalności danej spółki.

W sprawach spółki członkowie zarządu powinni działać w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w sposób który nie narusza interesu spółki, przy którego ustaleniu należy brać pod uwagę interesy akcjonariuszy/wspólników, wierzycieli, jak również interesy społeczności lokalnych oraz pracowników spółki.

Przy prowadzeniu spraw spółki, w rozsądnej ocenie zarządu powinny być wzięte pod uwagę, wszelkie posiadane przez członków zarządu informacje czy opinie. Dbając o przejrzystość i efektywność systemu zarządzania spółką, członkowie zarządu powinni unikać działań, które mogłyby prowadzić jedynie do realizacji własnych korzyści materialnych.

Przyjęcie regulaminu zarządu, może pomóc działać jego członkom w sposób wspierający rozwój i główne cele działania spółki, jak również ułatwiający funkcjonowanie spółki. Co więcej, prowadzenie regulaminu, może mieć szczególne znaczenie w rozwijających się spółkach, w których istnieje wiele kwestii organizacyjnych, jak również bieżących decyzji do podjęcia, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zakres spraw uregulowanych w regulaminie zarządu spółki może być bardzo szeroki, przy czym nie mogą zostać w nim zawarte postanowienia sprzeczne z normami prawa jak również takie które można uregulować jedynie w umowie spółki lub jej statucie.

Pamiętaj także, że aby uniknąć wątpliwości kto powinien przyjąć regulamin i co powinno się w nim znaleźć warto zadbać aby w umowie spółki lub statucie spółki znalazły się odpowiednie zapisy.

Oferta Kancelarii.

Twoja umowa spółki przyznaje radzie nadzorczej uprawnienie do zatwierdzenia regulaminu zarządu, jednak Ty chciałbyś przyznać walnemu zgromadzeniu prawa związane z przyjęciem takiego dokumentu, bądź upoważnić radę nadzorczą do samodzielnego przyjęcia regulaminu a nie tylko jego zatwierdzenia? Bądź chciałbyś uzyskać pomoc w zakresie kompleksowego uregulowania w regulaminie prac zarządu i dzięki temu usprawnić pracę tego organu spółki, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Jesteś wspólnikiem spółki jawnej, umowa spółki nie określa jednak precyzyjnie zasad reprezentacji, w związku z czym nie jesteś pewien kto i w jaki sposób może ją reprezentować?

A może jesteś dopiero na etapie rozpoczynania prowadzenia działalności gospodarczej i zastanawiasz się, czy spółka jawna będzie dla Ciebie dobrym pomysłem?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci jak wyglądają zasady reprezentowania spółki jawnej na gruncie obowiązujących przepisów, jak również wskażemy czy i w jaki sposób można dokonać ich modyfikacji.

Zapraszamy do lektury!

Reprezentacja spółki jawnej – co to takiego?

Pod pojęciem reprezentowania spółki jawnej kryje się składanie oświadczeń woli oraz dokonywanie czynności w jej imieniu wobec osób trzecich, przez osoby, które zostały do tego upoważnione na gruncie obowiązujących przepisów lub umownych regulacji.

Pojęcie reprezentowania spółki nie ogranicza się jednak jedynie do dokonywania czynności prawnych w imieniu spółki. Swoim zakresem obejmuje ono także czynności sądowe oraz pozasądowe, które są podejmowane przez jej reprezentantów w stosunkach zewnętrznych, czyli z osobami trzecimi: klientami, kontrahentami, dostawcami, pracownikami spółki, urzędami, a także przyjmowanie oświadczeń woli, co na przykład może przybrać formę przyjęcia dokumentu wypowiedzenia umowy.

Usługi prawne dla spółek

Sprawdź naszą platformę doradztwa prawengo oraz doradztwa podatkowego Online

Rozważając, czym jest reprezentacja spółki jawnej, warto także zwrócić uwagę na to, że możemy wyróżnić:

  1. reprezentację czynną – polegającą na aktywnym działaniu i podejmowaniu czynności np. poprzez zawieranie umów, wypowiadanie umów, dokonywanie zmian w umowach, składanie powództw, składanie oświadczeń woli, wniosków i pism przed organami państwowymi np. Urzędem Skarbowym, Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Komisją Nadzoru Finansowego;
  2. reprezentację bierną – która ogranicza się do przyjmowania oświadczeń woli, wniosków i pism skierowanych do spółki. Nie jest zatem składaniem oświadczeń woli.

Niezwykle istotne jest to, że spółka jawna jest na gruncie obowiązującego prawa odrębnym od jej wspólników podmiotem, wobec czego wszystkie czynności podejmowane w toku jej działalności gospodarczej przez osoby do tego upoważnione, dokonywane są na jej rzecz, a nie na rzecz jej wspólników. W związku z tym może ona we własnym imieniu nabywać prawa (w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe), jak również zaciągać zobowiązania.

Nie możesz jednak przy tym zapominać, że choć spółka jawna zaciąga zobowiązania we własnym imieniu i sama odpowiada za ich wykonywanie, to mimo to występuje za nie dodatkowa odpowiedzialność wspólników. Każdy wspólnik spółki odpowiada bowiem za jej zobowiązania w sposób osobisty, nieograniczony, solidarnie z innymi wspólnikami, pod warunkiem że egzekucja z jej majątku okaże się bezskuteczna.

W związku z tym pamiętaj, że będąc wspólnikiem spółki jawnej, w sytuacji, w której nie będziesz brał udziału w reprezentowaniu spółki jawnej i tak będziesz ponosił pełną odpowiedzialność za zaciągnięte przez Twoją spółkę zobowiązania.

Reprezentacja a prowadzenie spraw spółki.

Od pojęcia reprezentowania spółki należy rozróżnić pojęcie prowadzenia spraw spółki jawnej, które obejmuje relacje wewnętrzne w spółce jawnej. Przejawia się ono w podejmowaniu decyzji, które dotyczą funkcjonowania spółki. Jest to zatem wewnętrzny proces decyzyjny niezależny od reprezentacji spółki. Może on mieć charakter sformalizowany (posiedzenia wspólników, podejmowanie uchwał, protokołowanie uchwał) lub niesformalizowany. Biorąc pod uwagę, że prowadzenie spraw spółki to proces decyzyjny reprezentację spółki można uznać za proces wykonania podjętych decyzji np. podjęcie decyzji o zaciągnięciu kredytu (prowadzenie spraw spółki) i zawarcie umowy kredytowej (reprezentacja spółki).

W związku z tym zapamiętaj, że reprezentacja i prowadzenie spraw spółki są zupełnie odrębnymi od siebie aspektami. Oznacza to m.in., że wspólnik spółki jawnej może zostać pozbawiony prawa reprezentowania spółki, a mimo to będzie miał prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki.

kobiety - zasady reprezentacji

Osoby uprawnione do reprezentowania spółki.

W spółce jawnej możemy rozróżnić kilka podmiotów, które mogą być uprawnione do reprezentowania spółki. Będą to przede wszystkim wspólnicy spółki jawnej. Uprawnienie to może zostać jednak przyznane również prokurentom i pełnomocnikom, a w pewnych przypadkach także kuratorowi czy likwidatorowi.

W dalszej części publikacji przybliżymy Ci pokrótce jak wygląda reprezentowanie spółki jawnej przez wskazane podmioty.

Wspólnicy spółki jawnej.

Jak stanowi Kodeks spółek handlowych, każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę, a prawo wspólnika do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Co więcej prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich.

Co niezwykle istotne, prawo do reprezentowania spółki jest prawem osobistym jej wspólników, które powstaje z mocy samego prawa. Wobec tego, wspólnik spółki jawnej nie musi otrzymać żadnego rodzaju dodatkowego upoważnienia do reprezentacji spółki. Prawo takie powstanie bowiem już przez samo zawiązanie spółki jawnej.

W związku z tym, że prawo to jest ściśle związane z osobami będącymi wspólnikami spółki, jest ono prawem niezbywalnym. Wobec tego, wspólnicy spółki jawnej nie mają możliwości przenieść tego prawa na inny podmiot. Prawo reprezentacji spółki, może zostać przeniesione na inną osobę tylko i wyłącznie poprzez przeniesienie ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej.

Prokurenci i pełnomocnicy.

Spółka jawna na gruncie obowiązujących przepisów jest przedsiębiorcą, w związku z czym może ona udzielić prokury – a zatem szczególnego rodzaju pełnomocnictwa do wykonywania czynności sądowych oraz czynności pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Udzielając prokury, wspólnicy spółki jawnej mogą postanowić, czy wybrany przez nich prokurent będzie mógł reprezentować ją samodzielnie bądź czy konieczne będzie jego współdziałanie ze wspólnikiem czy też z kilkoma wspólnikami.

Wspólnicy posiadający prawo reprezentowania spółki mają również możliwość udzielenia prokury kilku osobom zarówno łącznie jak i oddzielnie. Od rodzaju udzielonej prokury zależeć będzie zakres umocowania prokurenta do występowania w imieniu spółki.

Oprócz możliwości udzielenia prokury, spółka jawna może również udzielić pełnomocnictwa – rodzajowego, do konkretnej czynności, czy też pełnomocnictwa ogólnego. Powinieneś jednak mieć na względzie, że pełnomocnictwo ogólne może obejmować jedynie umocowanie do czynności zwykłego zarządu.

Kuratorzy i likwidatorzy.

Oprócz możliwości reprezentacji spółki jawnej przez jej wspólników, czy też ustanowionych przez nią prokurentów oraz pełnomocników, istnieją także pewne przypadki kiedy spółka jawna będzie reprezentowana przez kuratora lub likwidatora.

W okresie likwidacji, osobami uprawnionymi do reprezentacji spółki są likwidatorzy spółki, którymi z mocy samego prawa są wszyscy wspólnicy. Mogą oni jednak powołać na likwidatorów, na mocy jednomyślnej uchwały, tylko niektórych spośród siebie, a nawet osoby spoza swego grona.

Może również dojść do sytuacji kiedy w spółce jawnej nie będzie żadnego wspólnika, który będzie uprawniony do jej reprezentowania. W takiej sytuacji sąd rejestrowy powinien dla takiej spółki ustanowić kuratora.

Ograniczenia w reprezentowaniu spółki.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, prawo wspólnika do reprezentacji spółki nie może zostać ograniczone ze skutkiem wobec osób trzecich. Wskazanej zasady wypływającej z przepisów kodeksu spółek handlowych nie można w żaden sposób zmienić, dokonując modyfikacji w umowie spółki jawnej czy też w uchwale podjętej przez wspólników spółki.

Czy jednak przedstawiony zakaz ma charakter bezwzględny? Absolutnie nie! Jest to zakaz o względnym charakterze, który powoduje, że wspólnicy mogą wprowadzić w umowie spółki czy też uchwale wspólników regułę, zgodnie z którą ograniczeniu ulegnie możliwość reprezentowania spółki przez określonego wspólnika, jednak ograniczenie to będzie wywierało skutek tylko i wyłącznie w stosunkach wewnętrznych, pomiędzy samymi wspólnikami.

Wskazana regulacja ma na celu ochronę osób trzecich. Dzięki niej, potencjalni kontrahenci spółki mogą czuć się bezpiecznie, zawierając umowę ze spółką jawną, która jest reprezentowana w sposób ujawniony w rejestrze przedsiębiorców. Wskazać bowiem należy, że sposób reprezentacji spółki, podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Możliwe modyfikacje w umowie spółki jawnej.

Jak już wspominaliśmy, każdy ze wspólników spółki jawnej jest uprawniony do jej reprezentowania. Oznacza to, że każdy z nich ma możliwość samodzielnej reprezentacji spółki, bez konieczności współdziałania w tym celu z innymi wspólnikami.

Umowa spółki jawnej może jednak przewidywać w tym zakresie pewne modyfikacje. Może ona na przykład wskazywać, że określony wspólnik w ogóle zostanie pozbawiony prawa reprezentowania spółki, w której uczestniczy, czy też będzie mógł ją reprezentować, ale tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem. Pozbawienie wspólnika prawa reprezentowania spółki może nastąpić oprócz tego tylko i wyłącznie na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.

Ciekawym przykładem modyfikacji, względem ustawowych zasad, sposobu reprezentacji spółki jawnej, jest wprowadzenie w umowie spółki postanowień, zgodnie z którymi, każdy ze wspólników będzie miał prawo reprezentować spółkę jawną samodzielnie do określonej w umowie spółki wartości czynności, a powyżej wskazanej kwoty konieczne będzie współdziałanie dwóch wspólników.

Na przykład, do umowy spółki jawnej mogą zostać wprowadzone zapisy, zgodnie z którymi, wspólnicy reprezentują spółkę jednoosobowo, w sprawach których wartość nie przekracza kwoty 20 tysięcy złotych, a powyżej tej kwoty konieczne jest współdziałanie dwóch wspólników.

W związku z tym, że w umowie spółki mogą znaleźć się różnego rodzaju modyfikacje ustawowych reguł, dotyczących zasad reprezentacji w danej spółce, każdorazowo określając sposób reprezentacji, warto zajrzeć do umowy spółki. Może ona bowiem zawierać pewne zmiany względem ogólnych reguł, choć wspólnicy mogą w niej także przyjąć zasadę reprezentacji jednoosobowej określoną przez ustawodawcę. Co niezwykle istotne, wprowadzenie reprezentacji łącznej w żadnym zakresie nie narusza zakazu ograniczenia prawa reprezentacji spółki wobec osób trzecich.

Pamiętaj także, że jeśli w umowie spółki, w której uczestniczysz nie ma wprowadzonych szczególnych zasad reprezentacji obowiązuje reguła ogólna – każdy wspólnik spółki ma prawo jednoosobowo reprezentować spółkę w pełnym zakresie. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie aby przeprowadzić modyfikacje umowy spółki. Oczywiście pod warunkiem, że pozostali wspólnicy również wyrażają na nie zgodę.

Podsumowanie.

Po lekturze tej publikacji zapamiętaj przede wszystkim, że:

  1. czynności z zakresu reprezentacji spółki to czynności dokonywane w imieniu spółki w w stosunkach zewnętrznych – a zatem m.in. w relacjach z sądami, urzędami, czy też kontrahentami. Prawo reprezentowania dotyczy zatem wszelkich czynności sądowych i pozasądowych;
  2. reprezentacja spółki jawnej to zarówno aktywne działania w jej imieniu, ale również przyjmowanie oświadczeń na jej rzecz;
  3. spółkę jawną reprezentują przede wszystkim jej wspólnicy, ale w pewnych sytuacjach może być ona reprezentowana także przez pełnomocników, prokurentów, likwidatorów, a nawet kuratora;
  4. Kodeks spółek handlowych wprowadza zasadę reprezentacji jednoosobowej w spółce jawnej, zgodnie z którą każdy ze wspólników może reprezentować spółkę, w której uczestniczy i nie jest możliwe ograniczenie tego prawa ze skutkiem wobec osób trzecich;
  5. do umowy spółki jawnej można wprowadzić pewne modyfikacje względem ustawowych zasad, w związku z czym może nastąpić całkowite pozbawienie wspólnika prawa reprezentacji lub może zostać wprowadzona zasada reprezentacji łącznej, zgodnie z którą czynności będą musiałby być podejmowane z udziałem dwóch wspólników tzn. wspólnik będzie musiał działać łącznie z innym wspólnikiem (lub prokurentem);
  6. wspólnik może zostać również pozbawiony prawa reprezentacji spółki, jednak może to nastąpić wyłącznie z ważnych powodów na mocy prawomocnego orzeczenia sądu;
  7. sposób reprezentacji spółki jawnej ujawniony jest w Krajowym Rejestrze Sądowym, dzięki czemu zawsze możesz zyskać pewność, że zawierana przez Ciebie umowa ze spółką jawną zawierana jest w jej imieniu przez upoważnioną do tego osobę.

Oferta Kancelarii.

Jesteś wspólnikiem spółki jawnej, jednak ustawowe zasady jej reprezentacji nie spełniają Twoich oczekiwań lub dopiero chcesz rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej i chciałbyś aby umowa spółki została skonstruowana w kompleksowy i spełniający Twoje oczekiwania sposób, a może wahasz się między spółką cywilną a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online .

Spółka komandytowa jest osobową spółką handlową, w której co najmniej dwie osoby łączą się w celu osiągnięcia określonego celu biznesowego i wypracowania zysku (komandytariusz i komplementariusz). Wskazana forma prawna znacząco różni się od prowadzenia biznesu w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, jak również spółki z o.o.

Choć spółka komandytowa jest stosunkowo prostą formą biznesową, to jednak przy jej zakładaniu można popełnić kilka błędów.

Należy zwrócić uwagę, że umowa spółki komandytowej powinna mieć na względzie obowiązujące prawo, jak również zostać odpowiednio dopasowana do konkretnej sytuacji, a zatem przede wszystkim do relacji pomiędzy wspólnikami, czyli uzgodnień jakich dokonają uzgadniając współpracę.

Chcę założyć spółkę komandytową, jak nie popełnić błędów?

Chcesz założyć spółkę komandytową, ale nie wiesz, co to jest suma komandytowa? Masz wątpliwości, czy możesz świadczyć na rzecz spółki usługi doradcze jednak nie wiesz, czy może być to przedmiotem wkładu?

Nie wiesz także, czy będziesz ponosić pełną odpowiedzialność za prowadzenie swojego biznesu, a może bycie wspólnikiem spółki komandytowej wiązać się będzie z ograniczoną odpowiedzialnością?

A może prowadzisz już działalność gospodarczą w innej formie np. spółki z o.o. i rozważasz przekształcenie obecnej formy prawnej w spółkę komandytową?

Aby rozwiać swoje wątpliwości i uniknąć błędów przy zakładaniu spółki komandytowej zapoznaj się z tą publikacją!

Czy spółka komandytowa jest dla mnie dobrym rozwiązaniem?

Spółka komandytowa jest dobrym rozwiązaniem, kiedy jeden ze wspólników chce prowadzić jej sprawy, a drugi ma kapitał na prowadzenie działalności gospodarczej, jednak chce, aby jego udział w spółce wiązał się z ograniczoną odpowiedzialnością. Zakres odpowiedzialności wspólników jest zatem różny, w przeciwieństwie do spółki z o.o., w której odpowiedzialność każdego wspólnika za jej zobowiązania jest ograniczona.

W przypadku spółki komandytowej, jej podstawową cechą jest to, że w jej działalność zaangażowani są bezpośrednio jej wspólnicy (komplementariusze), w związku z czym nie jest ona zarządzana i reprezentowana przez zarząd (członków zarządu), tak jak np. w odniesieniu do spółki z o.o., którego się w ogóle nie powołuje w spółce komandytowej.

Podobnie jak w spółce z o.o., wspólnikiem spółki komandytowej, może być zarówno osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W grę zatem może wchodzić np. przystąpienie spółki z o.o. do spółki komandytowej.

Określenie wspólnika lub wspólników, którym przyznaje się prowadzenie spraw spółki, może nastąpić w jej umowie lub późniejszej uchwale wspólników.

Należy pamiętać, że odpowiedzialność komandytariusza (komandytariuszy) za zobowiązania spółki jest ograniczona – do określonej umową spółki sumy komandytowej, która realnie została pokryta kapitałem. Pozostali wspólnicy, a zatem komplementariusz (komplementariusze) ponoszą pełną odpowiedzialność, w związku z czym odpowiadają oni za zobowiązania spółki komandytowej bez ograniczeń, a zatem całym posiadanym przez nich majątkiem osobistym.

Jakie są najczęściej popełniane błędy przy założeniu spółki komandytowej?

Do najczęstszych błędów popełnianych przy zakładaniu spółki komandytowej możemy zaliczyć:

  1. Brak jasnego planu biznesowego – Właściciele spółki – wspólnicy – powinni jasno określić cele, strategie marketingowe, jak również plany finansowe w dłuższej perspektywie czasowej, tak aby uniknąć nieoczekiwanych problemów w przyszłości w postaci konieczności wnoszenia dodatkowych środków do spółki.
  2. Nieprawidłowe zapisy umowy spółki komandytowej – należy dokładnie przemyśleć zapisy umowy spółki, w tym podział zadań i odpowiedzialności poszczególnych wspólników (komandytariusza i komplementariusza), uprawnienia i obowiązki w zakresie zarządzania, nadzoru i kontroli nad działalności spółki, zasady podziału zysku spółki komandytowej na rzecz wspólników i uczestnictwa w jej stratach.
  3. Błędną nazwa spółki – trzeba uważać, aby nazwa nie była myląca i źle kojarzona na rynku. Co więcej należy zwrócić uwagę na kwestie takie jak prawidłowe użycie nazwiska lub nazwy odpowiedniego wspólnika, jak również użycie dodatkowego oznaczenia „spółka komandytowa”.
  4. Nieprzemyślane wybory partnerów biznesowych – dobór odpowiednich partnerów jest kluczowy dla sukcesu spółki komandytowej. Warto dokładnie zweryfikować swoich potencjalnych wspólników i wybrać tych, którzy są w stanie wnieść wartość dodaną do spółki oraz – co jest nie mniej istotne – współdziałać przy osiąganiu zakładanych celów biznesowych.
  5. Błędy popełniane przy rejestracji spółki– musisz pamiętać o wielu formalnych kwestiach w zakresie rejestracji w KRS spółki. Konstruując umowę warto poradzić się eksperta.
  6. Nieokreślenie roli i odpowiedzialności wspólników – w spółce komandytowej jedni wspólnicy są odpowiedzialni za zarządzanie spółką (komplementariusze), a inni za wkład finansowy (komandytariusze). Właściciele spółki muszą dokładnie określić role i odpowiedzialność każdego wspólnika, aby uniknąć późniejszych konfliktów.
  7. Nieprawidłowe określenie wysokości wnoszonego wkładu – wartość wnoszonego do spółki wkładu powinna być określona w sposób jednoznaczny i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Wkład jest sposobem zaangażowania wspólnika w działalność spółki (wniesienie środków pieniężnych, pracy, innych aktywów). Nieprawidłowe określenie może prowadzić do nieporozumień między wspólnikami oraz utrudniać prowadzenie biznesu, a co więcej utrudniać przyszłe rozliczenia wspólników.
  8. Brak odpowiedniej wiedzy o przepisach prawa – przed założeniem spółki komandytowej warto zapoznać się z obowiązującymi przepisami prawa, dotyczącymi prowadzenia działalności gospodarczej, w tym zasadami rachunkowości, podatkami oraz obowiązkami informacyjnymi.

Brak jasnego planu biznesowego.

Bez dokładnego zaplanowania swojej strategii biznesowej, spółka komandytowa może napotkać na szereg problemów, które mogą prowadzić do jej niepowodzenia.

W pierwszej kolejności zwróć uwagę czy Twój potencjalny wspólnik ma podobne do Ciebie cele biznesowe i zgadzacie się na ich wspólną realizację. Składają się na nie między innymi osiągnięcie określonego zysku spółki, przychody, rozmiar i zasięg działalności i sposoby działania. Cele te powinny być realistyczne, mierzalne i określone w danym ujęciu czasowym.

Dokonaj również analizy rynku. Zwróć uwagę, jakie panują trendy w branży, w której planujesz działać, zbadaj oferty konkurencji, określ potrzeby Twoich przyszłych klientów. Pamiętaj, że cenę usługi, produktu określa rynek, a Ty musisz tak dopasować koszty, aby działalność była rentowna i przyniosła zakładany zysk.

Ważna jest również strategia marketingowa, która pozwoli Ci na dotarcie do osób zainteresowanych oferowanymi przez Ciebie produktami lub usługami. Strategia ta powinna obejmować takie elementy, jak reklama, promocje, a także kanały dystrybucji.

Nieprawidłowe zapisy w umowie spółki komandytowej.

Umowa spółki komandytowej nie powinna być wiernym odwzorowaniem gotowego wzoru, nie powinna również być tylko skopiowaniem ustawowych zapisów, ponieważ wiele aspektów wymaga zindywidualizowanego podejścia.

Jakie jest minimum ustawowe w zakresie wymogów formalnych umowy spółki komandytowej? Warto o tym wspomnieć, ponieważ tu również możesz popełnić błędy.

Zawierając umowę spółki komandytowej koniecznie trzeba:

  • określić firmę i siedzibę spółki;
  • określenie przedmiotu działalności spółki;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
  • oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość;
  • wskazanie sumy komandytowej.

Błędna nazwa spółki komandytowej.

Przede wszystkim nazwa spółki nie może być myląca czy też źle kojarzona, co może negatywnie wpłynąć na zainteresowanie oferowanymi przez spółkę komandytową produktami lub usługami.

Musisz również pamiętać, że nazwa Twojej spółki komandytowej powinna zawierać nazwisko lub nazwę co najmniej jednego komplementariusza. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie aby zawierała ona nazwiska lub nazwy wszystkich komplementariuszy, jeśli jest ich więcej. Dodatkowo musi ona zawierać oznaczenie „spółka komandytowa”, przy czym możliwe jest posługiwanie się skrótem „sp. k.”.

Gdy komplementariuszem jest osoba prawna (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna, spółka akcyjna), firma spółki komandytowej powinna zawierać jej pełną nazwę, również z oznaczeniem „spółka komandytowa”.

Zatem, nie jest możliwe posługiwanie się używanym przez osobę prawną będącą komplementariuszem skrótem – w szczególności należy zwrócić uwagę aby posłużyć się jej pełną formą prawną. Dla przykładu – prawidłową nazwą będzie ABC spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, nieprawidłową zaś ABC sp. z o.o. spółka komandytowa.

Czy nazwisko lub nazwa komandytariusza w nazwie jest dobrym pomysłem?

Zdecydowanie nie! Należy uważać aby nie umieścić w nazwie spółki komandytowej nazwiska/nazwy jej komandytariusza – w takiej sytuacji wyłączysz jego ograniczoną odpowiedzialność, w konsekwencji czego ponosić on będzie pełną odpowiedzialność za zobowiązania spółki na równi z komplementariuszem. Jego odpowiedzialność nie będzie zatem ograniczona jedynie do wysokości sumy komandytowej. Musisz uważać, żeby nie popełnić takiego błędu.

Nieprzemyślane wybory partnerów biznesowych.

Dobór odpowiednich partnerów biznesowych jest kluczowy jeśli chodzi o założenie nowej spółki komandytowej, ponieważ to od nich zależy w dużej mierze jej funkcjonowanie i rozwój. Warto zatem abyś dokładnie zweryfikował swoich potencjalnych wspólników, aby wybrać tych, którzy są w stanie wnieść wartość dodaną do spółki, korzystnie wpływając na jej rozwój i uzgodnił z nimi jasne zasady współpracy. Te uzgodnienia powinny zostać dokonane w umowie inwestycyjnej, dodatkowej umowie przyszłych partnerów biznesowych i zostać odzwierciedlone w treści umowy spółki i ustalonych zasadach zarządzania.

Zawarcie umowy inwestycyjnej nie jest obowiązkowym elementem przy zakładaniu spółki lecz jest umową, która określa zasady współpracy biznesowej wspólników i daje poczucie bezpieczeństwa w relacji biznesowej.

Kolejnym ważnym aspektem jest zrozumienie podejścia do biznesu oraz osobowości potencjalnych wspólników. Osoby przedsiębiorcze, innowacyjne i elastyczne w podejściu do problemów biznesowych, są bardziej skłonne do podejmowania ryzyka i eksperymentowania, co może przynieść korzyści dla spółki.

Ponadto, Twoi wspólnicy powinni mieć tożsame cele i wartości z Twoimi, co ułatwi współpracę i podejmowanie decyzji. Warto, żebyś również przebadał sytuację finansową Twoich potencjalnych wspólników, aby upewnić się, że są w stanie wnieść wkład finansowy do spółki.

Wybierając wspólników o podobnym podejściu do prowadzenia biznesu do Twojego, posiadających tożsame cele i wartości z Twoimi, dajesz sobie możliwość na stworzenie zgranego zespołu, które będzie konsekwentnie dążył do rozwoju wspólnie prowadzonej działalności.

Błędy popełniane przy rejestracji spółki komandytowej.

Spółkę komandytową należy zawrzeć w formie aktu notarialnego bądź przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24, poprzez opatrzenie jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym przez wspólników. Rejestrując spółkę konieczne jest złożenie szeregu dokumentów określonej treści, stąd konieczne jest skorzystanie z wiedzy i doświadczenia doradcy prawnego posiadającego odpowiednie doświadczenie.

Wybór sposobu zawarcia umowy rzutuje bezpośrednio na sposób wpisu spółki do rejestru przedsiębiorców KRS. Co istotne, dopiero od momentu wpisu w rejestrze spółka może rozpocząć prowadzenie działalności. Oznacza to, że dopiero wtedy może np. we własnym imieniu zawierać umowy, pozywać, jak również dopiero w tym momencie możliwe jest jej przekształcenie w inną formę prawną.

Jak zarejestrować spółkę? Czy trzeba robić to osobiście?

Rejestracja spółki komandytowej w systemie teleinformatycznym S24 pozwala na szybszą rejestrację spółki komandytowej, a zatem może ona wcześniej rozpocząć działalność gospodarczą niż spółka, której umowa zawierana jest przed notariuszem. Pozwala ona również uniknąć kosztów sporządzenia aktu notarialnego, jak również koszty związane z samą rejestracją są nieco niższe i wynoszą łącznie 350 zł.

Trzeba też zwrócić uwagę na fakt, że system S24 ogranicza autonomię woli wspólników, udostępniając jedynie określone warianty, pomimo możliwości zastosowania zupełnie innych rozwiązań, które mogą okazać się dla Ciebie dużo bardziej korzystne. Wobec tego, zastanów się czy lepszym rozwiązaniem nie będzie zawarcie umowy przed notariuszem, co umożliwi uniknięcie skorzystanie z szerszej gamy rozwiązań prawnych.

W systemie S24 rejestracji spółki może również dokonać ustanowiony przez wspólników pełnomocnik. Nie musi on nawet przedstawić pełnomocnictwa, wystarczy że się na nie powoła – w tym celu powinien złożyć oświadczenie, w którym wskaże na fakt udzielenia mu pełnomocnictwa.

Zawierając umowę przed notariuszem, uzyskasz numer aktu notarialnego (CREWAN), który umożliwi Ci rejestrację spółki w rejestrze przedsiębiorców KRS, za pośrednictwem portalu rejestrów sądowych.

Rejestracja w tym wypadku będzie nieco bardziej kosztowna niż w za pośrednictwem systemu S24 i wynosić będzie łącznie 600 zł. Musisz również pamiętać o wszystkich potrzebnych załącznikach i dołączyć je do wniosku w wersji elektronicznej. Konieczna do rejestracji jest m.in. lista wspólników.

Również rejestrując spółkę za pośrednictwem portalu rejestrów sądowych, możesz skorzystać z usług pełnomocnika, który zarejestruje spółkę w Twoim imieniu.

Po uzyskaniu wpisu musisz również pamiętać o zgłoszeniu beneficjentów rzeczywistych utworzonej przez Ciebie spółki komandytowej w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych. Masz na to 14 dni od dnia wpisu spółki komandytowej do KRS.

Nieokreślenie roli i odpowiedzialności wspólników.

Nieokreślenie roli i odpowiedzialności wspólników jest jednym z najczęstszych błędów, jakie można popełnić przy zakładaniu spółki komandytowej. Właściciele spółki muszą dokładnie określić, jakie są ich role, zakres zobowiązań wobec spółki i odpowiedzialność każdego wspólnika, aby uniknąć późniejszych konfliktów i zapewnić skuteczne zarządzanie spółką komandytową.

Sporządzając umowę spółki komandytowej, warto skupić się na precyzyjnym określeniu przejmowanych ról przez wspólników. Powinni oni dokładnie określić, który z nich odpowiadał będzie za zarządzanie nią (w spółce komandytowej funkcji reprezentacyjnej nie pełni członek zarządu, w związku z tym że nie ma w ogóle takie organu), a kto będzie odpowiedzialny za jej a finanse czy kwestie administracyjne.

Ważne jest również określenie dokładnego zakresu uprawnień – każdy wspólnik powinien wiedzieć, jakie ma uprawnienia i na jakie decyzje może wpłynąć. Ważne jest również, aby dokładnie określić, jakie są zasady podejmowania decyzji w spółce.

Część zasad relacji biznesowej powinna zostać uregulowana w umowie inwestycyjnej. Pozwoli to w przyszłości na wyegzekwowanie wzajemnych zobowiązań wspólników w wypadku nieporozumień co do współpracy.

Nieprawidłowe określenie wysokości wkładów.

Wkład wnoszony przez wspólnika do spółki musi być przydatny spółce z punktu widzenia przedmiotu jej działalności gospodarczej. Przedmiotem, wnoszonego przez Ciebie wkładu, do spółki komandytowej może być:

  • prawo własności nieruchomości i rzeczy ruchomych;
  • prawa względne na przykład wierzytelności, prawo do korzystania z rzeczy, prawo własności przemysłowej;
  • praca i świadczenie usług.

Wniesienie wkładu do spółki komandytowej może również polegać na wniesieniu do niej przedsiębiorstwa przez wspólnika.

Pamiętaj! Błędem będzie jeśli określisz w umowie spółki komandytowej, że przedmiotem wkładu wspólnika będącego komandytariuszem jest zobowiązanie do wykonywania określonej pracy lub świadczenia określonych usług na rzecz spółki, chyba że wartość innych – czyli majątkowych – wkładów tej osoby jest równa co najmniej sumie komandytowej.

Bardzo ważne jest także precyzyjne określenie i opisanie wnoszonych wkładów przez poszczególnych wspólników. Na przykład, wnosząc do spółki nieruchomość, należy odnieść się do jej położenia, obszaru, a przede wszystkim do prowadzonej dla niej księgi wieczystej. Precyzyjny opis pozwoli uniknąć ewentualnych nieporozumień i ułatwi funkcjonowanie Twojej spółce. Warto zatem zadbać aby majątek spółki został jasno określony.

Przed założeniem spółki komandytowej dokładnie przeanalizuj wraz ze swoimi partnerami biznesowymi, mającymi zostać wspólnikami spółki komandytowej, jaki wkład może wnieść każdy z Was oraz jak go dokładnie określić w umowie spółki. Kwestie wartości wnoszonego wkładu trzeba także rozpatrzyć w kontekście księgowym. Wartość powinna zostać tak określona, aby mogła zostać ujęta w księgach rachunkowych spółki.

Brak odpowiedniej wiedzy o przepisach prawa.

Jak widać samo założenie spółki komandytowej, począwszy od sposobu zawarcia umowy, poprzez jej rejestrację, wiąże się z koniecznością spełnienia wielu wymagań formalnych. Dlatego przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki komandytowej warto abyś zapoznał się dokładnie z obowiązującymi przepisami. Pozwoli Ci to uniknąć ewentualnych niespodzianek.

Dobrze jeśli poznasz również przepisy podatkowe, które będą dotyczyły prowadzonej przez Ciebie w tej formie działalności. Warto zwrócić uwagę, że spółki komandytowe są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych, a więc prowadzenia pełnej księgowości.

Pamiętaj, że prawo potrafi być zawiłe i ciężko zrozumiałe dla osób nie mających z nim kontaktu na co dzień, a brak odpowiedniej wiedzy na temat przepisów może prowadzić do poważnych problemów, np. w postaci kar finansowych, utraty reputacji czy nawet zamknięcia działalności spółki.

W związku z tym, rozważ przeprowadzenie konsultacji z profesjonalistami, może się bowiem okazać, że inna forma prowadzenia działalności będzie dla Ciebie znacznie bardziej korzystna. Dlatego warto pytać!

Podsumowanie.

Wszystkie wskazane błędy mogą prowadzić do poważnych problemów dla spółki komandytowej i jej właścicieli. Dlatego ważne jest, abyś dokładnie przygotował się do założenia nowej spółki, zebrał potrzebne informacje, tak aby umowa spółki została jak najlepiej dopracowana.

W celu uniknięcia błędów warto skorzystać z pomocy profesjonalnych doradców, którzy pomogą w dokładnym przeanalizowaniu umowy spółki oraz w dopełnieniu wszelkich formalności związanych z jej założeniem. Doradzą również czy korzystnym dla Ciebie może być prowadzenie działalności w formie spółki komandytowej, a co za tym idzie przekształcenie Twojej obecnej działalności w spółkę komandytową oraz jak tego dokonać. Należy nadmienić, że przekształcenie spółki jest dosyć skomplikowaną procedurą, w związku z czym warto zasięgnąć opinii profesjonalisty.

Oferta Kancelarii.

Jeżeli jesteś zainteresowany pomocą prawną przy procedurze założenia spółki, jej wpisu do KRS, myślisz o spółce komandytowej, a może już działasz w spółce komandytowej i potrzebujesz doradztwa prawno- podatkowego w przy podjęciu decyzji biznesowych, w tym również jeśli chodzi o jej przekształcenie? Zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online .

Na pewno spotkałeś się z pojęciem prokury, w szczególności jeśli prowadzisz działalność gospodarczą. Instytucja prokury jest ważną formą sformalizowanego pełnomocnictwa, którego umocowanie jest określone z mocy prawa.

Czy wiesz jednak kim jest prokurent i jakie uprawnienia posiada, jakie są obowiązki prokurenta, za co odpowiada prokurent, jak również jak wygląda odpowiedzialność prokurenta za zobowiązania spółki, którą reprezentuje? A może wydaje Ci się, że prokurent w ogóle nie ponosi odpowiedzialności za podejmowane przez niego działania?

Na te pytania odpowiemy Ci w niniejszej publikacji. Na początku jednak przybliżymy Ci pokrótce, czym w ogóle jest prokura, jak również kto może zostać prokurentem, jak wygląda udzielenie prokury, co następnie umożliwi nam wskazanie Ci, jaki jest dopuszczalny zakres działania i odpowiedzialność prokurenta za podejmowane przez niego czynności.

Zapraszamy do lektury!

Prokurent – kto to taki?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestry Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Co więcej, prokury nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich.

W związku z tym uznać należy, że prokurent jest swego rodzaju pełnomocnikiem, który może zostać powołany przez wszystkie osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, podlegającą wpisowi do CEIDG, jak również wszystkie spółki prawa handlowego – a zatem podmioty posiadające zdolność prawną.

W niniejszej publikacji skupimy się na uprawnieniach i odpowiedzialności prokurenta w spółkach prawa handlowego.

Powołanie prokurenta.

Prokura powinna zostać udzielona pod rygorem nieważności na piśmie. Nie ma jednak żadnych przeszkód, aby oświadczenie o ustanowieniu prokury zostało złożone w jednej z kwalifikowanych form np. w formie z podpisem notarialnie poświadczonym lub w formie aktu notarialnego.

Ustanowienie prokury należy do swobodnej decyzji przedsiębiorcy. Tak jak i odwołanie prokury. Natomiast zakres umocowania prokurenta już nie. Ten jest określony przez przepisy prawa. Co ciekawe jego odpowiedzialność w ogóle nie jest uregulowana. Czy zatem może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą?

W spółkach osobowych, co do zasady, decyzja o ustanowieniu prokurenta podejmowana jest na mocy uchwały wszystkich wspólników, mających prawo prowadzenia spraw spółki, natomiast w przypadku spółek kapitałowych (tj. na przykład spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) decyzję o jego powołaniu podejmuje zarząd spółki na podstawie jednomyślnej uchwały.

Z umowy spółki mogą jednak wypływać inne zasady ustanowienia prokurenta. W związku z tym, chcąc go powołać w pierwszej kolejności zapoznaj się z umową spółki.

Zapamiętaj również, że nie jest możliwe ustanowienie prokury w spółce cywilnej, ponieważ spółka taka nie posiada statusu przedsiębiorcy, a co za tym idzie, nie podlega ona wpisowi do rejestru przedsiębiorców.

prokurent

Kto może zostać prokurentem?

Prokurentem może zostać tylko i wyłącznie osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych. W związku z tym brak jest prawnej możliwości, aby prokurentem w spółce została na przykład inna spółka kapitałowa lub osobowa.

Co więcej, osoba fizyczna, która ma zostać prokurentem spółki, musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, a zatem:

  1. być osobą pełnoletnią – tzn. ukończyć osiemnaście lat lub uzyskać pełnoletniość przez zawarcie małżeństwa;
  2. nie zostać ubezwłasnowolniona całkowicie ani częściowo.

Zakres uprawnień prokurenta.

Jak już wskazaliśmy, prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Oznacza to zatem, że prokurent jest uprawniony do dokonywania czynności, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedsiębiorcy, który udzielił mu prokury. W zakresie uprawnień prokurenta są bardzo szeroko ujęte czynności prawne związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Co jednak wchodzi w zakres poszczególnych grup czynności?

Czynności sądowe.

Uprawnienia prokurenta, dotyczące czynności sądowych, to m.in.:

  1. możliwość sporządzania przez prokurenta danej spółki wszelkich pism składanych w postępowaniach sądowych lub w celu ich wszczęcia, a zatem: pozwów, wniosków, apelacji, zażaleń;
  2. reprezentowanie przedsiębiorcy w toku postępowań sądowych na rozprawie i na innych posiedzeniach sądowych;
  3. zawieranie ugód w postępowaniu sądowym;
  4. przyjmowanie korespondencji sądowej;
  5. reprezentacje spółki przed sądem polubownym, na przykład poprzez dokonanie zapisu na sąd polubowny;
  6. reprezentację w postępowaniu egzekucyjnym, na przykład przez składanie wniosków egzekucyjnych, uczestniczenie w postępowaniach komorniczych;
  7. reprezentację w postępowaniu upadłościowym, a w jej zakresie przykładowo składanie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Co więcej, warto zaznaczyć, że prokurent może występować w postępowaniu sądowym zarówno jako pełnomocnik procesowy spółki, jak i również może on samodzielnie udzielić pełnomocnictwa na przykład adwokatowi lub radcy prawnemu.

Czynności pozasądowe.

Jak już wskazywaliśmy, zakres uprawnień prokurenta dotyczy także czynności pozasądowych, których prokurent może dokonywać w imieniu spółki prawa handlowego, która udzieliła mu prokury. Wśród nich możemy wyróżnić przede wszystkim:

  1. uprawnienie do zawierania umów w imieniu spółki np. umowy sprzedaży, umowy przelewu wierzytelności, umowy pożyczki, umowy poręczenia;
  2. uprawnienie do dokonywania jednostronnych czynności prawnych tj. na przykład możliwość udzielania pełnomocnictw, odwoływania ich, poddanie spółki egzekucji aktem notarialnym;
  3. uprawnienie do działania w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym;
  4. uprawnienie do reprezentacji spółki w sprawach podatkowych.

Ograniczenie zakresu umocowania prokurenta.

Chociaż prokurent posiada duży zakres możliwości w zakresie reprezentowania przedsiębiorcy, istnieją pewne ograniczenia dotyczące zakresu możliwych działań prokurenta. Wśród wskazanych ograniczeń możemy wyróżnić:

  1. wprowadzone przez kodeks cywilny ograniczenie w zakresie dokonywania określonych czynności;
  2. ograniczenia w zakresie stosunków wewnętrznych spółki;
  3. ograniczenie związane z rodzajem udzielonej prokury.

W dalszej części publikacji przybliżymy Ci, na czym polega każde ze wskazanych ograniczeń. Dzięki temu będziesz posiadał niezbędną wiedzę, pozwalającą Ci ocenić czy określona czynność mieści się w zakresie kompetencji osoby, której została udzielona prokura.

Ograniczenia ze względu na rodzaj czynności.

W kodeksie cywilnym została wprost wymieniona przez ustawodawcę grupa czynności, do dokonania których prokurent musi posiadać oprócz udzielonej mu prokury, odrębne pełnomocnictwo do określonej, konkretnej czynności. Prokurent będzie potrzebował osobnego, szczególnego pełnomocnictwa do:

  1. zbycia przedsiębiorstwa – a zatem m.in. do sprzedaży całości lub części przedsiębiorstwa, zamiany lub darowizny przedsiębiorstwa;
  2. dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie przedsiębiorstwa do czasowego korzystania – a zatem przede wszystkim do wydzierżawienia przedsiębiorstwa, oddania go w leasing, czy też ustanowienia na nim użytkowania;
  3. zbycia nieruchomości – a zatem m.in. do sprzedaży nieruchomości, jej zamiany lub darowizny, jak również do zawarcia jakiejkolwiek umowy, zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości spółki;
  4. obciążenia nieruchomości – a zatem m.in. do obciążenia nieruchomości hipoteką, użytkowaniem, służebnością, oddania nieruchomości w leasing, wydzierżawienia jej.

Ograniczenia w zakresie stosunków wewnętrznych.

Prokurent w spółce nie jest również umocowany do czynności, które dotyczą stosunków wewnętrznych w danej spółce. Wśród tego rodzaju czynności możemy wymienić m.in.:

  1. zwoływanie posiedzeń organów spółki np. zgromadzenia wspólników czy posiedzeń zarządu;
  2. zgłaszanie do rejestru zmiany danych, dotyczących przedsiębiorcy np. w zakresie zmiany umowy spółki czy zmian w składzie jej zarządu.

Ograniczenia ze względu na rodzaj prokury.

Prokura może zostać udzielona jednej osobie (możesz ustanowić jednego prokurenta), ale nie ma również żadnych przeszkód, aby spółka udzieliła jej również kilku osobom. W sytuacji, w której prokura zostaje udzielona kilku osobom, może być to:

  1. prokura samoistna – która pozwala prokurentowi na samodzielne dokonywanie czynności sądowych i pozasądowych;
  2. prokura łączna.

W przypadku, w którym spółka zdecyduje się na udzielenie prokury łącznej, musi wyraźnie wskazać na ten fakt, składając oświadczenie o jej udzieleniu. W takim też wypadku, zakres działania prokurenta, któremu udzielono prokury łącznej, ulega niejako ograniczeniu.

Wśród prokury łącznej, możemy wyróżnić:

  1. prokurę łączną właściwą – prokura łączna właściwa charakteryzuje się tym, że prokurent, któremu udzielono tego rodzaju prokury musi działać w imieniu mocodawcy łącznie z innym prokurentem ustanowionym w spółce;
  2. prokurę łączną niewłaściwą, która umożliwia prokurentowi działania w imieniu mocodawcy łącznie z członkiem organu zarządzającego lub wspólnikiem osobowej spółki handlowej.

Odpowiedzialność prokurenta.

Pierwszorzędnie wskazać należy, że żaden z przepisów obowiązującego prawa, nie określa zakresu odpowiedzialności prokurenta – tak jak jest to w przypadku odpowiedzialności zarządu spółki lub wspólników ją reprezentujących. W związku z tym należy uznać, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do pociągnięcia prokurenta do odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Odpowiedzialność prokurenta nie jestem zatem tożsama z odpowiedzialnością zarządu lub likwidatora.

Nie oznacza to jednak, że prokurent nie ponosi odpowiedzialności za podejmowane przez siebie czynności w jakimkolwiek zakresie. Jeśli jesteś prokurentem jakiejkolwiek spółki, powinieneś, podejmując działania w jej imieniu, mieć na uwadze, że w pewnych wypadkach możesz ponieść odpowiedzialność odszkodowawczą względem spółki na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego.

W związku z tym, choć nie będziesz ponosił odpowiedzialności za zobowiązania spółki względem osób trzecich – np. kontrahentów spółki, może ciążyć na Tobie obowiązek naprawienie szkody, która powstała w majątku spółki lub jej interesach w związku z podejmowanymi przez Ciebie działaniami.

Jest to jednak właściwie, jedyny przypadek, w którym prokurent w spółce ponosi odpowiedzialność. Nie będzie on bowiem także ponosił negatywnych konsekwencji uchybienia obowiązkowi podjęcia stosownych działań i złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy, chociaż czynność złożenia wniosku mieści się w zakresie jego uprawnień.

Wynika to z faktu, że choć jest to uprawnienie prokurenta, nie jest to jednak jego obowiązek, który spoczywa de facto na osobach, które mają prawo do prowadzenia spraw dłużnika i jego reprezentowania. Tymczasem umocowanie prokurenta ogranicza się jedynie do reprezentacji przez niego podmiotu, który udzielił mu prokury.

Podsumowanie.

Po lekturze tej publikacji zapamiętaj przede wszystkim, że:

  1. prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, dzięki któremu prokurent może reprezentować spółkę w zakresie czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę lub spółkę, która udzieliła mu prokury;
  2. istnieje pewien zakres czynności prawnych, których prokurent w spółce nie może dokonać bez odrębnie udzielonego mu pełnomocnictwa szczególnego;
  3. prokura może zostać ograniczona także poprzez ustanowienie prokury łącznej;
  4. prokurent ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za własne czyny lub zaniechania wobec spółki, które mogły spowodować szkodę spółki;
  5. prokurent nie ponosi odpowiedzialności za długi spółki, jak również negatywnych aspektów związanych z brakiem złożenia wniosku dotyczącego ogłoszenia upadłości spółki.

Oferta Kancelarii.

Prowadzisz biznes w formie spółki prawa handlowego i chciałbyś w związku z tym powołać prokurenta lub myślisz o odwołaniu prokury? A może zastanawiasz się, czy odpowiedzialność prokurenta w Twojej spółce za podjęte przez niego działania wchodzi w grę, bądź chcesz udzielić prokurentowi pełnomocnictwa do zbycia przedsiębiorstwa lub oddania go do czasowego korzystania, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Prowadzisz działalność gospodarczą w formie spółki i masz obowiązek sporządzania sprawozdań finansowych? A może dopiero rozpocząłeś działalność, w związku z czym nie orientujesz się, czy w ogóle spoczywa na Tobie tego rodzaju obowiązek?

W niniejszej publikacji, na wstępie przybliżymy Ci, czym w ogóle jest sprawozdanie finansowe, a następnie wskażemy kto i do kiedy powinien zatwierdzić sprawozdanie finansowe za 2023 rok, wyjaśniając uprzednio jak wygląda jego sporządzenie.

Zapraszamy do lektury!

Sprawozdanie finansowe – co to takiego?

Sprawozdanie finansowe to nic innego jak dokument, który zawiera podstawowe informacje, dotyczące rocznej działalności przedsiębiorstwa pod względem rachunkowym i finansowym. Można z niego uzyskać informację w zakresie poniesionych strat przez dany podmiot, jak również o wysokości osiągniętych dochodów jeśli takie wystąpiły w danym okresie sprawozdawczym. Obowiązek przygotowania i zatwierdzenia, a także jego opublikowania wynika z ustawy o rachunkowości. Sprawozdania finansowe sporządzają podmioty prowadzące pełną rachunkowość, które podlegają ustawie o rachunkowości. Obowiązek ten nie dotyczy na przykład spółek jawnych osób fizycznych nieosiągających określonych przychodów.

Co istotne, sprawozdanie finansowe sporządzane jest zawsze na określony dzień, który nazywany jest dniem bilansowym. W sytuacji gdy rok obrotowy danej jednostki pokrywa się z rokiem kalendarzowy, dniem bilansowym będzie 31 grudnia danego roku.

W tej publikacji przedstawimy Ci zasady dotyczące zatwierdzenia sprawozdania finansowego podmiotu, posiadającego rok obrotowy kończący się w dniu 31 grudnia, a nasze rozważania dotyczyć będą sprawozdania za rok 2023.

sprawdzenie danych w zatwierdzonym sprawozdaniu finansowym

Sporządzenie sprawozdania finansowego.

Obowiązkami sprawozdawczymi, objęte są wszystkie jednostki stosujące ustawę o rachunkowości, a zatem zarówno jednostki sektora prywatnego, sektora finansów publicznych, jak również organizacje non-profit.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sporządzać sprawozdanie finansowe muszą podmioty, które zgodnie z ustawą o rachunkowości są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych – na przykład ze względu na formę prawną, w której działają.

Co więcej, taki rodzaj sprawozdawczości – tzn. prowadzenie ksiąg rachunkowych – może także zostać dobrowolnie wybrany przez podmioty, na które obowiązek taki nie został narzucony przez ustawodawcę.

W związku z tym obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego może dotyczyć zarówno jednostek wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS, a zatem spółek osobowych i kapitałowych, jak również osób prowadzących działalność gospodarczą, wpisaną do CEIDG. Wszystko zależy od metody ewidencjonowania przychodów i kosztów oraz innych warunków wskazanych w ustawie o rachunkowości.

Sprawozdanie finansowe należy sporządzić za każdy rok obrotowy działalności podmiotu, a termin jego sporządzenia upływa w terminie trzech miesięcy od dnia bilansowego. W związku z tym, termin sporządzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2023 upływa w dniu 31 marca 2024 roku.

Podmiot odpowiedzialny za sporządzenie sprawozdania finansowego.

Warto również wspomnieć, że za sporządzenie sprawozdania odpowiada kierownik jednostki, którym w zależności od podmiotu, który ma sporządzić sprawozdanie finansowe może być: członek zarządu danej spółki, wspólnicy uprawnieni do prowadzenia spraw spółki, likwidator, syndyk, czy też zarządca w postępowaniu restrukturyzacyjnym.

W związku z tym, że obecnie sprawozdania finansowe sporządzane są jedynie w formie elektronicznej, kierownik jednostki zobowiązany jest także do podpisania go elektronicznie podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym lub osobistym.

Co więcej, roczne sprawozdanie finansowe musi podpisać oprócz kierownika jednostki także osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, a zatem na przykład główny księgowy.

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego.

Wiemy już, że sprawozdanie finansowe za rok 2023, jednostki prowadzącej księgi rachunkowej, należy sporządzić do końca marca 2024 roku. Jak jednak wygląda kwestia dotycząca jego zatwierdzenia?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawozdanie finansowe powinno zostać zatwierdzone, we właściwym trybie przyjętym dla danej jednostki, w terminie sześciu miesięcy od dnia bilansowego. W związku z tym termin do zatwierdzenia sprawozdania finansowego za 2023 rok upływa w dniu 30 czerwca 2023 roku.

Podmiot zatwierdzający sprawozdanie finansowe.

Zgodnie z zapisami ustawy o rachunkowości, przez podmiot zatwierdzający sprawozdanie finansowe rozumie się organ, który z obowiązującymi przepisami prawa, statutem lub umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania rocznego sprawozdania finansowego jednostki.

W związku z tym należy uznać, że to, kto będzie uprawniony a tym samym zobowiązany do zatwierdzenia sprawozdania, zależeć będzie od tego, z jakim podmiotem mamy do czynienia. Tym samym przykładowo będzie to:

  1. zwyczajne zgromadzenie wspólników – w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
  2. zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy – w przypadku spółki akcyjnej;
  3. wszyscy wspólnicy – w przypadku spółki jawnej, partnerskiej;
  4. właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej.

Badanie sprawozdania finansowego.

W pewnych wypadkach, przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego konieczne będzie jego badanie przez biegłego rewidenta. Badanie takie polega na weryfikacji przez biegłego sprawozdania jednostki pod względem jego poprawności, jak również prawdziwości zawartych w nim danych.

Badanie sprawozdania przez biegłego rewidenta jest potrzebne m.in. w odniesieniu do sprawozdań finansowych sporządzanych przez spółki akcyjne, banki, jak również zakłady ubezpieczeń.

Podmioty rozwijające się dynamicznie, zwiększającej swoje przychody powinny weryfikować, czy dynamiczny rozwój działalności nie spowodował konieczności poddania badaniu sprawozdania finansowego. Jeżeli zaniechano wykonania tego obowiązku uchwała o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego, dokonaniu podziału zysku będzie nieważna. Może mieć to istotne konsekwencje dla wspólników i zarządu spółki, gdyż wypłacona dywidenda będzie traktowana jako bezprawna wypłata, która powinna zostać zwrócona spółce.

Złożenie sprawozdania finansowego.

Kiedy już sprawozdanie finansowe zostanie sporządzone i opatrzone podpisem odpowiednich osób, a następnie zatwierdzone w odpowiednim trybie dla danego podmiotu, należy jeszcze dopilnować wypełnienia obowiązku przekazania sprawozdania finansowego oraz jego zatwierdzenia do Krajowego Rejestru Sądowego lub Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej.

I tak oto:

  1. Podmioty wpisane do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, sporządzające sprawozdania finansowe np. spółki z o.o., spółki akcyjne, spółki komandytowe – są zobowiązane do ich złożenia do Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego;
  2. Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy prowadzą księgi rachunkowe i mają w związku z tym obowiązek sporządzania sprawozdań finansowych – są zobowiązani do ich złożenia Szefowi KAS w terminie złożenia zeznania podatkowego za dany rok;
  3. Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, niewpisani do rejestru przedsiębiorców KRS, którzy mają obowiązek sporządzać sprawozdanie finansowe – są zobowiązani do ich złożenia Szefowi KAS w terminie 15 dni do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego.

Brak pełnej księgowości a sprawozdanie finansowe.

Spółki jawne oraz spółki partnerskie, jeśli ich przychody są mniejsze niż równowartość kwoty 2 milionów euro, nie są zobowiązane do prowadzenia pełnej księgowości, a co za tym idzie, nie sporządzają sprawozdań finansowych zgodnie z regułami obowiązującymi pozostałe spółki prawa handlowego.

Mimo to, na podmiotach tych spoczywa obowiązek złożenia do sądu rejestrowego informacji o braku obowiązku sporządzania i złożenia rocznego sprawozdania finansowego. Termin na wypełnienie tego obowiązku wynosi 6 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy.

W związku z tym, w odniesieniu do roku 2023, podmioty te zasadniczo będą zobowiązane do zawiadomienia o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego do końca czerwca 2024 roku.

Sprawozdanie finansowe a inne obowiązki.

W przypadku zatwierdzania sprawozdań finansowych, należy również pamiętać o kilku dodatkowych kwestiach. Mianowicie, ze sporządzeniem i zatwierdzeniem sprawozdań finansowych, każdorazowo łączy się także obowiązek podjęcia uchwały o podziale zysku bądź pokryciu straty – w zależności od sytuacji finansowej danego podmiotu.

Co więcej, w odniesieniu do spółek kapitałowych, należy również pamiętać o:

  1. sporządzeniu przez zarząd sprawozdania z działalności spółki i zatwierdzeniu go przez wspólników spółki;
  2. udzielenia członkom organów spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków w minionych okresie sprawozdawczym;
  3. sprawdzeniu kadencji organów w spółce i ewentualnym powołaniu nowych osób do sprawowania funkcji w organach danej spółki – w przypadku spółek kapitałowych.

Podsumowanie.

W odniesieniu do obowiązku sprawozdawczego za 2023 rok, Ministerstwo Finansów, nie zdecydowało się na przedłużenie terminów związanych ze sprawozdaniami finansowymi, jak również obowiązków w zakresie podatku dochodowego, tak jak to miało miejsce w odniesieniu do lat poprzednich, w związku z pandemią koronawirusa.

W rezultacie ostateczne terminy sprawozdawcze, odnoszące się do podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, wynikające z przepisów ustawy o rachunkowości upływają odpowiednio:

  • w dniu 31 marca 2024 roku – sporządzenie sprawozdania finansowego za 2023 rok;
  • w dniu 30 czerwca 2024 roku – zatwierdzenie sprawozdania finansowego za 2023 rok;
  • w dniu 15 lipca 2024 roku – złożenie sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym lub u Szefowi Administracji Skarbowej.

Warto wspomnieć, że względem spółek, które nie złożą sprawozdania w określonym terminie, sąd rejestrowy dokona wszczęcia tzw. postępowania przymuszającego, w którym wyznaczy danemu podmiotowi 7-dniowy termin do uczynienia obowiązkowi wynikającemu z przepisów ustawy o rachunkowości.

Brak uczynienia zadość obowiązkowi, w terminie 7 dni od otrzymania powiadomienia o wszczęciu postępowania przymuszającego, skutkować może nałożeniem grzywny, a nawet może prowadzić do rozwiązania spółki.

Wobec tego warto pilnować terminów sprawozdawczych i nie narażać się na przykre konsekwencje związane z koniecznością uiszczenia grzywny bądź pozbawienia spółki bytu prawnego w związku z jej rozwiązaniem.

Oferta Kancelarii.

Potrzebujesz pomocy przy zatwierdzeniu sprawozdania finansowego bądź chciałbyś zlecić profesjonaliście złożenie sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym, a może ostateczne terminy sprawozdawcze wynikające z ustawy o rachunkowości są dla Ciebie niejasne bądź chciałbyś uzyskać poradę w zakresie danych zawartych w zatwierdzonym sprawozdaniu finansowym swojego kontrahenta, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.:

Chcesz przekształcić swoją jednoosobową działalność w spółkę z o.o. i chciałbyś dowiedzieć się, czy w związku z tym czy jako podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności w formie jednoosobowej spółki kapitałowej, powstałej z przekształcenia JDG, będziesz mógł skorzystać z opodatkowania estońskim CIT, według preferencyjnej stawki opodatkowania?

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci, jakie czynności są konieczne dla przekształcenia działalności gospodarczej jednoosobowego przedsiębiorcy w spółkę kapitałową, jaką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jak również wskażemy czy taka spółka ma możliwość opodatkować dochody ryczałtem, czyli czy może dokonać wyboru estońskiego CIT.

Przekształcenie.

Zgodnie z regulacją zawartą w kodeksie spółek handlowych, przedsiębiorca będący osobą fizyczną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą może się przekształcić w jednoosobową spółkę kapitałową. Tym samym przepisy przewidują przekształcenie JDG w spółkę z o.o., spółkę akcyjną oraz prostą spółkę akcyjną.

Aby doszło do przekształcenia JDG musi jednak zostać podjęty szereg czynności. Poniżej pokrótce przedstawimy Ci, co należy zrobić, aby jednoosobowa działalność gospodarcza mogła zacząć funkcjonować w formie spółki z o.o. i aby można było dokonać wyboru ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych (estońskiego CIT).

Sporządzenie planu przekształcenia.

W pierwszej kolejności przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą powinien sporządzić plan przekształcenia. W odniesieniu do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą plan musi zostać sporządzony w formie aktu notarialnego, w związku z czym nie obejdzie się bez wizyty w kancelarii notarialnej.

Plan ten powinien co najmniej zawierać ustalenie wartości bilansowej majątku przekształcanego przedsiębiorcy. Ponadto należy do niego także koniecznie dołączyć: projekt oświadczenia o przekształceniu, projekt aktu założycielskiego, wycenę składników majątku przekształcanego przedsiębiorcy oraz sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia JDG.

Sprawozdanie finansowe przygotowywane dla celów przekształcenia powinno zostać sporządzone na określony dzień w miesiącu poprzedzającym sporządzenie (podpisania) planu przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o.

Oznacza to, że jeśli na przykład plan przekształcenia będzie sporządzany i podpisywany w grudniu danego roku, to sprawozdanie finansowe przygotowane dla celów przekształcenia musi zostać przygotowane na dowolny dzień listopada tego samego roku.

Złożenie wniosku o wyznaczenie biegłego rewidenta.

Kolejnym krokiem zmierzającym do przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o., jest złożenie przez przedsiębiorcę, który ma zamiar przekształcenia i sporządził plan przekształcenia, wniosku o wyznaczenie biegłego rewidenta do zbadania podpisanego przez niego planu przekształcenia.

Wniosek taki powinien zostać złożony do sądu rejestrowego, właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy, który chce dokonać przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej. We wniosku takim warto wskazać konkretnego biegłego rewidenta – to w znacznym stopniu ułatwi i przyspieszy postępowanie.

O ile przepisy prawne narzucają inną kolejność (najpierw trzeba sporządzić sprawozdanie finansowe, które następnie – po wydaniu przez sąd postanowienia o wyznaczeniu biegłego będzie badanie przez biegłego rewidenta) to z praktyki, której celem jest przyspieszenie i usprawnienie działania zalecamy inną kolejność – nawiązanie współpracy z biegłym już na etapie przygotowywania sprawozdania finansowego.

Etap ten kończy wydanie przez sąd postanowienia o wyznaczeniu biegłego rewidenta.

Zbadanie planu przekształcenia przez biegłego.

Kiedy już jednoosobowy przedsiębiorca zamierzający się przekształcić w spółkę z o.o., podpisze w formie aktu notarialnego plan przekształcenia wraz z niezbędnymi załącznikami do niego i sąd wyznaczy biegłego rewidenta do jego zbadania, kolejnym krokiem jest zbadanie tego planu przez biegłego.

Biegły rewident ma za zadanie dokonać oceny planu przekształcenia pod kątem jego poprawności oraz rzetelności, wydając w tym przedmiocie opinie. Opinię tę, biegły rewident przesyła wraz z planem przekształcenia do sądu rejestrowego, który wyznaczył go do pełnienia tej funkcji.

Złożenie oświadczenia o przekształceniu, powołanie organów i sporządzenie aktu założycielskiego.

W następnej kolejności, kiedy już biegły rewident wyda opinię, przedsiębiorca chcący dokonać przekształcenia JDG w spółkę z o.o., powinien złożyć, ponownie w formie aktu notarialnego, oświadczenie o przekształceniu swojej działalności w spółkę z o.o.

Jednocześnie, przedsiębiorca powinien sporządzić akt założycielski spółki z o.o. Czynność ta także powinna mieć zachowaną formę aktu notarialnego, w związku z tym, że kodeks spółek handlowych, dla umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewiduje właśnie taką formę.

Przedsiębiorca powinien także powołać organy niezbędne do funkcjonowania spółki z o.o. W każdym wypadku konieczne będzie powołanie zarządu spółki, do którego może wejść sam przedsiębiorca, bądź do którego może zostać powołana osoba trzecia.

Złożenie wniosku do KRS.

Kolejnym krokiem, który doprowadzi do powstania spółki z o.o. z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej, będzie złożenie do sądu rejestrowego wniosku o wpis przekształcenia.

Kodeks spółek handlowych stanowi, że wniosek taki powinien zostać złożony przez wszystkich członków zarządu spółki, która powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą.

W związku z tym, w sytuacji w której do zarządu zostały powołane dwie osoby i każdej z nich zostało przyznane uprawnienie do samodzielnego reprezentowania spółki i tak obie będą musiały podpisać wniosek o wpis spółki do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Konieczne czynności po dokonaniu wpisu przekształcenia.

Ostatnimi krokami jakie są konieczne do zakończenia procesu przekształcenia są:

  • dokonanie ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o przekształceniu jednoosobowego przedsiębiorcy w spółkę z o.o.;
  • zgłoszenie spółki w urzędzie skarbowym, poprzez złożenie formularza NIP-8;
  • zgłoszenie spółki do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.

Czynności te powinny zostać dokonane przez zarząd spółki powstałej w wyniku przekształcenia jednoosobowego przedsiębiorcy. Tym razem jednak nie jest konieczne aby czynności tych dokonywali wszyscy członkowie zarządu. Wystarczające będzie aby wskazane czynności zostały wykonane zgodnie z obowiązującą w danej spółce zasadą reprezentacji.

dokumenty - estoński cit

Zasady opodatkowania estońskim CIT.

Estoński CIT jest w istocie ryczałtem od dochodów spółek i dotyczy on dochodów osiąganych przez wszystkie spółki kapitałowe, jak również może on także występować w spółce niebędącej osobą prawną takiej jak spółka komandytowa lub komandytowo-akcyjna. W związku z tym, estońskim CIT mogą zostać także objęte spółki z o.o.

Wybór estońskiego CIT jest bardzo korzystny, ponieważ podmiot, który zdecyduje się wybrać opodatkowanie estońskim CIT, co do zasady nie odprowadza podatku dochodowego aż do momentu wypłaty zysku wspólnikom spółki (w formie dywidendy) lub pokrycia straty powstałej przed okresem opodatkowania tego rodzaju podatkiem dochodowym.

Więc korzystając z tej formy opodatkowania (opodatkowania w ramach estońskiego CIT) to nie moment osiągnięcia dochodu, lecz momentu podziału zysku spółki jest zatem momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym. Zatem ryczałt od dochodów spółek (estoński CIT) to bardzo przyjazna forma opodatkowania. A przekształcenie JDG daje Ci możliwość skorzystania z estońskiego CIT (wyboru ryczałtu od dochodów spółek).

W związku z tym spółka będzie zobowiązana zapłacić podatek dopiero w momencie gdy na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników spółki z o.o. nastąpi podział zysku spółki przez przeznaczenie go na rzecz wspólników (w formie dywidendy) bądź na pokrycie powstałej przed takim opodatkowaniem straty. Co więcej, również stawka tego podatku jest bardzo korzystna.

Tak zwany mały podatnik, jak również podmiot rozpoczynający prowadzenie działalności decydujący się na wybór estońskiego CIT, będzie opodatkowany takimi stawkami dochodowego (podatkiem CIT na poziomie spółki oraz podatkiem PIT na poziomie wspólników), że realne opodatkowanie środków trafiających do kieszeni wspólników jest na poziomie 20% – przy uwzględnieniu podatku opłacanego przez samą spółkę (podatek CIT) jak również jej wspólników (podatek PIT). W przypadku dużych podatników efektywna stawka opodatkowania wynosi 25%.

Natomiast, w przypadku klasycznych zasad opodatkowania podatkiem dochodowym, wartości te wynoszą odpowiednio 26,29% oraz 34,39%. Wybierając formę opodatkowania estońskim CIT, można zatem sporo zaoszczędzić.

Od zwolnienia z zapłaty podatku dochodowego w przypadku wyboru estońskiego CIT istnieją jednak pewne wyjątki. Zapłata fiskusowi podatku dochodowego będzie konieczna na przykład w odniesieniu do tzw. ukrytych zysków, do których na gruncie ustawy o CIT zaliczamy m.in. wydatki na reprezentację, czy też kwotę pożyczki udzielonej przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością jej wspólnikowi.

Estoński CIT a przekształcenie JDG w spółkę z o.o.

Firmy jednoosobowe, w związku z tym, że są prowadzone przez osoby fizyczne, nie podlegają przepisom ustawy o CIT. Tym samym, jednoosobowi przedsiębiorcy nie mają możliwości wyboru preferencji podatkowej wynikającej z tej ustawy, tzn. nie mogą wybrać opodatkowania swoich dochodów estońskim CIT.

Przepisy ustawy o CIT nie zawierają jednak negatywnego katalogu, wyłączającego możliwość wyboru tej formy opodatkowania przez podatników rozpoczynających prowadzenie działalności w związku z przekształceniem JDG w spółkę kapitałową.

Jest to dobra wiadomość – po przekształceniu JGD będziesz mógł wybrać opodatkowanie estońskim CIT (podatkiem estońskim). Niestety jest i zła wiadomość. Spółka powstała w wyniku przekształcenia w roku przekształceniu JDG oraz w roku następnym nie może skorzystać z preferencyjnej stawki opodatkowania podatkiem 9 %. Jest tak do zakończenia kolejnego roku po roku przekształcenia. Zatem spółki powstałe po przekształceniu, a więc i Twoja spółka z o.o. powstała z przekształcenia JDG (przy wyborze ryczałtu od dochodów spółek) będzie efektywnie opodatkowywała Twojego dochody na poziomie 25 %. Będzie tak w roku przekształcenia i w roku kolejnym.

Mimo to, każdy podmiot chcący zostać objęty ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT), musi spełniać określone ustawowo warunki objęcia tego rodzaju podatkiem dochodowym. W związku z tym, estoński CIT nie będzie mógł mieć zastosowania do każdego podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności w formie spółki z o.o. w związku z przekształceniem.

Przesłanki umożliwiające objęcie estońskim CIT.

Aby spółka z o.o., powstała w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej, mogła wybrać opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek kapitałowych, musi łącznie spełnić szereg przesłanek. Należą do nich następujące warunki:

  1. udziałowcami przekształconej spółki z o.o. muszą być wyłącznie osoby fizyczne;
  2. osoby fizyczne będące udziałowcami przekształconej spółki z o.o. nie mogą posiadać praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako fundator lub beneficjent fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym; ten warunek nie dotyczy na szczęście fundacji rodzinnych;
  3. przekształcona spółka nie może posiadać udziałów oraz akcji w kapitale innej spółki, tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym lub w instytucji wspólnego inwestowania, jak również ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną;
  4. za okres opodatkowania ryczałtem przekształcona spółka nie może sporządzać sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości;
  5. przekształcona spółka z o.o. musi złożyć zawiadomienie o wyborze opodatkowania ryczałtem do właściwego naczelnika urzędu skarbowego;
  6. przekształcona spółka musi posiadać odpowiednią liczbę zatrudnionych osób – docelowo co najmniej trzy osoby na podstawie umowy o pracę lub innej umowy w sytuacji gdy wynagrodzenie na rzecz tych osób będzie stanowiło co najmniej 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (spółka spełni ten warunek jeśli w pierwszym roku działalności zatrudni jedną osobę, w drugim roku dwie osoby, a w trzecim roku trzy osoby);
  7. przychody uzyskiwane: z wierzytelności, odsetek, pożyczek, opłat leasingowych, poręczeń, gwarancji, praw autorskich, praw własności przemysłowej, ze zbycia instrumentów finansowych oraz z transakcji z podmiotami powiązanymi nie przekraczają 50% wszystkich przychodów spółki – W przypadku przekształcenia JDG w spółkę ten warunek uznaje się z góry za spełniony w pierwszym roku podatkowym opodatkowania ryczałtem.

Oferta Kancelarii.

Chciałbyś przekształcić jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę z o.o. lub inną spółkę kapitałową i nie wiesz, czy spółka, która powstanie w wyniku planowanego przekształcenia JDG będzie miała możliwość wyboru estońskiego CIT? A może już prowadzić działalność w formie spółki kapitałowej i chciałbyś zweryfikować czy masz możliwość skorzystania z estońskiego CIT i w związku z tym wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

Masz pomysł na założenie firmy i prowadzenia własnego biznesu? Męczy Cię praca na etacie i myślisz nad założeniem firmy? Chcesz uzyskać niezależność? Zastanawiasz się jakie kroki podjąć? Czy każdą działalność gospodarczą musisz zarejestrować?

Poniżej odpowiemy na wszystkie pytania.

Czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza?

Zgodnie z ustawą Prawo Przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 roku, jednoosobowa działalność gospodarcza jest to „zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły”. Z przedstawionego opisu wyłaniają się następujące cechy działalności gospodarczej, a mianowicie – zakładasz ją w celu zarobkowym, prowadzisz w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzisz swoje sprawy we własnym imieniu i ponosisz pełną odpowiedzialność za podejmowane przez Ciebie decyzje biznesowe. Jest to forma działalności skierowana do osób fizycznych.

Kto może założyć jednoosobową działalność gospodarczą?

W Polsce założenie działalności gospodarczej jest stosunkowo proste, a proces ten jest regulowany przez przepisy prawa. W zasadzie jeśli jesteś osobą fizyczną, ukończyłeś 18 lat i nie jest pozbawiony praw publicznych, możesz założyć działalność gospodarczą. Warto jednak pamiętać, że w niektórych branżach lub dla niektórych rodzajów działalności wymagane są dodatkowe kwalifikacje lub pozwolenia.

Najczęściej wybieraną formą działalności gospodarczej jest prowadzenie jej w formie jednoosobowej, która nie wymaga dużych nakładów finansowych ani skomplikowanych formalności. Inną popularną formą prowadzenia działalności gospodarczej jest spółka cywilna lub spółki prawa handlowego, a w szczególności spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

W tej publikacji skupimy się na opisaniu formy działalności, jaką jest jednoosobowa działalność gospodarcza. W ramach tej formy prowadzenia biznesu przedsiębiorca odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania, wynikające z prowadzonej przez niego działalności.

W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej może zostać ona założona poprzez dokonanie stosownego zgłoszenia do Centralnej Ewidencji i Informacji. Jednak, w przypadku niektórych rodzajów działalności, wymagane jest również uzyskanie specjalnych zezwoleń lub koncesji. Z taką sytuacją, mamy na przykład do czynienia, w odniesieniu do działalności w branży finansowej czy transportowej. Ważne jest zatem, abyś przed założeniem własnej firmy lub wyborem rodzaju wykonywanej działalności gospodarczej poznał obowiązujące przepisy i wymagania dla danej branży lub rodzaju działalności.

Co istotne, działalność gospodarcza nie może być prowadzona w określonych przypadkach. Istnieją bowiem wyłączenia, które w ogóle uniemożliwiają prowadzenie jednoosobowej działalności. Nie będziesz mógł założyć swojej działalności w przypadku, na przykład w sytuacji gdy piastujesz stanowisko wójta czy prezydenta miasta, a zatem pełnisz funkcję publiczną lub gdy sąd orzekł w stosunku do Ciebie zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Nie możesz również prowadzić własnego biznesu, jeśli zostałeś, chociażby częściowo ubezwłasnowolniony.

Jak założyć firmę jednoosobową i rozpocząć działalność?

Założenie jednoosobowej działalności nie jest ani czasochłonne, ani kosztowne. Wystarczy, że złożysz wniosek o wpis (na formularzu) swojej działalności w CEIDG. Możesz to zrobić na kilka sposobów: podczas wizyty w urzędzie miasta/gminy, listownie (wysyłając wypełniony formularz wniosku o wpis), bądź online poprzez system elektroniczny. Oczywiście najprościej to zrobić online. Wystarczy Ci do tego profil zaufany jak również możesz zastosować procedurę z użyciem bezpiecznego podpisu kwalifikowanego.

Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą przez internet?

Przed przystąpieniem do wypełniania formularza wniosku musisz zgromadzić potrzebne dane do założenia firmy oraz, o czym już była mowa – posiadać profil zaufany w systemie ePUAP. Nie wymaga się użycia bezpiecznego podpisu kwalifikowanego, ale możesz go użyć jeśli już taki posiadasz.

Dane, które musisz mieć przygotowane to:

  • nazwę zakładanej działalności, która musi zawierać Twoje imię i nazwisko,
  • Twoje podstawowe dane, takie jak: imię, nazwisko, data oraz miejsce urodzenia, imiona rodziców, posiadane obywatelstwa,
  • nazwa skrócona,
  • numer PESEL,
  • rodzaj, seria i numer dokumentu tożsamości,
  • adres zamieszkania oraz adresy związane z działalnością gospodarczą,
  • określenie formy opodatkowania i podanie adresu przechowywania dokumentacji księgowej (jeśli wybrałeś księgową może to być biuro księgowej)
  • data rozpoczęcia prowadzenia działalności,
  • kody PKD, w tym kod przeważający,
  • dane właściwego ze względu na miejsce zamieszkania urzędu skarbowego,
  • numer NIP i REGON – jeżeli zostały nadane,
  • przewidywana liczba pracowników,
  • informacje na temat ubezpieczenia w ZUS, KRUS lub za granicą.

Następnie na stronie https://ceidg.gov.pl/ klikasz okienko „Zarejestruj firmę”, a następnie „Rozpocznij”. Kolejnym krokiem jest zalogowanie się m.in. poprzez system ePUAP. Następnie wystarczy wypełnić formularz i potwierdzić go poprzez złożenie podpisu zaufanego.

Wspomnieliśmy o wyborze formy opodatkowania. Oprócz marketingowych decyzji dotyczących nazwy firmy, musisz też podjąć te dotyczącej sfery podatkowej. Jest to bardzo ważne.

Jest wiele opracowań dotyczących opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej. Dowiesz się z nich, że jedną z form rozliczania się w Urzędzie Skarbowym jest skala podatkowa. Dostępne są jednak również inne formy opodatkowania: podatek liniowy oraz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, przy którym będziesz zobowiązany do prowadzenia ewidencji przychodów i nie będziesz miał możliwości uwzględniania kosztów uzyskania przychodu. Co ciekawe, od 2022 roku podczas rejestracji firmy za pośrednictwem CEIDG nie można wskazywać już karty podatkowej jako dostępnej formy opodatkowania. Jeśli będziesz potrzebował pomocy doradcy podatkowego w zakresie wyboru formy opodatkowania, zgłoś się do Kancelarii.

Co ważne, przy rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej obowiązuje zasada „jednego okienka” i nie musisz, jeśli jeszcze ich nie masz, składać odrębnego wniosku o nadanie numerów REGON czy NIP. Wpis do Centralnej Ewidencji stanowi jednocześnie wniosek o nadanie numeru REGON i NIP, jak również umożliwia wybór formy opodatkowania, zgłoszenie płatnika składek ubezpieczeniowych dla ZUS, kontynuowanie ubezpieczenia zdrowotnego/społecznego rolników. Nie musisz zatem podejmować osobnych czynności w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i Urzędzie Skarbowym.

Musisz również pamiętać, że w przypadku zmian danych Twojej firmy, konieczne jest zaktualizowanie wpisu. Wniosek aktualizacyjny, podobnie jak przy rejestracji działalności, możesz złożyć online, wysłać pocztą lub podczas wizyty w urzędzie miasta/gminy. Powinieneś to zrobić w ciągu 7 dni od zaistnienia zmiany.

Na co jeszcze należy zwrócić uwagę przy planowaniu założenia działalności gospodarczej?

Wybór PKD

Przy planowaniu biznesu, musisz sprawdzić, jakie wybrać kody PKD (polskiej klasyfikacji działalności) właściwe dla rodzaju twojej aktywności. W celu ustalenia właściwego kodu najbardziej trafnego dla zobrazowania charakteru Twojej działalności możesz skorzystać z wyszukiwarki, która jest dostępna w serwisie Biznes.gov.pl.

Dowiedz się więcej o zezwoleniach, koncesjach i wpisach do działalności regulowanej.

W zależności od tego, jaką działalnością chcesz się zająć, wcześniej musisz sprawdzić, czy potrzebne będą zezwolenia, koncesje bądź wpisy do rejestru działalności regulowanej – w zależności od wybranego przez Ciebie rodzaju działalności. Wszystkie te trzy to formy reglamentacji, na jaką pozwalają przepisy. Za uzyskanie zezwolenia, koncesji czy wpisu do odpowiedniego rejestru będziesz musiał uiścić opłatę.

Koncesja to pozwolenie na działalność gospodarczą, objęte największymi rygorami. Dotyczy ona m.in. przedsięwzięć mających szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa lub obywateli. Przykładowo, koncesji wymaga prowadzenie działalności z zakresu obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją, prowadzenie kasyna czy przewozy lotnicze.

Koncesja jest udzielana na Twój wniosek zawsze na czas określony nie krótszy niż 5 i nie dłuższy niż 50 lat, chyba że sam wnioskujesz o udzielenie koncesji na krótszy okres.

Dana działalność może wymagać zezwolenia, tylko jeśli zostało to wprost określone w przepisach. Zezwolenia są wydawane po sprawdzeniu, czy spełniasz wymogi prawne i czy masz możliwości techniczne lub organizacyjne do wykonywania określonej działalności gospodarczej. Zezwolenia wymaga na przykład sprzedaż alkoholu, prowadzenie apteki, czy przetwarzanie odpadów.

Ostatnia forma reglamentacji wymaga uzyskania wpisu do odpowiedniego rejestru, prowadzonego przez właściwy organ w zależności od przedmiotu działalności. Jako przykłady można wskazać: prowadzenie indywidualnej praktyki lekarskiej, organizowanie imprez turystycznych czy usługi detektywistyczne.

Nazwa firmy. Jak ją wybrać?

Poza obowiązkiem zawarcia imienia i nazwiska w nazwie firmy nie ma konkretnych zasad w przepisach prawnych, którymi musisz się kierować przy wyborze dodatku do nazwy firmy. Musisz jednak pamiętać, że jest to niezwykle ważna decyzja, ponieważ nazwa będzie wizytówką Twojej firmy i tym z czym Twoi klienci będą ją kojarzyć.

Wiadome jest, że nie może zawierać obraźliwych słów, skomplikowanych skrótów. Wydaje się, że najlepiej gdy będzie prosta, będzie nawiązywała do rodzaju działalności gospodarczej, którą będziesz prowadzić oraz będzie łatwo zapadała w pamięć.

Warto również rozważyć opracowanie graficznego logo. Wpłynie to korzystnie na wizerunek Twojej firmy i dobrze będzie wyglądało marketingowo. Posiadanie logo nie jest jednak wymogiem prawnym.

Siedziba firmy – jaki adres prowadzenia działalności podać?

Tutaj wiele zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Jeśli możesz ją wykonywać w domu, pozwalają na to przepisy prawne, warunki sanitarne i wszelkie inne wymagane okoliczności, to będzie to dla Ciebie dobre i wygodne rozwiązanie.

Możesz wykonywać ją również w biurze coworkingowym, wynajętym lokalu, bądź innym odpowiednim dla Ciebie i Twoich klientów miejscu.

Inaczej sytuacja się przedstawia, gdy prowadzenie Twojej działalności wymaga specjalnego sprzętu, osobnego pomieszczenia, odpowiednich warunków sanitarnych itp. Wówczas musisz mieć osobny lokal.

Pamiętaj, że posługując się określonym adresem Twojej działalności, powinieneś posiadać tytuł prawny do lokalu (a zatem na przykład prawo własności lub współwłasności), jak

Czy warto wybrać zewnętrzną księgowość? Czy trzeba zakładać rachunek firmowy?

Jak już wspominaliśmy, przy założeniu własnej działalności gospodarczej musisz wybrać formę opodatkowania. Z tą decyzją łączy się kolejny krok. Możesz bowiem od razu wybrać księgową, która zajmie się prowadzeniem księgowości w Twojej firmie.

Aktualnie również wiele aplikacji bankowych oferuje prowadzenie księgowości bądź samego fakturowania w różnym zakresie. Warto sprawdzić, czy Twój bank również oferuje takie opcje. Księgowość online umożliwi Ci dostęp do wszelkich ewidencji oraz deklaracji podatkowych.

Jeśli poruszyliśmy temat banku, to należy wspomnieć o firmowym rachunku bankowym. Przepisy nie wymuszają założenia konta firmowego i do rozliczania się za pomocą konta firmowego. Jednak jest to wygodne dla przejrzystości rachunków, obliczeń księgowych i regulacji wykonywanych operacji. Zobowiązania firmy nierzadko łączą się z wieloma transakcjami, zatem firmowe konto bankowe może usprawnić ich organizację księgową. Warto również pamiętać, że co prawda nie istnieją żadne regulacje dotyczące nałożenia na przedsiębiorców obowiązku posiadania pieczęci firmowej, jednak może być ona potrzebna przy założeniu konta dla Twojej firmy. Co taka pieczątka powinna zawierać? Przede wszystkim dane firmy, w tym jej pełną nazwę, adres siedziby oraz Twój numer REGON i NIP.

Jednoosobowa działalność gospodarcza – składki ZUS

Prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą musisz pamiętać, aby opłacać składki ZUS. Warto jednak zauważyć, że gdy dopiero rozpoczynasz przygodę ze swoim biznesem, to możesz skorzystać z różnych ulg i preferencji. Gdy jesteś początkującym przedsiębiorcą to przez pierwsze 6 miesięcy, liczone od dnia rozpoczęcia jednoosobowej działalności gospodarczej, płacisz wyłącznie składkę zdrowotną, jest to tak zwana „ulga na start”.

Po tym okresie możesz skorzystać przez kolejne 24 miesiące ze składek preferencyjnych. Warunkiem jest jednak to, abyś w ramach swojej działalności nie świadczył tych samych usług na rzecz byłego pracodawcy w bieżącym lub poprzednim roku, jak również w okresie 60 miesięcy przed dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej nie prowadził już innej działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie.

Inaczej sprawa wygląda, jeśli jesteś również zatrudniony na podstawie umowy o pracę i osiągasz miesięczne oskładkowane wynagrodzenie równe lub wyższe niż minimalne, które wynosi od 1 lipca 2023 roku 3600 zł brutto. Wówczas nie opłacasz żadnych obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne, jesteś jednak zobowiązany do pokrywania składki zdrowotnej.

Prowadzenie działalności gospodarczej bez obowiązku rejestracji w CEIDG

Istnieją również sytuacje, w których możesz prowadzić działalność gospodarczą bez konieczności rejestracji Twojej firmy w CEIDG. Jest to dobra forma dla osób fizycznych, które planują osiągać niewielkie przychody.

Możesz nie rejestrować działalności gospodarczej jeśli spełnisz następujące warunki:

  • uzyskane przez Ciebie miesięczne przychody nie będą wyższe niż 50 % kwoty minimalnego wynagrodzenia – w drugim półroczu 2023 roku jest to 1800 zł;
  • co do zasady w okresie ostatnich 5 lat na nie wykonywałeś działalności gospodarczej;
  • chcesz prowadzić działalność, która nie wymaga uzyskania np. koncesji;
  • zamierzasz prowadzić działalność, która nie została zdefiniowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców.

Prowadzenie działalności gospodarczej bez rejestracji w CEIDG posiada jednak szereg ograniczeń i wiąże się z pewnymi konsekwencjami. Równocześnie jednak posiada również szereg plusów, na które warto zwrócić uwagę.

Odnosząc się do minusów, wskazać należy, że działalność nierejestrowana nie pozwala na otrzymanie numeru identyfikacyjnego REGON, co może być utrudnieniem w przypadku współpracy z innymi podmiotami gospodarczymi.

Ponadto, brak wpisu może skutkować utrudnieniami w prowadzeniu centralnej informacji księgowej oraz problemami w przypadku egzekucji należności.

Dodatkowo musisz prowadzić ewidencję sprzedaży, a jeśli przekroczysz wskazany limit dochodów, to musisz zarejestrować jednoosobową działalność gospodarczą.

Warto więc pamiętać, że prowadzenie własnej działalności gospodarczej bez rejestracji firmy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wiąże się z pewnym ryzykiem.

Jednak działalność nierejestrowana posiada także plusy. Decydując się na taką formę prowadzenia biznesu, w grę nie będą wchodziły składki ZUS, a zatem nie będziesz musiał odprowadzać składki zdrowotnej oraz składek na ubezpieczenie społeczne, jak również nie będziesz zobowiązany do zapłaty comiesięcznych zaliczek na podatek dochodowy, podatku VAT. Co więcej, nie będziesz także zobowiązany do prowadzenia skomplikowanej księgowości. Jednak równocześnie nie będziesz miał możliwości skorzystania z wielu ulg oraz preferencji podatkowych, które są dostępne po zarejestrowaniu w Centralnej Ewidencji przez przedsiębiorcę.

Wobec tego warto mieć na uwadze, że nawet jeśli spełnisz warunki działalności nierejestrowanej, może nie być ona odpowiednia dla Twoich potrzeb i wymagań względem prowadzonej działalności gospodarczej.

Podsumowanie

Założenie jednoosobowej działalności ze względów formalnych wydaje się być prostą, bezpłatną formą rozpoczęcia prowadzenia biznesu. Gdy jesteś po studiach, masz ciekawy pomysł na firmę, bądź jesteś przytłoczony pracą na etat, albo też chcesz rozwinąć swoją pasję i przekuć ją w biznes – warto spróbować.

Są to proste operacje, które można załatwić online. Jeśli chcesz założyć firmę jednoosobową, warto jednak skorzystać z pomocy doradcy podatkowego w sprawie wyboru formy opodatkowania. W grę wchodzić może podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, a także opodatkowanie na zasadach ogólnych – a zatem za pośrednictwem skali podatkowej. Co więcej, będziesz mógł również uzyskać poradę w zakresie obowiązku odprowadzania podatku VAT do urzędu skarbowego. Być może chcesz wykonywać usługi zwolnione w związku z czym nie będziesz do tego zobowiązany bądź wręcz przeciwnie w związku z tym, że Twoje roczne przychody wynoszą ponad 150 tysięcy złotych będzie to Twoim obowiązkiem.

Oferta Kancelarii

Jeżeli chcesz założyć firmę, zasięgnąć dodatkowych informacji o działalności gospodarczej, w tym w zakresie jej jednoosobowej formy, potrzebujesz pomocy prawno-podatkowej, bądź jesteś zainteresowany skorzystaniem ze stałej obsługi prawnej lub podatkowej, skontaktuj się z nami.

Zapraszamy do kontaktu pod numerem (+48) 511 090 050.

Z uczestnictwem w kasie zapomogowo-pożyczkowej wiąże się szereg praw i obowiązków dla wszystkich osób wykonujących pracę zarobkową u danego pracodawcy w zakładach pracy.

Członkostwo w kasie zapomogowo-pożyczkowej jest przede wszystkim ciekawą alternatywą dla kredytów i tzw. „chwilówek” dostępnych na rynku, szczególnie biorąc pod uwagę, że daje ono możliwość otrzymania nieoprocentowanego wsparcia finansowego, a nawet bezzwrotnej zapomogi w przypadku zajścia zdarzenia losowego.

Kasy zapomogowo-pożyczkowe nie są jednak instytucjami bankowymi, a jedynie organizacjami działającymi przy pracodawcy na rzecz swoich członków. Udzielane pożyczki mają charakter pomocy wzajemnej członków KZP, a nie zyskowności. Udzielanie zapomóg członkom KZP natomiast jest formą pomocy o wyjątkowym charakterze.

Jak jednak zostać członkiem kasy zapomogowo-pożyczkowej? I jakie prawa i obowiązki się z tym wiążą? Zapraszamy do lektury.

Kto może być członkiem KZP działającej przy danym przedsiębiorcy?

Kasa zapomogowo-pożyczkowa może zostać utworzona przez co najmniej 10 osób wykonujących pracę zarobkową u danego pracodawcy. Co istotne, pracodawca może działać w dowolnej formie prawnej, a Ty jako członek KZP nie musisz być zatrudniony na podstawie umowy o pracę.

Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, żeby zostać członkiem KZP musisz być po prostu osobą fizyczną, wykonująca pracę zarobkową u danego pracodawcy, przy czym nie możesz do tej pracy zatrudniać innych osób. Nie ma przy tym żadnego znaczenia podstawa Twojego zatrudnienia.

W szczególności za pracownika uważa się osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o pracę, wyboru, mianowania, kontraktu, płatnego stażu, powołania, zastępstwa, umowy o dzieło, umowy zlecenia, kontraktu menadżerskiego, umowy agencyjnej.

Pracownikiem, będzie także osoba odbywająca u pracodawcy służbę zasadniczą, kontraktową lub zastępczą bądź innego rodzaju odpłatną służbę lub pracę.

Co ciekawe, emeryci i renciści nie przestają być członkami KZP, a co za tym idzie mają dalej możliwość ubiegania się o pożyczkę lub zapomogę.

Jakich formalności należy dopełnić, aby zostać członkiem KZP?

Rodzaj formalności jakich powinieneś dokonać aby zostać członkiem kasy zapomogowo-pożyczkowej zależy od tego, czy u pracodawcy, u którego wykonujesz pracę zarobkową istnieje już kasa zapomogowo-pożyczkowa.

W przypadku istnienia KZP, Twoja droga do bycia jej członkiem będzie nieco krótsza i prostsza. W sytuacji kiedy kasa zapomogowo-pożyczkowa nie została jeszcze utworzona w pierwszej kolejności konieczne będzie utworzenie KZP.

Utworzenie KZP – jak to zrobić?

Aby utworzyć kasę zapomogowo-pożyczkową musisz przede wszystkim ustalić ile osób zatrudnia Twój pracodawca, niezależnie od przyjętej formy tego zatrudnienia. Ustawodawca wprowadził w tym zakresie pewne minimum pracowników, bez którego utworzenie kasy zapomogowo-pożyczkowej nie jest możliwe.

Takim minimum jest co najmniej 10 osób wykonujących pracę zarobkową u danego pracodawcy, które deklarują gotowość przystąpienia do KZP. W związku z tym, jeśli u Twojego pracodawcy jest zatrudnionych mniej osób lub jest ich co prawda 10 ale nie wszyscy deklarują chęć przystąpienia do kasy zapomogowo-pożyczkowej – nie będziesz mógł jej utworzyć.

W takiej sytuacji ratunkiem może okazać się utworzenie międzyzakładowej KZP (zwanej MKZP). Obowiązujące przepisy przewidują bowiem możliwość utworzenia kasy zapomogowo-pożyczkowej, która obejmuje zakresem swojego działania przynajmniej dwóch pracodawców. W tym wypadku również koniecznym jest znalezienie co najmniej 10 chętnych osób wykonujących pracę zarobkową, w tym wypadku jednak dla kilku pracodawców, u których ma zostać utworzona dana kasa.

Kiedy już uda Ci się znaleźć minimalną liczbę osób zainteresowanych utworzeniem KZP lub MKZP, osoby te muszą uchwalić statut KZP lub MKZP, podpisać się pod nim oraz wykonać wyboru członków zarządu a także komisji rewizyjnej. Jeśli wszystkie te warunki zostaną spełnione – powstanie kasa zapomogowo-pożyczkowa (ewentualnie międzyzakładowa kasa zapomogowo-pożyczkowa), a Ty jeśli wraz z innymi osobami uczestniczyłeś w jej tworzeniu, od razu będziesz jej członkiem.

A co jeśli kasa już funkcjonuje?

Jeśli u pracodawcy, u którego wykonujesz pracę zarobkową funkcjonuje już kasa zapomogowo-pożyczkowa, aby zostać przyjęty w poczet członków KZP musisz w pierwszej kolejności złożyć deklarację.

Osoby wykonujące pracę zarobkową u pracodawcy mogą zostać przyjęte w poczet członków KZP na podstawie deklaracji złożonej w formie pisemnej, dokumentowej i elektronicznej. Uznać zatem należy, że istnieje szereg sposobów, z których możesz skorzystać chcąc przystąpić do kasy zapomogowo-pożyczkowej.

Wystarczające będzie na przykład wysłanie wiadomości e-mail, czy też skanu podpisanej przez Ciebie deklaracji. Co istotne, kasa zapomogowo-pożyczkowa, do której chcesz przystąpić najprawdopodobniej udostępni Ci wzór takiej deklaracji, wystarczy więc, że ją poprawnie wypełnisz.

Z jakimi jednak prawami i obowiązkami wiąże się przystąpienie do KZP? Przybliżymy Ci tę kwestię w dalszej części tego artykułu.

Obowiązki członka kasy zapomogowo-pożyczkowej

Bycie członkiem KZP rodzi szereg obowiązków. Co istotne, w ustawie o kasach zapomogowo pożyczkowych, zawarty został katalog obowiązków, z których przestrzeganiem musisz się liczyć przystępując do KZP.

I tak oto, zgodnie z art. 12. ustawy o kasach zapomogowo- pożyczkowych jako członek KZP będziesz zobowiązany:

  1. wpłacić wpisowe w wysokości ustalonej przez walne zebranie członków lub wyrazić zgodę na potrącenie wpisowego z wynagrodzenia lub zasiłku;
  2. wpłacać miesięczne wkłady członkowskie w wysokości ustalonej przez walne zebranie członków lub wyrazić zgodę na potrącanie tych wkładów z wynagrodzenia lub zasiłku;
  3. przestrzegać postanowień statutu KZP oraz uchwał organów kasy;
  4. wskazać co najmniej jedną osobę uprawnioną do otrzymania Twojego wkładu członkowskiego w razie Twojej śmierci i przedłożyć oświadczenie tej osoby, o wyrażeniu przez nią zgody na przetwarzanie danych osobowych;
  5. aktualizować swoje dane osobowe.

Wpłata wpisowego.

Wpłata wpisowego jest podstawowym obowiązkiem członka kasy. Jego wysokość ustalana jest na walnym zebraniu członków kasy zapomogowo-pożyczkowej i jest ono kwotą bezzwrotną. Nie obawiaj się jednak, że jego wysokość Cię przerośnie. Zwykle są to niewielkie kwoty, rzędu maksymalnie kilkudziesięciu złotych.

Tymczasem, od wpłaty wpisowego oraz dwóch kolejnych wkładów członkowskich na rachunek płatniczy KZP lub do jej kasy, zależeć będzie czy będziesz mógł korzystać z możliwości jakie niesie za sobą przystąpienie do KZP, w postaci uzyskania pożyczki lub zapomogi.

Możesz także zamiast samodzielnego wpłacenia wpisowego na rzecz kasy zapomogowo-pożyczkowej wyrazić zgodę, aby został ono potrącona z przysługującego Ci wynagrodzenia za pracę lub zasiłku.

Wyrażenie zgody na dokonywanie na rzecz KZP potrąceń wpisowego, jest bardzo wygodną formą „rozliczeń” z kasą, ponieważ nie generuje po Twojej stronie dodatkowych obowiązków. Nie musisz pamiętać o dokonaniu wpłaty i nie narazisz się tym samym na opóźnienie.

Wpłata wkładów członkowskich.

Podobnie jak wysokość wpisowego, również wysokość miesięcznych wkładów członkowskich ustalana jest przez walne zebranie członków KZP. Walne zebranie może określić ich wysokość jednakowo dla wszystkich członków KZP, jak również w inny sposób – na przykład jako procent od ich zarobków. Wszystko zależy od danej kasy.

Wkłady członkowskie, wpłacane przez członków KZP, tworzą fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy, będący jednym z obowiązkowych funduszy KZP. Z funduszu tego, kasa będzie mogła udzielać pożyczek.

Również w tym wypadku, masz możliwość wyrażenia zgody na potrącanie wkładów z przysługującego Ci wynagrodzenia lub zasiłku.

Przestrzeganie postanowień statutu KZP.

Statut KZP jest podstawowym dokumentem – obok bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych – na podstawie, którego funkcjonują KZP.

Co istotne, będąc członkiem KZP, będziesz miał wpływ na kształt zapisów w statucie, ponieważ to do kompetencji walnego zebrania członków należy uchwalanie statutu KZP i wprowadzanie w nim zmian.

Chociaż ustawa o kasach zapomogowo pożyczkowych zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące, to znajdziemy w niej dużo również tych elastycznych. Jest wiele zapisów umożliwiających ustalenie konkretnych zapisów, dostosowanych do sytuacji konkretnej kasy oraz jej członków.

Warto wpisać do statutu KZP jak najwięcej elementów, związanych z działalnością konkretnej kasy. Ułatwi to jej codzienne funkcjonowanie i pomoże rozwiać wątpliwości w zakresie poszczególnych obowiązków i praw jej członków.

Warto jednak, żebyś skonsultował się w tym przedmiocie z radcą prawnym lub adwokatem świadczącym usługi w tym zakresie.

Przestrzeganie uchwał organów KZP.

Wszystkie decyzje podejmowane przez organy kasy zapomogowo pożyczkowej zapadają w formie uchwał. Zasadniczo uchwały takie podejmowane są zwykłą większością głosów, w obecności połowy liczby członków organu.

Uchwała walnego zebrania członków (w przypadku liczby członków KZP przewyższającej 100 – walnego zebrania delegatów) może dotyczyć m.in. wyboru członków zarządu oraz członków komisji rewizyjnej, likwidacji KZP, jak również jak była już o tym mowa ustalenia wysokości wpisowego oraz miesięcznych wkładów członkowskich.

Z kolei, na podstawie uchwały zarządu KZP, przyjmowani są nowi członkowie KZP i skreślani dotychczasowi w przypadku zaistnienia ku temu powodów, jak również przyznawane są pożyczki oraz zapomogi.

Będąc członkiem KZP musisz stosować się do postanowień statutu oraz wszystkich uchwał organów kasy. Bagatelizowanie ich treści może doprowadzić nawet do skreślenia Cię z listy członków kasy zapomogowo-pożyczkowej.

Wskazanie osoby uprawnionej do otrzymania wkładu.

Kolejny z obowiązków członka KZP jest wskazanie przez niego osoby uprawnionej, która otrzyma zgromadzone przez niego wkłady w sytuacji śmierci członka KZP. Nie ma przeszkód abyś wskazał kilka osób uprawnionych do otrzymania wkładu po Twojej śmierci. Jeśli nie oznaczysz udziałów przypadających na poszczególne osoby, przyjęte zostanie, że ich udziały są równe.

Wraz ze wskazaniem osoby lub osób uprawnionych, zobowiązany będziesz również do przedłożenia ich zgody na przetwarzanie ich danych osobowych.

Co niezwykle istotne, wkład członkowski lub udział w nim, wypłacony osobie uprawnionej nie wchodzi do spadku po członku KZP.

Aktualizowanie danych osobowych.

Oprócz obowiązków takich jak wpłata wpisowego, wkładów, przestrzeganie statutu KZP oraz uchwał organów KZP, będzie na Tobie jako na członku KZP spoczywał także obowiązek aktualizowania Twoich danych osobowych. W szczególności, powinieneś zadbać o to, aby na bieżąco aktualizować dane teleadresowe.

Co istotne, statut KZP może wprowadzać w tym zakresie dodatkowe wymogi, nakładając na przykład na członków kas zapomogowo-pożyczkowych obowiązek aktualizacji danych w określonym terminie – na przykład 7 dniowym.

Obowiązki członka KZP wynikające z RODO.

Członkostwo w KZP, poza wymienionymi ustawowymi obowiązkami, rodzi również obowiązki z zakresu przetwarzania danych osobowych. Przy obowiązkach wynikających z RODO zatrzymamy się również na chwilę, ponieważ można wymienić tutaj kilka ciekawostek.

Ustawowe przepisy stanowią, że przetwarzanie przez KZP danych osobowych odbywa się w celu realizacji zadań ustawowych związanych z członkostwem w KZP, a zatem z gromadzeniem wkładów, udzielaniem pomocy materialnej w formie pożyczek lub zapomóg, a także dochodzeniem związanych z nimi praw lub roszczeń.

Co ważne, ustawa o KZP wymaga przetwarzania danych osobowych trzech kategorii podmiotów – członków kasy, poręczycieli pożyczek oraz osób uprawnionych do otrzymania wkładów po śmierci członka.

W tym zakresie, został w niej wskazany zamknięty katalog danych, które mogą być przetwarzane przez KZP. Są nimi:

  • jeśli jesteś członkiem: imię (imiona) i nazwisko, numer PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL – nazwa i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwa państwa, które go wydało, adres do korespondencji oraz numer telefonu lub adres poczty elektronicznej, stan cywilny oraz ustrój majątkowy, stan zdrowia, otrzymywane wynagrodzenie lub zasiłek;
  • jeśli jesteś poręczycielem pożyczki: imię (imiona) i nazwisko, numer PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL – nazwa i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwa państwa, które go wydało, adres do korespondencji oraz numer telefonu lub adres poczty elektronicznej, stan cywilny oraz ustrój majątkowy;
  • jeśli jesteś uprawnionym: imię (imiona) i nazwisko, numer PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL – nazwa i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwa państwa, które go wydało, adres do korespondencji oraz numer telefonu lub adres poczty elektronicznej.

KZP będzie administratorem pozyskanych danych, a pracodawca będzie mógł je przetwarzać jedynie w celu świadczenia członkom pomocy materialnej i ogólnej (np. w zakresie prowadzenia rachunkowości, obsługi kasowej i prawnej, a także dokonywania na rzecz KZP potrąceń wpisowego, miesięcznych wkładów członkowskich i rat pożyczek na listach płac, listach wypłat i zasiłków).

Bycie członkiem KZP, uprawnionym bądź poręczycielem pożyczki następuje zatem na podstawie zgody udzielonej w formie oświadczenia członka KZP, osoby uprawnionej lub poręczyciela. Należy pamiętać, że brak wyrażenia zgody uniemożliwia bycie członkiem KZP, uprawnionym czy poręczycielem – w związku z tym uznać należy, że wyrażenie takiej zgody jest kolejnym obowiązkiem członka KZP.

Twoje prawa jako członka KZP.

Jako członek kasy zapomogowo-pożyczkowej, będziesz posiadał również wiele przysługujących Ci praw. Wśród nich możemy wyróżnić:

  1. gromadzenie wkładów członkowskich w KZP według zasad określonych w statucie KZP;
  2. zaciąganie pożyczek;
  3. w razie wydarzeń losowych ubieganie się o udzielenie zapomóg, o ile KZP posiada środki na ich udzielenie;
  4. branie udziału w obradach walnego zebrania członków;
  5. wybieranie i być wybieranym do zarządu lub komisji rewizyjnej;
  6. zapoznawanie się z treścią aktualnego statutu KZP;
  7. zaznajamianie się z uchwałami organów KZP, protokołami z posiedzeń organów KZP, protokołami z kontroli przeprowadzanych przez komisję rewizyjną oraz sprawozdaniami finansowymi.

Gromadzenie wkładów członkowskich.

Jak już wiemy, członkowie KZP są zobowiązani do comiesięcznego wpłacania wkładów na rzecz kasy, w której uczestniczą. Wkłady takie gromadzone są natomiast na funduszu oszczędnościowo-pożyczkowym.

Z gromadzeniem wkładów członkowskich wiąże się natomiast bezpośrednio możliwość udzielania pomocy materialnej członkom kasy w formie nieoprocentowanych pożyczek.

Zaciąganie pożyczek.

Jednym z głównych celów tworzenia kas zapomogowo pożyczkowych jest wsparcie finansowe ich członków. Jako członkowi KZP przysługiwała Ci będzie możliwość otrzymania od kasy, w której uczestniczysz nieoprocentowanej pożyczki.

Pożyczki udzielane są na wniosek członka KZP, a sama umowa pożyczki zawarta w wykonaniu złożonego wniosku (po otrzymanej akceptacji ze strony zarządu KZP) powinna zostać zawarta w formie pisemnej, dokumentowej lub elektronicznej.

Co więcej, w sytuacji, w której suma pożyczki przekracza wysokość zgromadzonego wkładu członkowskiego, warunkiem udzielenia pożyczki jest zobowiązanie się co najmniej dwóch poręczycieli do spłaty zadłużenia członka KZP, w przypadku gdyby członek KZP nie spłacił zadłużenia w terminie.

Jednak statut KZP może określać inne warunki udzielenia pożyczki, dopasowane do warunków określonej kasy zapomogowo pożyczkowej.

Jak już o tym wspominaliśmy, ustawa wprowadza pewne ograniczenia w zakresie możliwości zaciągnięcia pożyczki przez członka KZP. Otóż, abyś mógł wystąpić z wnioskiem o jej udzielenie musisz co najmniej uiścić na rzecz kasy wpisowe oraz dwa kolejne miesięczne wkłady.

Ubieganie się o zapomogi.

Kolejną formą pomocy członkom KZP jest udzielanie im zapomóg w przypadku wystąpienia wydarzeń losowych. Zapomogi udzielane są jednak przez KZP w miarę posiadanych środków przez daną kasę. W związku z tym, Twój wniosek o wypłatę zapomogi może w pewnych sytuacjach spotkać się z odmową.

Co istotne, to statut KZP określa dokładne zasady udzielania zapomóg swoim członkom. Może on między innymi definiować czym dla danej kasy są wydarzenia losowe uprawniające do otrzymania zapomogi, jak również jaka może być ich maksymalna wysokość.

Również w tym wypadku, aby otrzymać zapomogę musisz co najmniej uiścić na rzecz kasy wpisowe oraz dwa kolejne miesięczne wkłady. Co jednak istotne, pozostałe prawa przyznane członkom KZP wymagają jedynie wpłacenia wpisowego.

Branie udziału w obradach walnego zebrania członków.

Walne zebranie członków KZP jest jednym z jego organów. W sytuacji, liczby członków KZP przewyższającej 100 osób, zamiast walnego zebrania członków zarząd może jednak zwołać w jego miejsce walne zebranie delegatów. W przypadku dużych KZP będzie to ułatwiało działanie kasy.

Walne zebranie członków tworzą wszyscy członkowie KZP. W związku z tym będąc członkiem KZP, będziesz posiadał uprawnienie do brania udziału w obradach walnego zebrania członków, a tym samym będziesz miał realny wpływ na podejmowane w KZP decyzje.

Czynne i bierne prawo wyborcze do organów KZP.

Prawo wybierania i bycia wybieranym do zarządu oraz komisji rewizyjnej przysługuje każdemu członkowi KZP. Istnieją w tym zakresie jednak pewne ograniczenia.

Członkiem zarządu lub komisji rewizyjnej nie może być bowiem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Dzięki byciu członkiem zarządu lub komisji rewizyjnej, będziesz miał jeszcze większy wpływ na działania podejmowane przez KZP, w której uczestniczysz.

W przypadku gdy zostaniesz członkiem zarządu KZP, będą mogły one polegać m.in. na decydowaniu o udzieleniu konkretnym członkom KZP w odpowiedzi na złożone przez nich wnioski pożyczek, zapomóg, jak również na skreślenie z listy członków KZP.

Z kolei, w sytuacji wybrania Cię na członka komisji rewizyjnej, Twoje działania będą mogły polegać na przeprowadzeniu kontroli działalności KZP. Będziesz miał zatem wpływ na wykrycie ewentualnych uchybień i zapobieganie im.

Wgląd w aktualny statut KZP.

Jak była o tym mowa we wcześniejszej części tej publikacji, jednym z obowiązków członka KZP jest przestrzegania statutu oraz uchwał organów kasy zapomogowo pożyczkowej, w której uczestniczy.

Aby prawidłowo wypełniać nałożony na Ciebie jako na członka KZP obowiązek, została Ci również przyznana możliwość wglądu w aktualny statut KZP, w której uczestniczysz.

Zaznajamianie się z dokumentami.

Oprócz możliwości wglądu w aktualną treść statutu KZP, będzie przysługiwała Ci także możliwość zaznajamiania się z uchwałami organów KZP (np. uchwałą dotyczącą wysokości wpisowego lub likwidacji KZP), protokołami z posiedzeń organów KZP, protokołami z kontroli przeprowadzanych przez komisję rewizyjną oraz sprawozdaniami finansowymi.

Zapewnienie Ci tej możliwości pozwoli Ci na aktywne uczestniczenie w kasie, jak również na przestrzeganie ustanowionych przez nią wytycznych oraz ewentualne zaskarżanie uchwał w obronie Twoich interesów.

Prawo zaskarżenia uchwały.

Oprócz katalogu, o którym mowa w powyższej części publikacji, jako członkowi KZP przysługiwało Ci będzie także prawo do zaskarżenia do sądu każdej uchwały walnego zebrania członków w terminie miesiąca od dnia jej uchwalenia.

Jest to niezwykle istotne, bowiem służy zabezpieczeniu Twoich interesów. W przypadku, gdy np. walne zebranie członków podejmie uchwałę o likwidacji KZP, masz jeszcze prawo do zaskarżenia tej uchwały i zmiany losów kasy, której jesteś członkiem.

Podsumowanie

Członkami KZP można zostać wykonując pracę zarobkową u danego pracodawcy. Pracownicze kasy zapomogowo pożyczkowe działają ponad 100 lat i ich cel jest niezmienny – mają one służyć pomocą materialną ich członkom przy równoczesnym relatywnie niewielkim wkładzie ze strony członków kas, którzy odpowiadają za zobowiązania KZP jedynie w części odpowiadającej wniesionemu wkładowi członkowskiemu.

Tak jak pisaliśmy na początku, KZP nie instytucją finansową. W związku z tym, udzielane przez nią pożyczki i zapomogi nie są depozytami i nie podlegają gwarancjom Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Mimo to, jednak warto rozważyć uczestnictwo w kasie jeśli posiadasz taką możliwość.

Oferta Kancelarii.

Jesteś zainteresowany założeniem kasy zapomogowo-pożyczkowej, a może chcesz dostosować funkcjonowanie utworzonych na gruncie poprzedniego porządku prawnego pracowniczych kas zapomogowo pożyczkowych do nowych przepisów bądź myślisz o likwidacji KZP?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w zakresie obsługi kas zapomogowo-pożyczkowych

Instytucji polskiej fundacji rodzinnej poświęciliśmy już kilka publikacji. Sięgnij po nie, aby dowiedzieć się o tym, jak rewolucyjną formą sukcesji biznesu jest fundacja rodzinna. Jeśli planowanie sukcesji jest dla Ciebie ważne i stajesz przed wyzwaniem przekazania swojej działalności następcom, a przy tym chciałbyś wycofać się z aktywnego prowadzenia biznesu bez utraty dochodów, jednak interesuje Cię również finansowe zabezpieczenie członków rodziny, przeczytaj poniższe teksty:

 

Dowiesz się tam m.in. co zakładał projekt ustawy o fundacji, będący efektem bliskiej współpracy Ministerstwa Rozwoju i Technologii z Ministerstwem Finansów i Ministerstwem Sprawiedliwości, na czym polega zakładanie fundacji rodzinnych, co potrzebne jest do utworzenia takiej fundacji, czy fundacja rodzinna zapewnia utrzymanie majątku w jednych rękach i jakie narzędzia do działania zapewniają zapisy ustawy o tej fundacji, jaką właściwość ma sąd rejestru takich fundacji, jakich czynności prawnych musisz dokonać, jakie nakłada na fundatora podatki założenie fundacji, jak również czy Twoja sytuacja biznesowa służy ustanowieniu fundacji rodzinnej.

W niniejszej publikacji dowiesz się natomiast jakie skutki będzie miało założenie fundacji rodzinnej dla przekazanego jej majątku przez fundatora. Czy przekazanie majątku fundacji będzie podlegało jakiejkolwiek ochronie, a jeśli tak to na czym będzie ona polegała? Aby odpowiedzieć na to pytanie musimy również zastanowić się czym różni się majątek fundacji od majątku fundatora. Zapraszamy do lektury!

Każdy przedsiębiorca, który stworzył i rozwijał biznes stanie przed wyzwaniem przekazania biznesu następcom. Ten proces określa się sukcesją firmy. Decyzja o utworzeniu fundacji rodzinnej jest w takim wypadku bardzo racjonalna. Warto więc poszerzyć swój obszar analizy i swoją wiedzę.

Majątek fundacji rodzinnej, a majątek fundatora.

Majątek fundatora jest czymś innym niż majątek fundacji. Otóż na majątek fundacji składa się mienie fundatora, którym pokrywa on fundusz założycielski i tym samym tworzy osobny byt prawny i zabezpiecza majątek przed osobami spoza grona beneficjentów.

Należy bowiem pamiętać, że to fundator bądź fundatorzy, są założycielami fundacji. Stąd fundusz założycielski będzie pokryty mieniem, które wniosą. Fundator musi przekazać fundacji rodzinnej majątek wart co najmniej 100 000 zł (fundusz założycielski). Majątek, w który wyposaża się fundację rodzinną, będzie mogło stanowić mienie w rozumieniu kodeksu cywilnego. Będą mogły być to zatem na przykład środki pieniężne, nieruchomości, dzieła sztuki. Jeśli fundator posiada udziały i akcje spółek – również one mogą stanowić przedmiot jego wkładu. Nie ma także przeszkód w zakresie wnoszenia do fundacji rodzinnej przedsiębiorstw chociaż w tym wypadku przed dokonaniem takiej czynności konieczne jest przeprowadzenie wcześniejszej analizy.

W związku z tym należy odróżnić majątek fundatora od majątku fundacji rodzinnej. Majątkiem prywatnym będzie bowiem całe mienie, które fundator postanowi pozostawić poza fundacją rodzinną.

Odpowiedzialność fundacji za zobowiązania fundatora.

W aspekcie zobowiązań fundatora wskazać należy, że fundacja rodzinna odpowiada solidarnie z fundatorem za jego zobowiązania – jednakże jedynie za takie zobowiązania, które powstały przed jej ustanowieniem.

Należy zatem zastanowić się, co oznacza odpowiedzialność solidarna fundacji rodzinnej, jak również kiedy możemy mówić o jej powstaniu, a zatem od jakiego momentu możliwe jest ponoszenie przez nią odpowiedzialności, za zobowiązania fundatora, a zatem również w jakim zakresie majątek wniesiony do fundacji jest chroniony.

Kiedy powstaje fundacja rodzinna?

Aby powołać fundację rodzinną należy przed notariuszem złożyć oświadczenie o jej powołaniu. Za chwilę ustanowienia fundacji rodzinnej należy zatem uznać złożenie przez fundatora oświadczenia o jej ustanowieniu w akcie założycielskim sporządzonym w formie aktu notarialnego lub ogłoszenie testamentu jeśli została ona powołana w takim dokumencie. Zatem z dniem sporządzenia aktu założycielskiego lub ogłoszenia testamentu powstaje fundacja rodzinna – a dokładnie fundacja rodzinna w organizacji.

Czy wystarczy jednak jedynie przed notariuszem złożyć oświadczenie o powołaniu fundacji rodzinnej? Absolutnie nie! Konieczne będzie również sporządzenie statutu i przekazanie majątku przez fundatora na poczet funduszu założycielskiego. Fundator może również dodatkowo przekazać fundacji majątek w późniejszym terminie na przykład poprzez dokonaną na rzecz fundacji rodzinnej darowiznę. Niezwykle ważne jest także, sporządzenie spisu majątku, który musi być cyklicznie aktualizowany. Sporządzenie takiego spisu stanowi również wymóg do utworzenia fundacji rodzinnej.

Na gruncie ustawy o fundacji rodzinnej, nabywa ona osobowość prawną poprzez wpisanie fundacji do rejestru, w terminie sześciu miesięcy od dnia złożenia oświadczenia o jej ustanowieniu lub ogłoszenia testamentu. Sąd rejestru fundacji rodzinnych to Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. W przypadku braku dochowania narzuconego ustawą terminu fundacja rodzinna w organizacji ulega rozwiązaniu.

Solidarna odpowiedzialność? Co to takiego?

Solidarna odpowiedzialność fundacji oznacza, że wierzyciel może żądać wedle swojego wyboru spełnienia świadczenia od fundatora, fundacji albo od tych dwóch podmiotów jednocześnie. W związku z tym, zobowiązania zaciągnięte przez fundatora przed powstaniem fundacji będą mogły być egzekwowane zarówno z majątku prywatnego fundatora, jak i majątku wniesionego przez niego do fundacji. W związku z tym, przekazanie majątku przez fundatora fundacji nie będzie w tym zakresie objęte ochroną.

Solidarność trwa do czasu pełnego wykonania zobowiązania, nie ma przy tym żadnego znaczenia kto to zobowiązania wykona. Warto jednak przy tym zaznaczyć, że w sytuacji której to fundator spełni świadczenie, będzie on mógł domagać się od zawiązanej przez niego fundacji zwrotu wydatkowanych na ten cel środków – jednak jedynie do wysokości wartości tego co rzeczywiście sam wniósł do fundacji.

Odpowiedzialność fundacji rodzinnej z tytułu obowiązku alimentacyjnego fundatora.

Nieco inaczej będzie przedstawiać się odpowiedzialność fundacji rodzinnej w odniesieniu do zobowiązań alimentacyjnych fundatora. W ich przypadku, fundacja będzie odpowiadać za nie solidarnie z fundatorem nawet jeśli powstały one już po jej ustanowieniu.

Celem wprowadzenia takiej regulacji do ustawy, jest ochrona osób względem których na fundatorze ciąży obowiązek alimentacyjny. Nie ma przy tym znaczenia kto jest osobą uprawnioną wobec fundatora, ani jaka jest podstawa jego roszczeń.

Odpowiedzialność fundacji za zobowiązania fundatora z tytułu obowiązku alimentacyjnego, ma z kolei charakter subsydiarny.

Na czym polega subsydiarność zobowiązania fundacji rodzinnej?

Tego rodzaju odpowiedzialność fundacji występuje w odniesieniu do zobowiązań fundatora z tytułu ciążących na nim zobowiązań alimentacyjnych. Czym jednak jest subsydiarność?

To nic innego jak obowiązek fundacji do spełnienia świadczenia alimentacyjnego zamiast fundatora, ale tylko w sytuacji gdy egzekucja z majątku osobistego fundatora okaże się bezskuteczna. W związku z tym, osoba która powinna otrzymywać alimenty od fundatora, może zwrócić się do fundacji o ich zapłatę dopiero w sytuacji kiedy dojdzie do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Okoliczność ta może zostać stwierdzona na przykład postanowieniem komornika sądowego, który prowadził egzekucję alimentów z prywatnego majątku fundatora.

Czy odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zobowiązania fundatora jest ograniczona?

Odpowiedzialność fundacji za zobowiązania fundatora powstałe przed jej ustanowieniem oraz za zobowiązania alimentacyjne niezależnie od momentu ich powstania trwa do czasu pełnego zaspokojenia wierzyciela.

Co istotne, zgodnie z ustawą o fundacji rodzinnej odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.

Jednakże, odpowiedzialność fundacji za zobowiązania fundatora nie jest jednak niczym nieograniczona! Przeciwnie, ogranicza się ona jedynie do wartości mienia które wniósł do niej fundator. Pod uwagę w tym wypadku należy brać stan tego mienia z chwili jego wniesienia do fundacji przez fundatora, jednak ceny obowiązujące w chwili zaspokojenia domagającego się zapłaty wierzyciela.

W związku z tym za całkowicie bezpieczne należy uznać mienie fundacji, które zostało wniesione do niej przez inne osoby niż fundator.

Odpowiedzialność fundatora za zobowiązania fundacji rodzinnej.

Natomiast, co ważne na gruncie ustawy o fundacji rodzinnej, fundator nie odpowiada za zobowiązania fundacji.

Uznać zatem należy, że odpowiedzialność fundatora za prowadzoną przez fundację rodzinną działalność sprowadza się do mienia jakie przekazał on do fundacji. W związku z tym, w sytuacji kiedy fundacja rodzinna zaciągnie zobowiązania tylko ona będzie odpowiedzialna za ich spełnienie. Fundator może co najwyżej utracić to co do fundacji wniósł. Wierzyciele fundacji nie będą mogli jednak w żadnym wypadku zażądać od niego bezpośrednio spłacenia długu, który obciąża fundację rodzinną.

Czy zatem majątek fundatora jest bezpieczny w fundacji?

Jak najbardziej tak!

W sytuacji, w której fundator wniesienie do fundacji swój majątek prywatny, posiadając tzw. „czystą kartę” w zakresie różnorakich zobowiązań, a zatem nie będą na nim ciążyły żadne długi, wniesiony przez niego majątek będzie zupełnie bezpieczny. Przepisy nie dają bowiem możliwości, aby osoby, które posiadają wobec fundatora roszczenia pieniężne, zaciągnięte przez niego już po założeniu fundacji domagały się ich zaspokojenia z majątku fundacji.

Co również istotne, fundator przy powołaniu fundacji może samodzielnie określić zasady i cele działalności fundacji rodzinnej poprzez sporządzenie statutu we właściwy sposób. Statut fundacji rodzinnej powinien regulować najważniejsze aspekty dotyczące funkcjonowania fundacji rodzinnej. Może to obejmować m.in. zasady zarządzania majątkiem, podziału dochodów czy reguły dotyczące przekazywania środków fundacji na konkretne cele. Musi on również określać co najmniej jednego beneficjenta, uprawnionego do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów (zgromadzenie beneficjentów jest jednym z organów fundacji) oraz co najmniej jednego, który otrzyma majątek fundacji w przypadku jej likwidacji.

Należy również mieć na uwadze, że fundacja rodzinna jako osoba prawna, będzie mogła prowadzić działalność gospodarczą. Służyć to będzie powiększaniu majątku rodzinnego, a tym samym zapewniać jego ochronę. Przedmiot prowadzonej przez fundację rodzinną działalności gospodarczej nie może być jednak zupełnie dowolny. Dokładny zakres możliwej do podjęcia przez fundację działalności gospodarczej został określony, w regulującej jej powstanie i funkcjonowanie ustawie. Wskazać należy, że już projekt ustawy o fundacji rodzinnej zakładał, że fundacja rodzinna będzie pełnić rolę „inwestora pasywnego”.

Przepisy o fundacji rodzinnej pozwalają, aby działalnością fundacji było przykładowo zbywanie mienia, o ile mienie to nie zostanie nabyte przez fundację wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży. W związku z tym będzie mogła ona prowadzić w ograniczonym zakresie działalność polegającą na obrocie majątkiem, np. może ona sprzedawać posiadane przez siebie akcje spółek.

Jej działalność będzie również mogła polegać na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, udzielaniu pożyczek spółkom, w których posiada udziały, jak również obrocie zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji. Taka działalność pozwoli na efektywne zarządzanie majątkiem i jego pomnażanie.

Co również niezwykle istotne, fundator w sporządzonym przez siebie statucie określa beneficjentów fundacji. Beneficjentami fundacji mogą być osoby fizyczne, jak również organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Beneficjentem fundacji rodzinnej może również zostać sam fundator, przy czym są to najczęściej członkowie rodziny fundatora. W związku z tym, utworzenie fundacji pozwala fundatorowi na zapewnienie środków sobie i swojej rodzinie, poprzez dostęp do świadczenia z fundacji.

Podsumowanie.

Planowanie sukcesji i ochrona majątku rodzinnego, w tym w szczególności majątku fundatora może polegać na założeniu fundacji. Dzięki zapisom ustawy o fundacji rodzinnej wielopokoleniowe biznesy mają szansę na przekazanie majątku, zapewnienie nieprzerwanego działania firmy oraz zapewnienie środków do życia dla członków najbliższej rodziny, a przez to finansowe zabezpieczenie członków rodziny, przy równoczesnym obrocie majątkiem przekazanym fundacji.

Wskazać należy, że efektywne zarządzanie majątkiem fundacji rodzinnej zapewnia przede wszystkim ochronę majątku fundatora, który jakąś jego część przekazał na rzecz fundacji. Wpisanie fundacji do rejestru fundacji rodzinnych gwarantuje dla jej funkcjonowania bezpieczny obrót prawny i wiarygodność wobec kontrahentów.

Majątek przekazany przez fundatora fundacji może być przez nią również pomnażany. Fundacja będzie mogła prowadzić działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie, o charakterze pasywnym. Działalnością fundacji rodzinnej będzie mogło być na przykład inwestowanie i zbywanie mienia, o ile mienie to nie zostanie nabyte przez fundację wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży, wynajem wniesionych do niej nieruchomości. Będzie mogło ono również polegać na prowadzeniu gospodarstwa rolnego czy też udzielaniu pożyczek spółkom powiązanym. Prowadząc działalność w zakresie przewidzianym ustawą, fundacja może również chronić przekazany jej majątek poprzez jego pomnażanie.

Jednocześnie ustanowieniu fundacji służy oddzielenie spraw biznesowych od spraw rodzinnych, co zakładał już projekt ustawy o fundacji. Osoby będące beneficjentami fundacji rodzinnych mogą mieć szereg uprawnień i zabezpieczeń, co w kolei wpływa na utrzymanie majątku w rękach członków najbliższej rodziny i zapewnienie nieprzerwanego działania firmy, a beneficjentów chroni przed utratą dochodów przez fundatora, zapewniając im środki do życia.

Oferta Kancelarii.

Jeżeli w Twoich założeniach biznesowych jest oddzielenie spraw biznesowych od prywatnych, równie ważne jest dla Ciebie finansowe zabezpieczenie członków rodziny, utrzymanie majątku w jednych rękach co przyczyni się do realizacji nowych inwestycji, jak i wspieranie organizacji pozarządowych prowadzących działalność pożytku publicznego, a przy tym efektywne zarządzanie majątkiem nie jest Ci obce ale chciałbyś wycofać się z aktywnego prowadzenia biznesu bez utraty dochodów, a w związku z tym chodzi Ci po głowie założenie fundacji rodzinnej, zapraszamy do kontaktu.

Zapraszamy do kontaktu pod numerem

Prowadzisz rodzinny biznes, ale chciałbyś się wycofać z jego aktywnego prowadzenia?

Zależy Ci na zabezpieczeniu finansowych Twoich najbliższych, jednak równocześnie chciałbyś pomnażać dotychczas wypracowane środki w prowadzonej przez Ciebie działalności gospodarczej?

Słyszałeś, że weszła w życie ustawa ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej i w ostatnim czasie powstaje wiele fundacji rodzinnych, jednak wydaje Ci się, że fundacje rodzinne to jedynie organizacje pożytku publicznego, w związku z czym sądzisz, że nie masz potrzeby, aby założyć fundację rodzinną?

Tymczasem, jak wynikało już z uzasadnienia projektu ustawy o fundacji rodzinnej, celem jej wprowadzenia jest stworzenie instytucji prawnej umożliwiającej kumulowania majątku rodzinnego, pozwalającej na zatrzymanie kapitału w kraju na wiele pokoleń oraz zwiększenie potencjału krajowych inwestycji.

W niniejszej publikacji przybliżymy Ci, w jakim celu możesz utworzyć fundację rodzinną. Może okazać się ona doskonałym narzędziem pozwalającym Ci na dokonanie efektywnej sukcesji Twojego biznesu i zachowaniu integralności majątku rodzinnego. Zapraszamy do lektury!

Jeśli natomiast chcesz dowiedzieć się, jak wygląda założenie fundacji rodzinnych, czegoś więcej o działalności fundacji rodzinnych, jak również, dlaczego fundacje rodzinne dają nowe, rewolucyjne możliwości nieznane dotąd polskiemu porządkowi prawnemu, pozwalające w zupełnie nowy sposób dokonać sukcesji biznesu i na czym one polegają, zapoznaj się z poniższymi publikacjami na naszej stronie internetowej:

Po co tworzyć fundację rodzinną?

Ustawodawca w przygotowanej przez siebie ustawie o fundacji rodzinnej wskazał jako cel jej utworzenia:

  1. gromadzenie mienia;
  2. zarządzanie nim w interesie beneficjentów;
  3. spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów fundacji rodzinnej.

Co również niezwykle istotne, stosownie do zapisów ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej, fundator został zobowiązany do wskazania w opracowanym przez niego statucie szczegółowego celu, dla którego zdecydował się on na utworzenie fundacji rodzinnej.

Jest to jego obowiązek, gdyż szczegółowo określony w statucie cel utworzenia fundacji rodzinnej jest jednym z jego koniecznych elementów, ze którego wskazania fundator nie może zrezygnować.

W związku z tym, kiedy zdecydujesz się na utworzenie fundacji rodzinnej, będziesz posiadał dużą swobodę w zakresie określenia szczegółowego celu, dla którego postanowiłeś utworzyć swoją fundację.

Oznacza to, że fundacja rodzinna ustanawiana przez Ciebie na podstawie zawartego przed notariuszem aktu założycielskiego lub w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, będzie mogła posiadać dowolnie obrany przez Ciebie cel – o ile oczywiście nie będzie to cel sprzeczny z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej.

W związku z tym, jako fundator fundacji rodzinnej, określając cel istnienia Twojej fundacji, będziesz mógł przykładowo wskazać ochronę wnoszonego przez Ciebie majątku do fundacji rodzinnej, czy też finansowanie określonych wydatków poszczególnych beneficjentów utworzonej przez Ciebie fundacji rodzinnej. Takimi wydatkami może być na przykład ich edukacja czy zapewnienie im opieki zdrowotnej. Do realizacji celu określonego przez fundatora zobowiązany będzie zarząd fundacji.

Natomiast, w sytuacji, w której chciałbyś jako fundator, poprzez założoną przez siebie fundację wspierać także organizacje pozarządowe, jako cel możesz na przykład wskazać także różnorakie cele charytatywne.

Takimi celami charytatywnymi, mogą przykładowo być: działalność na rzecz osób niepełnosprawnych czy szkolnictwa wyższego. Wszystko zależy od Twoich zainteresowań, upodobań i kwestii, które są dla Ciebie ważne i które chciałbyś wspierać.

Warto wskazać, że tworząc fundację na podstawie ustawy o fundacji rodzinnej, możesz określić w statucie więcej niż jeden cel szczegółowy. Ważne jest jednak aby cele te wzajemnie się nie wykluczały.

Brak określenia szczegółowego celu stanowi brak formalny i może on stanowić nawet przyczynę odmowy wpisu fundacji rodzinnej do rejestru fundacji rodzinnych. Sądem rejestru fundacji rodzinnych jest Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Zadbaj zatem o to, żeby nie zabrakło celu szczegółowego w stworzonym przez Ciebie statucie fundacji rodzinnej.

Co również istotne, podmiotem odpowiedzialnym za realizację celów i odpowiednie gospodarowanie składnikami majątku fundacji rodzinnej jest jeden z jej organów – zarząd.

Warto również wskazać, że obowiązki fundatora, przy utworzeniu fundacji rodzinnej, a w szczególności tworzenia statutu fundacji nie kończą się jedynie na konieczności określenia przez niego szczegółowego celu jej istnienia.

Fundator, powinien także na przykład wskazać nazwę fundacji, jej siedzibę, beneficjentów lub zasad ich określenia, a także jakie uprawnienia i obowiązki posiadają organy fundacji rodzinnej, jakie są zasady ich powoływania i odwoływania – a zatem m.in. również, w jaki sposób ma zostać powołany zarząd fundacji.

Zastanów się zatem nad wszystkimi wymaganymi ustawą kwestiami, tak aby ustalenie statutu nie przyniosło Ci żadnych problemów.

Aby nie zapomnieć o żadnym z koniecznych elementów przy utworzeniu fundacji rodzinnej, warto, abyś skonsultował się z radcą prawnym lub adwokatem w tym zakresie.

Fundacja rodzinna jako samodzielna osoba prawna.

Już projekt ustawy o fundacji rodzinnej zakładał, że powinna ona mieć osobowość prawną. Jest to niezwykle istotne z punktu widzenia funkcjonowania fundacji rodzinnych.

Dzięki wyposażeniu fundacji rodzinnej w osobowość prawną posiada ona pełną zdolność do czynności prawnych, jak również zdolność sądową i procesową. W związku z tym stanowi ona odrębny podmiot, niezależny od jej fundatora oraz jej beneficjentów.

Dzięki temu ma ona możliwość samodzielnego nabywania praw na własny rachunek, do własnego majątku. Może także zaciągać różnorakie zobowiązania, w zależności od nałożonych na nią celów.

W związku z wyposażeniem w osobowość prawną fundacja rodzinna ponosi także samodzielnie odpowiedzialność za zobowiązania powstałe po utworzeniu fundacji rodzinnej, które zaciągnęła we własnym imieniu.

Co niezwykle ciekawe, i na co warto w tym miejscu zwrócić uwagę, fundacja rodzinna nie jest co do zasady odpowiedzialna za zobowiązania zaciągnięte przez jej fundatora. Jej odpowiedzialność ogranicza się właściwie do zobowiązań zaciągniętych przez fundatora przed utworzeniem fundacji rodzinnej (posiada ona jedynie większy zakres w odniesieniu do zobowiązań alimentacyjnych). W takim zakresie jest to odpowiedzialność solidarna, ograniczona jednak do wartości mienia wniesionego przez fundatora do fundacji według stanu z chwili nabycia tego mienia, a według cen z chwili zaspokojenia wierzyciela.

Co istotne, nabycie osobowości prawnej, przez fundację rodziną następuje w momencie jej wpisu do rejestru fundacji rodzinnych. Tymczasem, na podstawie aktu założycielskiego lub z chwilą ogłoszenia testamentu (w zależności od sposobu utworzenia fundacji rodzinnej) powstaje jedynie fundacja rodzinna w organizacji.

Gromadzenie mienia jako jeden z celów fundacji rodzinnej.

Podstawowym celem istnienia fundacji rodzinnej jest gromadzenie przez nią mienia. Wobec tego, jeśli jednym z celów fundacji rodzinnej nie będzie gromadzenie mienia, oznaczało to będzie nic innego tylko to, że została ona ustanowiona niezgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.

Istotne jest zatem, abyśmy odpowiedzieli na pytanie, czym jest mienie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej, z jakich środków może ono pochodzić, jak również jaki sposób może być ono nabywane przez fundację i czy trzeba jakoś je ewidencjonować.

Na wszystkie te pytania odpowiemy w dalszej części tej publikacji.

Mienie, co to takiego?

Ustawa o fundacji rodzinnej nie określa, co kryje się pod pojęciem mienia. Wskazania takiego nie zawierał także projekt ustawy o fundacji rodzinnej.

W związku z tym, aby zrozumieć, czym jest mienie, musimy odnieść się do przepisów kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi mienie to własność oraz inne prawa majątkowe.

Co istotne, oprócz tego, że ustawa o fundacji rodzinnej nie wskazuje, czym jest mienie, nie wprowadza ona w tym zakresie również żadnych ograniczeń.

W związku z tym, mieniem w rozumieniu ustawy o polskiej fundacji rodzinnej będą zatem na przykład: nieruchomości (w tym nieruchomości rolne), papiery wartościowe, środki pieniężne, udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, ogół praw i obowiązków w spółkach osobowych, przedsiębiorstwo, jak również dzieła sztuki.

Przy tworzeniu fundacji rodzinnej, konieczne jest natomiast wniesienie przez fundatora mienia w celu pokrycia przez niego funduszu założycielskiego. Możliwość założenia fundacji rodzinnej zależna jest od wniesienia przez fundatora mienia o wartości, która zostanie przez niego określona w statucie, nie mniejszej jednak niż 100 000 zł.

Dodatkowo fundacja rodzinna może również nabywać mienie na skutek dokonanych na jej rzecz darowizn lub nabyć je także w drodze spadku. Wszystkie wskazane środki tworzyć będą majątek fundacji.

W kolejnej części artykułu omówimy, czym jest fundusz założycielski, co może zostać wniesione na jego pokrycie, czy istnieją w tym względzie jakieś ograniczenia, jak również kto może wnieść darowiznę lub spadek celem zasilenia majątku fundacji rodzinnej i czym się one charakteryzują.

Fundusz założycielski fundacji rodzinnej.

Fundusz założycielski fundacji rodzinnej ma za zadanie zasilić jej kapitał początkowy, w oparciu o który fundacja rodzinna będzie mogła realizować nałożone na nią cele przez ustawę oraz przez fundatora w sporządzonym przez niego statucie.

Wniesienie przez fundatora mienia, w minimalnej wysokości 100 000 zł, na pokrycie funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej jest jednym z warunków jej utworzenia.

Nie ma oczywiście żadnych przeszkód, aby fundator zdecydował się zasilić majątek fundacji w większej wysokości. Statut fundacji rodzinnej powinien jednak jednoznacznie określać, jaka jest wartość funduszu założycielskiego.

Przekazanie przez fundatora majątku fundacji rodzinnej na pokrycie jej funduszu założycielskiego ma chronić go przed podziałem, jak również umożliwić jego pomnażanie, a co za tym idzie czerpanie z niego korzyści, w tym korzyści przez członków rodziny fundatora, jak również niego samego.

Co zatem może zostać wniesione przez fundatora na pokrycie funduszu założycielskiego? Istnieje ogromna dowolność w tym zakresie. Jak była już o tym mowa, mienie na gruncie ustawy o fundacji rodzinnej, jest rozumiane bardzo szeroko.

W związku z tym, postanawiając utworzyć fundację, możesz wnieść na pokrycie funduszu założycielskiego między innymi środki pieniężne, własność nieruchomości, dzieł sztuki czy samochodów. Wszystko zależy od Twojej indywidualnej sytuacji.

Jedyne ograniczenie w tym zakresie dotyczy właściwie wniesienia na pokrycie funduszu założycielskiego niezbywalnych praw majątkowych. W związku z tym nie będziesz mógł przenieść na utworzoną przez Ciebie fundację na przykład przysługującej Ci służebności osobistej czy prawa dożywocia.

Pamiętaj również, że w polskim porządku prawnym istnieją również innej mechanizmy ograniczające zbywalność rzeczy oraz praw majątkowych. Oznacza to, że w pewnych wypadkach, aby przenieść je na fundację, będziesz musiał spełnić dodatkowe kryteria.

Przykładowo, możesz posiadać udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jednak umowa tej spółki stanowi, że do ewentualnego przeniesienia ich własności na inną osobę konieczne będzie uzyskanie zgody tej spółki. W związku z tym, przed ich przeniesieniem powinieneś uzyskać zgodę tej spółki, w przeciwnym zaś razie czynność polegająca na przeniesieniu ich własności na fundację obarczona zostanie bezskutecznością.

Wskazane ograniczenia będą pozostawały również aktualne na późniejszym etapie funkcjonowania fundacji – w związku z czym pewne rzeczy lub prawa nie będą mogły także zostać później przeniesione na fundację rodzinną w drodze darowizny, lub spadkobrania.

Co istotne, wniesienie mienia przez fundatora w celu pokrycia funduszu założycielskiego jest jednym z jego głównych obowiązków przy tworzeniu fundacji rodzinnej.

W związku z tym nie ma możliwości, aby to inna osoba wniosła za Ciebie środki finansowe lub inne aktywa (np. dzieła sztuki czy nieruchomości) na pokrycie funduszu założycielskiego, tworzonej przez Ciebie fundacji rodzinnej.

Wobec tego, jeśli samodzielnie nie posiadasz majątku na pokrycie funduszu założycielskiego, a posiadają go Twoje dzieci lub małżonek/małżonka (w ramach majątku osobistego), to Ty nie będziesz mógł utworzyć fundacji rodzinnej, korzystając z posiadanych przez nich aktywów. Aby zostać fundatorem, musiałbyś najpierw pozyskać wystarczające środki na pokrycie funduszu założycielskiego.

Co również niezwykle istotne, ważne jest, żeby przy wnoszeniu mienia do fundacji rodzinnej, fundator wyposażył ją w tego rodzaju aktywa, które zapewnią jej płynność w regulowaniu bieżących zobowiązań i realizowaniu świadczeń na rzecz beneficjentów.

W związku z tym niektóre z wnoszonych przez fundatora przedmiotów majątkowych do fundacji rodzinnej, chociaż pozwolą na pokrycie wysokości funduszu założycielskiego, mogą okazać się mało przydatne dla jej codziennego funkcjonowania.

Możemy wyobrazić sobie sytuację, w której na Twój majątek, który chcesz wnieść do fundacji rodzinnej, składają się, warte 500 000 zł udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Oprócz tego posiadasz jedynie 20 000 zł w gotówce. Łączny posiadany przez Ciebie majątek spokojnie zatem wystarczy na pokrycie minimalnego funduszu założycielskiego polskiej fundacji rodzinnej.

Równocześnie, tworząc fundację, postanawiasz, że każde z dwójki Twoich dzieci będzie otrzymywało początkiem każdego roku w ramach świadczenia z fundacji kwotę 15 000 zł, którą będą mieli przeznaczyć na edukację.

Oznacza to, że już w pierwszym roku fundacja rodzinna nie będzie posiadała wystarczających środków na spełnienie świadczenia na rzecz swoich beneficjentów. W związku z tym, w przypadku wniesienia mienia tego rodzaju, konieczna okazać się może sprzedaż części lub całości udziałów wniesionych przez Ciebie do fundacji lub pozyskanie środków na bieżące zobowiązania z innych źródeł.

Warto również podkreślić, że mienie wniesione przez fundatora na pokrycie funduszu założycielskiego nie będzie mogło zostać mu zwrócone w żadnym zakresie tj. ani w całości ani w części.

Darowizny i spadki.

Oprócz wniesienia mienia przy zakładaniu fundacji rodzinnej na jej fundusz założycielski, również w toku jej funkcjonowania możliwe jest przeniesienie na jej rzecz własności określonych przedmiotów lub praw majątkowych.

Takie przeniesienie może nastąpić na podstawie umowy darowizny zawartej pomiędzy fundacją rodzinną a darczyńcą, jak również w związku z przekazaniem fundacji rodzinnej aktywów w testamencie.

Również w tym wypadku nie ma żadnych ograniczeń co do tego, co może zostać przekazane fundacji rodzinnej przez darczyńcę lub spadkobiercę. Fundacja rodzinna może zatem zarówno otrzymać środki pieniężne, jak również nieruchomości, pojazdy czy dzieła sztuki.

Co istotne, mienie które zostało przekazane fundacji rodzinnej przez fundatora, jego małżonka, zstępnych (a zatem dzieci, wnuki itd.), wstępnych (rodziców, dziadków itd.), jak również jego rodzeństwo – na gruncie ustawy o fundacji rodzinnej traktowane jest tak, jakby zostało ono wniesione przez fundatora.

Natomiast mienie wniesione na tej podstawie przez wszystkie osoby traktuje się jakby zostało wniesione przez samą fundację.

W przypadku gdy do fundacji rodzinnej mienie wnosi wspólny zstępny, wstępny albo rodzeństwo więcej niż jednego fundatora, mienie uważa się za wniesione przez wszystkich tych fundatorów w równych częściach.

Zaznaczyć jednak należy, że równa proporcja dotyczy tych fundatorów, dla których osoba, która postanowiła wnieść mienie do fundacji jest wspólnym zstępnym lub wstępnym. W sytuacji, w której wśród fundatorów znajdzie się osoba trzecia, nie będzie ona uwzględniana przy równym podziale proporcji.

Możemy wyobrazić sobie sytuację, w której wraz ze swoim rodzeństwem tj. siostrą i bratem postanawiasz utworzyć fundację rodzinną, przy czym Twoja siostra ma innego ojca, macie jedynie wszyscy troje wspólną matkę.

Wasz ojciec (tj. ojciec Twój i Twojego brata) postanawia zasilić posiadanym przez siebie majątkiem utworzoną przez Was fundację rodzinną. W związku z tym na podstawie umowy darowizny przenosi na fundację kwotę 50 000 zł.

Na gruncie ustawy o fundacji rodzinnej, należy uznać, że wniesione przez Twojego ojca środki do fundacji rodzinnej utworzonej przez Ciebie z rodzeństwem, zostały wniesione przez Ciebie i przez Twojego brata w kwocie po 25 000 zł. Wasza siostra nie będzie w ogóle brana pod uwagę w ich rozliczeniu.

Omawiając kwestię darowizn oraz spadków, które mogą zasilić środki fundacji rodzinnej, warto także zaznaczyć, że fundacja rodzinna jako osoba prawna nie jest w ogóle objęta podatkiem od spadków i darowizn.

Jeśli natomiast, jesteś zainteresowany jak generalnie wygląda opodatkowanie fundacji rodzinnej, w tym kiedy zobowiązana jest do zapłaty podatku dochodowego, zapoznaj się z poniższym artykułem: Opodatkowanie fundacji rodzinnej.

Spis mienia.

Kolejnym z wymagań przy utworzeniu fundacji rodzinnej jest sporządzenie spisu mienia.

Spis taki zobowiązany jest utworzyć fundator i zawrzeć w nim całe mienie, jakie wnosi na pokrycie utworzonego funduszu założycielskiego.

Spis taki powinien zawierać wskazanie całego mienia jakie zostało wniesione do fundacji rodzinnej przez fundatora, jak również przez inne osoby.

Gdy mienie wnoszone jest już w toku funkcjonowania fundacji rodzinnej to na zarządzie fundacji ciąży obowiązek aktualizowania utworzonego przez fundatora spisu mienia.

Zarządzanie mieniem przez fundację rodzinną.

Jak już wiemy, fundacja rodzinna może otrzymać mienie na kilka sposobów – na poczet funduszu założycielskiego przy jej tworzeniu oraz już w toku jej funkcjonowania poprzez dokonaną na jej rzecz darowiznę, jak również poprzez otrzymany przez nią spadek.

Kiedy fundacja już posiada przeniesione na jej rzecz mienie, może, a nawet powinna nim zarządzać.

Co istotne, wszystkie czynności związane z zarządzaniem mieniem przez fundację muszą być podejmowane przez nią w interesie jej beneficjentów. Nie ma w tym zakresie przeszkód, aby doprecyzować w statucie fundacji, na czym dokładnie polegać ma wskazany interes.

Trzeba jednak wskazać, że wszystkie czynności związane z zarządzaniem mieniem powinny zmierzać do jego ochrony, pomnażania, tak aby fundacja miała możliwość wypełniania kolejnego z celów, dla którego może ona zostać powołana – a mianowicie aby miała ona sposobność spełniania świadczeń na rzecz swoich beneficjentów.

W jaki jednak sposób fundacja rodzinna może zarządzać posiadanym przez nią mieniem i kto jest odpowiedzialny za wskazane zarządzanie?

Na czym polega zarządzanie mieniem?

Fundacja rodzinna zarządza mieniem przede wszystkim przez inwestycje podejmowane z jej udziałem. Wskazane inwestycje mogą być podejmowane w związku z podejmowaną przez fundację działalnością gospodarczą.

Zgodnie z ustawą, fundacja rodzinna może bowiem prowadzić działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie.

Wykonywanie przez fundację działalności gospodarczej będzie mogło polegać na:

  • zbywaniu posiadanego przez nią mienia, które posiada, o ile jednak nie zostało ono przez nią nabyte jedynie w celu jego dalszego zbycia;
  • oddawaniu mienia w najem, dzierżawę lub udostępnianiu go do korzystania na innej podstawie
  • przystępowaniu do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestniczeniu w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;
  • nabywaniu i zbywaniu papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;
  • udzielaniu pożyczek podmiotom z nią powiązanym;
  • obrocie zagranicznymi środkami płatniczymi, które do niej należą w celu dokonywania płatności związanych z jej działalnością;
  • produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;
  • gospodarce leśnej.

Polska fundacja rodzinna uprawniona jest zatem do prowadzenia działalności gospodarczej w ograniczonym zakresie, w związku z tym pełni ona niejako rolę inwestora pasywnego.

Dzięki temu ma ona możliwość pomnażania posiadanego majątku. Zminimalizowana została natomiast możliwość jego utraty, poprzez wyłączenie przez ustawodawcę możliwości podejmowania ryzykownej działalności gospodarczej.

Kto zarządza mieniem fundacji rodzinnej?

Kiedy już wiemy, czym jest mienie fundacji rodzinnej, w jaki sposób nim zarządza, musimy jeszcze zastanowić się, kto w jej imieniu podejmuje czynności związane z zarządzaniem nim.

Otóż, zgodnie z obowiązującymi przepisami, to zarząd fundacji rodzinnej jest podmiotem uprawnionym do zarządzania mieniem posiadanym przez fundację.

Trzeba jednak zaznaczyć, że w okresie kiedy fundacja rodzinna pozostaje fundacją rodzinną w organizacji (przed jej rejestracją), uprawnionym podmiotem do zarządzania jej mieniem jest fundator.

Kiedy natomiast fundacja rodzinna pozostaje fundacją rodzinną w organizacji? Następuje to od:

  • dnia sporządzenia aktu założycielskiego do momentu jej wpisu do rejestru fundacji rodzinnych;
  • ogłoszenia testamentu – jeśli fundacja rodzinna została powołana w testamencie – do momentu jej wpisu do rejestru fundacji rodzinnych.

Zatem to zarząd i fundator (ale tylko w określonym okresie czasu) są uprawnieni do zarządzania mieniem przeniesionym na rzecz fundacji rodzinnej, a zatem również do podejmowania w jej imieniu działalności gospodarczej – powinni czynić to jedynie w ograniczonym zakresie, na który pozwala ustawa.

Beneficjent, kto to taki?

Beneficjentem jest osoba, która może otrzymać od fundacji rodzinnej określone świadczenie lub mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej. Są to zatem wszystkie te podmioty, które odnoszą zgodnie z wolą fundatora, korzyści z mienia wniesionego do fundacji rodzinnej przez samego fundatora lub inne osoby.

Przede wszystkim jednak możemy dokonać rozróżnienia beneficjentów fundacji rodzinnej na dwie zasadnicze grupy. Są nimi:

  • osoby fizyczne (w tym także sam fundator);
  • organizacje pozarządowe – w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie – które prowadzą działalność pożytku publicznego.

Co istotne, fundator posiada pełną dowolność w zakresie kształtowania kręgu beneficjentów, jednak muszą oni mieścić się w dwóch grupach, o których mowa powyżej. Nie ma zatem możliwości wskazania osób prawnych jako beneficjentów.

Nie będziesz w związku z tym mógł ustanowić beneficjentem utworzonej przez Ciebie fundacji rodzinnej na przykład spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiadasz udziały lub spółki osobowej, w której posiadasz ogół praw i obowiązków.

Beneficjentem fundacji rodzinnej jest zatem każdy podmiot – o ile jest on osobą fizyczną lub organizacją pozarządową prowadzącą działalność pożytku publicznego – umieszczony na liście beneficjentów, której zasady prowadzenia określa w sporządzonym przez siebie przy tworzeniu fundacji statucie fundacji jej fundator.

Lista beneficjentów, aktualizowana jest natomiast przez zarząd fundacji rodzinnej.

Rodzaje beneficjentów fundacji rodzinnej.

Na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej możemy rozróżnić kilka rodzajów beneficjentów, w zależności od przysługujących im uprawnień.

I tak oto, możemy rozróżnić:

  • beneficjentów uprawnionych do otrzymywania świadczeń od fundacji rodzinnej w toku jej funkcjonowania;
  • beneficjentów mających otrzymać mienie fundacji rodzinnej w przypadku jej rozwiązania;
  • beneficjentów tworzących zgromadzenie beneficjentów – a zatem będących członkami jednego z organów fundacji rodzinnej.

Co niezwykle istotne, statut fundacji rodzinnej musi wskazywać co najmniej jednego beneficjenta, który będzie uprawniony do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów i co najmniej jednego uprawnionego do otrzymania mienia w sytuacji, w której dojdzie do likwidacji fundacji rodzinnej.

Beneficjenci, którym fundator przyznał prawo uczestnictwa w zgromadzeniu, tworzą zgromadzenie beneficjentów. W związku z tym, nie każdy beneficjent fundacji rodzinnej będzie uprawniony do brania w nim udziału. Wskazać przy tym należy, że umożliwienie beneficjentom udziału w zgromadzeniu pozwoli aby mieli oni wpływ na działalność fundacji rodzinnej.

Co istotne, fundator nie ma obowiązku wskazywania beneficjentów z imienia i nazwiska, wystarczające jeśli wyraźnie określi cechy, które pozwolą na identyfikację takich osób.

Na przykład, przy ustanowieniu fundacji rodzinnej, tworząc jej statut, mógłbyś wskazać, że beneficjentami uprawnionymi do uczestniczenia w zgromadzeniu beneficjentów będzie Twój najstarszy syn i Twoja żona, a tym, który będzie uprawniony do otrzymania mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej będziesz Ty sam. W związku z tym Twój najstarszy syn i Twoja żona tworzyć będą zgromadzenie beneficjentów.

Wszystkich beneficjentów fundacji, umieszcza się na liście beneficjentów. Lista beneficjentów, jest zatem podstawowym dokumentem określającym, kto będzie mógł otrzymać od fundacji świadczenia w toku jej funkcjonowania oraz po likwidacji fundacji rodzinnej, jak również komu przysługiwało będzie uprawnienie do brania udziału w zgromadzeniu beneficjentów (a zatem którzy z nich tworzyć będą zgromadzenie beneficjentów). Na jej podstawie będzie można zatem ustalić, którzy beneficjenci tworzą zgromadzenie beneficjentów.

Co istotne mogą być to zupełnie różne osoby. Oznacza to, że fundator może postanowić, tworząc fundację, że w toku funkcjonowania fundacji rodzinnej zarówno on, jak i jego małżonek oraz dzieci będą otrzymywać od utworzonej przez niego fundacji rodzinnej świadczenia, jednak w sytuacji kiedy doszłoby do jej rozwiązania – całe posiadane przez fundację mienie trafiłoby do fundatora.

Czy małoletni także może być beneficjentem fundacji rodzinnej?

Jak najbardziej tak.

Ustawa o fundacji rodzinnej nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie wieku osób, które mogą zostać beneficjentami. Istotne jest jedynie aby beneficjenci byli osobami fizycznymi lub organizacjami pożytku publicznego.

Nie ma znaczenia czy osoby fizyczne osiągnęły już pełnoletność lub też, czy zostały ubezwłasnowolnione całkowicie lub częściowo.

Tym samym nie ma żadnego znaczenia czy beneficjent posiada pełną zdolność do czynności prawnych, ograniczoną zdolność do czynności prawnych, czy w ogóle jej nie posiada.

Oczywiście wolą fundatora mogą zostać wprowadzone dodatkowe kryteria odnoszące się do poszczególnych beneficjentów. Może on przykładowo postanowić, że beneficjentem będzie dana osoba po osiągnięciu określonego wieku lub skończeniu studiów wyższych.

Fundator i beneficjent, czy może być to ta sama osoba?

Jak najbardziej tak. Tworząc fundację rodzinną, możesz określić siebie samego jako beneficjenta w przygotowanym przez siebie statucie.

Co więcej, nie ma żadnych przeszkód, abyś był jedynym beneficjentem fundacji rodzinnej. W takiej jednak sytuacji statut utworzonej przez Ciebie fundacji rodzinnej powinien przewidywać kto w przypadku Twojej śmierci – śmierci fundatora – stanie się beneficjentem fundacji.

W sytuacji, w której jako fundator, wskazałbyś siebie jako jedynego beneficjenta fundacji rodzinnej i nie określił kto ma wstąpić w Twoje miejsce na wypadek Twojej śmierci w miejsce beneficjenta – należałoby rozważyć czy nie doszło do zaistnienia podstaw do rozwiązania utworzonej przez Ciebie fundacji rodzinnej.

Fundator może także stać się beneficjentem fundacji zgodnie z wolą innego fundatora – jeśli doszło do utworzenia fundacji rodzinnej przez kilka osób, a nie tylko jednego fundatora, a zatem jest kilku fundatorów.

Możliwość, a właściwie konieczność określenia przez fundatora beneficjentów fundacji rodzinnej zgodnie z jego wolą, jest innowacyjnym rozwiązaniem pozwalającym na pozyskiwanie przez wskazane przez fundatora osoby np. członków rodziny, benefitów z fundacji rodzinnej.

Beneficjenci – łącznie z fundatorem – mogą zatem korzystać z majątku fundacji rodzinnej, wniesionego do niej przez fundatora oraz przez inne osoby, jeszcze za życia fundatora.

Tym samym, fundacja rodzinna daje dużo dalej idące możliwości niż przekazanie majątku spadkobiercom w testamencie przez fundatora.

Spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów.

Trzecim wskazanym w ustawie o fundacji rodzinnej celem jej utworzenia jest spełnianie świadczeń przez fundację na rzecz jej beneficjentów.

Fundacja rodzinna będzie mogła bowiem, przy gromadzeniu mienia oraz zarządzaniu nim, realizować świadczenia dla beneficjentów, bez zagrożeń dla integralności majątku rodzinnego i płynności finansowej spółek, w których udziały posiada fundacja rodzinna.

Dowiedzieliśmy się już kto może być beneficjentem fundacji, a także, w jaki sposób ustalić tę kwestię, jednak czym jest świadczenie fundacji rodzinnej i jakie są rodzaje takich świadczeń oraz od kiedy beneficjent może je otrzymywać?

Na te pytania odpowiemy w dalszej części publikacji.

Świadczenie fundacji rodzinnej zgodnie z ustawą.

Ustawa o fundacji rodzinnej wprowadza definicję pojęcia świadczenia, zgodnie, z którym świadczeniem są składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

Należy na podstawie wskazanej definicji, zaproponowanej przez ustawodawcę, zwrócić uwagę na trzy kwestie – czym może być przedmiot świadczenia fundacji rodzinnej, w jaki sposób może być ono spełnione oraz od kiedy może być ono spełniane na rzecz beneficjentów fundacji rodzinnej.

Przedmiot świadczenia fundacji rodzinnej.

Jak wskazuje na to definicja świadczenia jest ono bardzo szerokim pojęciem. Obok pieniędzy mogą być to także wszelkie inne aktywa – a zatem również rzeczy (nieruchomości i rzeczy ruchome) i prawa.

W szczególności będą to np. środki pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania lub edukacji beneficjenta, ale także własność nieruchomości lub rzeczy ruchomych (np. samochodów), bądź oddanie do korzystania np. lokalu mieszkalnego, bądź lokalu na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej.

Sposób spełnienia świadczenia fundacji rodzinnej.

Fundacja rodzinna (w tym fundacja rodzinna w organizacji) może spełniać świadczenia na rzecz określonych w statucie beneficjentów poprzez:

  1. przeniesienia na ich rzecz własności składników majątkowych, a zatem na przykład własności pieniędzy, rzeczy lub praw;
  2. oddanie im do używania składników majątkowych.

W związku z tym fundacja rodzinna może przykładowo przenieść na własność beneficjenta środki pieniężne.

Nie ma jednak żadnych przeszkód, aby fundacja rodzinna przeniosła na beneficjenta także własność nieruchomości, która została jej przekazana przez fundatora lub inne osoby lub którą nabyła w toku prowadzonej działalności gospodarczej (inwestycyjnej).

Równocześnie fundacja rodzinna będzie mogła także spełniać na rzecz jej beneficjentów świadczenia polegające na udostępnianiu im do korzystania, stanowiącej jej własność lokali mieszkalnych, zarówno na krótszy jak i dłużysz okres czasu.

Przykładowo, będziesz mógł wskazać jako fundator w statucie fundacji, że każde z Twoich dzieci będzie uprawnione do korzystania przez jeden miesiąc w roku z wniesionego przez Ciebie do fundacji domu wakacyjnego w Hiszpanii czy Włoszech.

Od kiedy fundacja rodzinna może spełniać świadczenia na rzecz swoich beneficjentów?

Fundacja rodzinna może spełniać świadczenia na rzecz jej beneficjentów od momentu powstania fundacji rodzinnej w organizacji.

Wobec tego, fundacja rodzinna może przekazywać środki pieniężne, rzeczy czy też prawa na rzecz jej beneficjentów już w momencie podpisania przez fundatora aktu założycielskiego fundacji rodzinnej lub w momencie ogłoszenia testamentu – w zależności od tego, w jaki sposób dochodzi do powołania jej do życia.

Aby zatem fundacja rodzinna mogła spełniać świadczenia nie jest konieczne aby została ona wpisana do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

W związku z tym świadczenia fundacja rodzinna może spełniać świadczenia na rzecz jej beneficjentów właściwie od razu – o tyle jednak posiada już mienie, którym może dysponować.

Rodzaje świadczeń fundacji rodzinnej.

Ustawa o fundacji rodzinnej wskazuje przykładowe rodzaje świadczeń, jakie mogą być przez nią spełniane na rzecz jej beneficjentów.

I tak oto, w odniesieniu do beneficjentów będących osobami fizycznymi fundacja rodzinna może w szczególności pokrywać koszty ich utrzymania lub kształcenia.

Natomiast w odniesieniu do organizacji pozarządowych, prowadzących działalność pożytku publicznego, fundacja rodzinna może przede wszystkim wspierać działalność takiej organizacji.

Co niezwykle istotne, są to jedynie przykłady rodzajów świadczeń możliwych do spełniania przez fundację. Zakładając fundację rodzinną, jako jej fundator będziesz miał możliwość ustalenia innych rodzajów świadczeń, które fundacja rodzinna będzie zobowiązana spełniać na rzecz wskazanych przez Ciebie beneficjentów.

Statut fundacji powinien bowiem jasno wskazywać przedmiot świadczenia, sposób realizacji świadczenia oraz określać beneficjenta fundacji, któremu dane świadczenie przypadnie.

W związku z tym nie ma żadnych przeszkód, abyś jako fundator wskazał na przykład, że świadczeniem fundacji rodzinnej na rzecz Twojej najmłodszej córki polegało będzie na zapewnianiu jej lokalu mieszkalnego, a na Twoją rzecz na pokrywanie Twoich kosztów leczenia i kosztów podróży.

Zrzeczenie się uprawnień przez beneficjenta fundacji rodzinnej.

Jak już wiemy zgodnie z ustawą o fundacji rodzinnej, tworzona jest ona w celu gromadzenia mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów i spełniania świadczeń na ich rzecz.

Obok otrzymywania świadczeń od fundacji rodzinnej zgodnie z wolą fundatora, wyrażoną w statucie, uprawnieniem beneficjentów może być również otrzymanie mienia w sytuacji, w której dojdzie do rozwiązania fundacji rodzinnej.

Beneficjenci posiadają także uprawnienie do uzyskania informacji o działalności fundacji rodzinnej. Realizując wskazane uprawnienie mogą oni żądać wyjaśnień od zarządu fundacji rodzinnej, jak również wglądu do dokumentów fundacji (na przykład w sprawozdanie finansowe oraz do ksiąg rachunkowych).

Co więcej, przysługuje im także możliwość przeglądania akt rejestrowych, prowadzonych przez sąd rejestru fundacji rodzinnych – a w związku z tym otrzymywania z tych akt na przykład odpisów, wyciągów oraz innych informacji.

Czy jednak beneficjent fundacji rodzinnej może zrzec się przysługujących mu uprawnień? Jak najbardziej tak.

Co ciekawe, zrzeczenie takie może dotyczyć wszystkich uprawnień jakie zostały przekazane beneficjentowi lub tylko niektórych z nich. Zależy to jedynie od wyboru beneficjenta fundacji rodzinnej.

Sytuacja, w której beneficjent fundacji rodzinnej postanowi zrzec się wszystkich przysługujących mu uprawnień, wiązała się będzie ze zrzeczeniem się w ogóle bycia beneficjentem fundacji.

Jak zatem powinno wyglądać oświadczenie o zrzeczeniu się uprawnień przez beneficjenta fundacji rodzinnej? Zasady i tryb zrzeczenia się przysługujących beneficjentowi uprawnień powinny zostać określone w przygotowanym przez fundatora statucie fundacji rodzinnej.

Wydaje się jednak, że oświadczenie powinno przede wszystkim jasno określać czy dotyczy ono wszystkich uprawnień, jakie beneficjent fundacji rodzinnej posiada czy tylko niektórych z nich – a jeśli tak to jakich.

Dodatkowo, aby było ono skuteczne powinno zostać złożone w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Co niezwykle istotne, chociaż istnieje możliwość zrzeczenia się uprawnień przez beneficjenta, nie ma on możliwości przekazania ich innej osobie.

Podsumowanie.

Jak wyjaśniliśmy w niniejszej publikacji, na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej wskazane zostały trzy główne cele istnienia fundacji rodzinnych. Fundacja rodzinna może zostać przede wszystkim utworzona w celu gromadzenia mienia przez tę fundację, zarządzania nim oraz spełniania świadczeń na jej beneficjentów.

Nic nie stoi na przeszkodzie aby fundator tworząc fundację rodzinną określił również inne, szczegółowe cele jej utworzenia. W istocie będzie to Twój obowiązek jeśli zdecydujesz się na założenie fundacji rodzinnej.

Ustawa o fundacji rodzinnej daje Ci w tym zakresie jednak bardzo dużą swobodę, w związku z czym określony przez Ciebie cel szczegółowy będzie mógł – a nawet powinien być – dopasowany do Twoich potrzeb i planów na przyszłość.

Oferta Kancelarii.

Jeżeli myślisz o zabezpieczeniu majątkowym swojej rodziny w przyszłości, a równocześnie zależy Ci na pomnażaniu już posiadanego majątku, a przy tym chciałbyś powoli wycofać się z aktywnego prowadzenia biznesu, w związku z czym myślisz, że założenie fundacji rodzinnej jest w Twoim wypadku dobrym rozwiązaniem, zapraszamy do kontaktu.

Zapraszamy do kontaktu pod numerem (+48) 511 090 050.

Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością poświęciliśmy wiele publikacji. Przyczyna jest prosta. Wśród osób, które zakładają własną firmę, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są wybierane niezwykle często. W Polsce wśród nowo powstających firm popularniejszą formą prowadzenia biznesu jest jego prowadzenie w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Formę jednoosobowej działalności gospodarczej wybiera większość osób zaczynających biznes.

Jednak spółka z o.o. cieszy się popularnością ze względu na swoją elastyczność oraz niższe wymagania kapitałowe w porównaniu do innych spółek, co czyni ją atrakcyjną opcją dla wielu przedsiębiorców. Atrakcyjniejszą niż dawniej spółka cywilna. Niezwykle atrakcyjne w tej formie prowadzenia biznesu jest również ograniczona odpowiedzialność wspólników – wspólnicy odpowiadają tylko do wysokości wniesionych wkładów. Nic zatem dziwnego, że wśród nowo powstających firm jest to niezwykle częsty wybór.

Rejestracja i zakładanie spółki są stosunkowo proste, jednak nadal możesz popełnić błędy, w szczególności jeśli działasz bez przygotowania, bez przygotowanego uprzednio biznesplanu oraz bez wiedzy o przepisach. Popełnione przez Ciebie błędu mogą powodować problem w zakresie rejestracji spółki z o.o., może to na przykład spowodować niedotrzymanie terminu złożenia wniosku do KRS.

Pokażemy Ci jak tych błędów uniknąć! Zapraszamy do zapoznania się z niniejszą publikacją!

Jeśli natomiast prowadzisz już własną działalność gospodarczą np. w formie jednoosobowej działalności i zastanawiasz się, czy nie dokonać przekształcenia działalności w spółkę z o.o., czy w związku z takim przekształceniem na spółkę przechodzą na zasadzie sukcesji praw dotychczas uzyskane przez Ciebie decyzje, zezwolenia czy też dotychczas podpisane umowy, jak również czy możesz zachować dotychczasową nazwę firmy – zapoznaj się z naszą publikacją na temat przekształcenia formy jednoosobowej działalności gospodarczej. Opisujemy tam nie tylko przekształcenie jednoosobowej działalności. Zaplanuj przyszłość swojej firmy i dowiedz się, czy korzystniejszym dla Ciebie rozwiązaniem byłaby spółka z o.o.

Jakie są najczęściej popełniane błędy przy zakładaniu nowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

Nie wiesz jak prawidłowo sporządzić umowę spółki? Przede wszystkim postaraj się uniknąć następujących błędów:

  1. Nieprawidłowe określenie celów – ważne jest, aby przed założeniem spółki dokładnie określić cele i plany biznesowe, w tym zakres planowanej działalności i cel przedsiębiorstwa. Nieprzemyślane lub niejasne cele mogą prowadzić do nieporozumień między wspólnikami, a także do problemów z pozyskaniem inwestorów lub klientów.
  2. Niedostateczne przygotowanie dokumentów – przygotowanie dokumentów jest kluczowe w procesie zakładania spółki. Warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże w przygotowaniu dokumentów i zapewni zgodność z przepisami prawa.
  3. Błędy przy rejestracji spółki z o.o. i zaniedbania formalne – błędy popełniane przy sporządzaniu wniosku o wpis do KRS, nieprzestrzeganie formalności prawnych, takich jak terminy zgłoszeń w zakresie rejestracji spółki, złożenie wniosku do niewłaściwego sądu rejestrowego (właściwy sąd obejmuje zasięgiem działania adres, pod którym znajduje się siedziba spółki), brak przedłożenia minimum wymaganych dokumentów, wybranie błędnej nazwy mogą np. skutkować zwrotem lub odrzuceniem wniosku.
  4. Nieprzemyślane decyzje dotyczące struktury organizacyjnej – przy założeniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy dokładnie przemyśleć strukturę organizacyjną, taką jak ilość i role członków zarządu, hierarchia decyzyjna.

Nieprawidłowe określenie celów spółki

Planując rozpoczęcie działalności w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, całą procedurę należy zacząć od określenia celów biznesowych oraz przygotowania planów i strategii dla przedsiębiorstwa. Łączy się z tym również prawidłowe oznaczenie przedmiotu prowadzonej działalności przy wykorzystaniu kodów PKD, dostępnych w ogólnodostępnej wyszukiwarce pod adresem: https://www.biznes.gov.pl/pl/tabela-pkd.

Wspólnicy, sporządzając projekt umowy spółki mogą określić dowolną liczbę rodzajów prowadzonej przez nią działalności przy użyciu kodów PKD, przy czym w rejestrze przedsiębiorców KRS może zostać wypisane jedynie dziesięć – w tym jeden przedmiot przeważającej działalności. Kod dotyczący przeważającej działalności musi zostać określony na poziomie podklasy (zawierający cztery cyfry). Pozostałe rodzaje działalności (pozostałe kody PKD) wystarczy, że będą opisane jedynie co do klasy.

Tutaj warto zwrócić uwagę, że niektóre jednostki np. bank czy też towarzystwo ubezpieczeniowe nie mogą być prowadzone w formie spółki z o.o. – w tym zakresie istnieją pewne obostrzenia. W związku z tym, jeśli planujesz rozpocząć działalność w takim kierunku, musisz wybrać inną, odpowiednią formę prowadzonej działalności (np. w odniesieniu do działalności bankowej będzie to spółka akcyjna).

Nieprzemyślane lub niejasne cele mogą prowadzić do nieporozumień między wspólnikami, a także do problemów z pozyskaniem inwestorów lub klientów.

Określenie celów Twojej firmy powinno być jasne i spójne, tak aby wszystkie osoby zainteresowane współpracą z firmą wiedziały, na czym ma polega działalność przedsiębiorstwa. Dobrze przemyślany pomysł na biznes i dobrze przygotowany biznesplan pozwoli Ci na uzyskanie ewentualnych kredytów oraz pozyskanie inwestorów, a także zwiększy szansę na sukces przedsięwzięcia, w związku z czym najlepiej, aby jego przygotowanie poprzedziło zawarcie umowy spółki i jej rejestrację w rejestrze przedsiębiorców KRS.

Niedostateczne przygotowanie dokumentów

Dokładne i rzetelne przygotowanie wymaganych dokumentów jest niezwykle ważne w procesie zakładania spółki z o.o. Niedostateczne lub błędne przygotowanie może spowodować opóźnienia w rejestracji spółki, lub nawet całkowicie uniemożliwić jej rejestrację. Wówczas całą procedurę należy zacząć od nowa.

Dokumenty wymagane do założenia spółki z o.o. to przede wszystkim: umowa spółki z o.o., wniosek o wpis do KRS wypełniony w systemie elektronicznym wraz z wymaganymi prawem załącznikami.

Przystępując do sporządzenia umowy spółki z o.o. warto zadbać, aby nie popełnić błędów, które mogą skomplikować jej działanie w przyszłości. Do takich błędów można zaliczyć np. brak zastrzeżenia w umowie spółki możliwości umorzenia udziałów czy też brak zastrzeżenia możliwości wypłaty zaliczki na poczet dywidendy.

Dokładne przygotowanie dokumentów zapewni Ci pozytywne rozpatrzenie wniosku, a co za tym idzie rejestrację spółki bez zbędnych kosztów i opóźnień.

Błędy przy rejestracji spółki i zaniedbania formalne

Rejestrując spółkę z o.o. warto zadbać o jej prawidłową nazwę. Pomimo powszechnego przekonania, że istnieje niemalże całkowita swoboda w zakresie wyboru nazwy spółki, nie możesz jednak nazwać firmy zupełnie dowolnie. Należy wskazać, że tym zakresie istnieją pewne obostrzenia. Wybranie błędnej nazwy może nawet skutkować nawet odmową wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS.

Nie można przykładowo wybrać firmy (nazwy), która jest już zarejestrowana jako nazwa innej spółki lub na tyle do niej podobna, że może wprowadzać w błąd kontrahentów. W nazwie spółki nie będzie można zatem użyć zwrotu „bank” lub „towarzystwo ubezpieczeniowe”, jeśli nie są spełnione dodatkowe wymogi dotyczące ich wykorzystania.

Dokonując rejestracji spółki z o.o. należy również zwrócić uwagę na dochowanie terminów.

Na złożenie wniosku o wpis do KRS masz 7 dni od momentu spisania umowy spółki (jeżeli umowa była zawarta przez internet w systemie S24) albo 6 miesięcy (jeżeli umowa została zawarta w formie aktu notarialnego). Niedotrzymanie terminu złożenia wniosku wiąże się z tym, że umowa spółki ulega rozwiązaniu, w związku z czym całą procedurę należy zacząć od początku. Oznaczać to będzie de facto założenie nowej spółki.

Rejestrując spółkę z o.o. należy również właściwie określić wysokość kapitału zakładowego. Kapitał ten stanowi podstawowy zasób finansowy spółki, który jest niezbędny do rozpoczęcia działalności. Niestety, częstym błędem popełnianym przy zakładaniu spółki z o.o. jest nieprawidłowe określenie wysokości tego kapitału.

Wysokość kapitału zakładowego musi wynosić co najmniej 5 000 zł, a zatem rozpoczęcie działalności w tej formie nie wymaga dużych nakładów finansowych. Należy jednak pamiętać, że kwota ta jest kwotą minimalną i warto zastanowić się nad większym dokapitalizowaniem spółki, w zależności od potrzeb i planów jej rozwoju. Wysokość kapitału zakładowego powinna być określona na etapie rejestracji nowego podmiotu spółki, a jej zmiana w późniejszym czasie wymaga przeprowadzenia stosownych procedur i zgody wszystkich wspólników.

Co również niezwykle istotne wkłady powinny zostać pokryte jeszcze przed złożeniem wniosku o wpis do KRS – w sytuacji gdy umowa spółki zawierana jest w formie aktu notarialnego lub najpóźniej w terminie 7 dni od dnia jej wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego – kiedy to umowa zawarta została za pośrednictwem wzorca umowy udostępnionego w systemie S24. Musisz zatem przygotować środki w odpowiednim momencie.

Musisz także pamiętać, aby nie pominąć żadnego z załączników, istnieje bowiem minimum wymaganych dokumentów. Złożenie wniosku o wpis do KRS spółki oprócz umowy zawiązującej Twoją spółkę (w przypadku zawarcia umowy w formie aktu notarialnego wystarczające jest powołanie się na numer aktu w rejestrze CREWAN) wymaga również dołączenia określonych załączników. Dokumentem takim jest na przykład lista wspólników, dowód ustanowienia członków organu czy też zgody członków zarządu na pełnienie przez nich funkcji. Konieczne jest również uiszczenie opłaty w odpowiedniej wysokości.

Zdarzają się sytuacje, że rejestrujący spółkę popełniają błędy, może tutaj chodzić zarówno o niedołączenie wszystkich wymaganych dokumentów, nieuiszczenie opłaty lub uiszczenie jej w błędnej wysokości czy to nawet o złożenie wniosku do niewłaściwego sądu rejestrowego. W związku z tym może dojść do sytuacji kiedy KRS odrzuci wniosek lub dokona jego zwrotu – w zależności od rodzaju popełnionego błędu. Może to skutkować brakiem możliwości odzyskania wpłaconych na rzecz KRS środków – a w związku z tym koniecznością poniesienia dodatkowej opłaty. Co prawda w pewnych sytuacjach możliwe jest zaliczenie wcześniejszej opłaty na poczet nowego wniosku, ale lepiej uniknąć opóźnień na starcie.

Zaliczenie wcześniejszej opłaty wystąpi w sytuacji zwrotu przez właściwy sąd rejestrowy wcześniej wniesionego wniosku – z uwagi na przykład na błędne wypełnienie formularza. W takiej sytuacji jeśli wniesiesz wniosek ponownie w terminie 7 dni od dnia doręczenia Ci zarządzenia o zwrocie, poprzednio uiszczona opłata będzie mogła zostać zaliczona na poczet nowego wniosku. Z takiego przywileju nie będziesz mógł jednak skorzystać jeśli KRS odrzuci wniosek (nastąpić oddalenie wniosku). Z odrzuceniem wniosku wiąże się bowiem konieczność wniesienia ponownej opłaty.

Pewne ułatwienie w tym zakresie wprowadza co prawda system S24, za pośrednictwem którego można zawrzeć umowę. Jest on tak skonstruowany, że jeśli nie dodamy wymaganego załącznika lub nie wypełnimy obowiązkowego pola, nie będziemy mogli przejść do następnego etapu wypełniania formularza. Jednakże system też posiada zasadnicze minusy – nie daje on wspólnikom większej swobody w zakresie sporządzania poszczególnych postanowień umowy spółki.

Uważaj również na literówki, zarówno w samej umowie zawiązującej spółkę, jak również we wniosku do rejestru, mogą skutkować wpisaniem do rejestru przedsiębiorców błędnej nazwy dla spółki, niezgodnej z Twoją intencją lub innych błędnych danych. To z kolei może zrodzić w przyszłości dodatkowe koszty związane z koniecznością zmiany umowy spółki i złożeniem wniosku aktualizacyjnego do KRS. Wskazać należy, że nawet w przypadku drobnej literówki, nie sposób odzyskać z KRS środków przeznaczonych na dokonanie poprzedniego wpisu. Nie można będzie zatem skorzystać z wcześniejszej opłaty przy składaniu ponownego wniosku.

Należy również zwrócić uwagę, jaki sąd będzie właściwy do złożenia wniosku o wpis. Właściwy sąd rejestrowy obejmuje zasięgiem działania adres, pod którym znajduje się siedziba spółki. Nie będziesz miał zatem możliwości złożenia wniosku do sądu wybranego jedynie na podstawie Twojego upodobania. Uważaj zatem żeby nie popełnić takiego błędu.

Nieprzemyślane decyzje dotyczące struktury organizacyjnej

Nieprzemyślana struktura organizacyjna może prowadzić do nieefektywnego zarządzania firmą, ograniczać możliwości rozwoju i powodować problemy wewnętrzne. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie przeanalizować strukturę organizacyjną i dopasować ją do potrzeb i celów przedsiębiorstwa.

W przypadku spółki z o.o. w skład zarządu wchodzą jedna lub więcej osób, a co ważne, do zarządu mogą być powołane osoby spośród wspólników lub spoza ich grona. Warto rozważyć, kto będzie zajmował te stanowiska i jakie będą ich obowiązki. Należy przy tym mieć na względzie, że członkowie zarządu mogą w pewnych wypadkach ponosić odpowiedzialność za jej zobowiązania całym swoim majątkiem osobistym – w sytuacji kiedy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

Należy również pamiętać, że nie można łączyć funkcji członka zarządu oraz członka rady nadzorczej (w spółkach, w których ta rada została powołana), jak również w zarządzie spółki nie może zasiadać osoba skazana prawomocnie za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu czy też taka, względem której sąd orzekł zakaz pełnienia takiej funkcji – przy czym zakazy te ustają po upływie określonego czasu.

Oferta Kancelarii.

Jeżeli jesteś zainteresowany pomocą prawną przy procedurze założenia spółki z o.o., myślisz o zamknięciu jednoosobowej działalności poprzez jej przekształcenie w taką spółkę? Zastanawiasz się, co powinna zawierać poprawnie sporządzona lista wspólników oraz na co przekłada się siedziba spółki? Marzy Ci się własna agencja reklamowa, ale nie wiesz, czy spółka z o.o. będzie do tego odpowiednia? A może mimo powszechnego przekonania, że założenie spółki z o.o. nie wymaga dużych nakładów finansowych obawiasz się, że jest inaczej? A może potrzebujesz doradztwa prawno- podatkowego przy podjęciu decyzji biznesowych? Zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.: (+48) 511 090 050.

Prosta spółka akcyjna jest stosunkowo nową spółką kapitałową, obok już wcześniej istniejących w kodeksie spółek handlowych – akcyjnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Została wprowadzona do obrotu prawnego nowelizacją kodeksu spółek handlowych i przepisy jej dotyczące weszły w życie 1 lipca 2021 roku.

Strukturę i cechy właściwe dla tego nowego typu spółki opisaliśmy w następującym artykule https://bogdanchudoba.pl/prosta-spolka-akcyjna-psa-warta-zauwazenia/.

Jeśli jesteś zainteresowany, kliknij w powyższy link i zapoznaj z treścią publikacji.

A może jesteś wspólnikiem startupu, prowadzonego w formie prostej spółki akcyjnej, który niestety kończy się niepowodzeniem i myślisz o jego likwidacji, ale nie wiesz jakie kroki powinieneś w związku z tym podjąć? Słyszałeś, że likwidacja prostej spółki akcyjnej może przybrać uproszczoną formę, ale nie wiesz, z czym się to wiążę? A może dopiero zastanawiasz się nad rozpoczęciem działalności i nie wiesz, czy prosta spółka akcyjna może być dla Ciebie dobrym rozwiązaniem? Zapraszamy do lektury niniejszego artykułu!

Jakie sposoby rozwiązania prostej spółki akcyjnej przewidział ustawodawca?

Prostą spółkę akcyjną można rozwiązać na dwa sposoby:

  1. po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego – z chwilą wykreślenia spółki z rejestru;
  2. bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego – w drodze tzw. procedury uproszczonej, poprzez przejęcie majątku spółki przez akcjonariusza przejmującego, który to akcjonariusz przejmujący majątek spółki staje się zobowiązany do zaspokojenia wierzycieli spółki oraz roszczeń innych akcjonariuszy.

Ustawodawca zatem poza sposobem przypisanym dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, czy spółki akcyjnej, zaproponował również nową, nieznaną dotychczas kodeksowi spółek handlowych procedurę, stanowiącą wyjątek od obowiązkowej procedury likwidacyjnej.

Zanim omówimy każde z tych sposobów, najpierw przedstawimy przyczyny rozwiązania prostej spółki akcyjnej.

Przyczyny rozwiązania prostej spółki akcyjnej.

Rozwiązanie prostej spółki akcyjnej kodeks spółek handlowych przedstawia jako powielenie rozwiązań stosowanych dla innych spółek kapitałowych, a zatem dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej, występują jednak pewne różnice.

Zgodnie z uregulowaniem zawartym w kodeksie spółek handlowych rozwiązanie prostej spółki akcyjnej powodują:

  • przyczyny przewidziane w umowie prostej spółki akcyjnej;
  • uchwała walnego zgromadzenia o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę;
  • wyrok sądu wydany na żądanie akcjonariusza lub członka organu spółki, jeżeli osiągnięcie celu spółki stało się niemożliwe albo zachodzą inne ważne przyczyny wywołane stosunkami spółki wskazujące, że dalsze funkcjonowanie spółki wiązałoby się z pokrzywdzeniem akcjonariuszy lub byłoby sprzeczne z dobrymi obyczajami;
  • ogłoszenie upadłości prostej spółki akcyjnej;
  • inne przyczyny przewidziane prawem.

Musisz pamiętać jednak, że wszystkie z wymienionych wyżej przyczyn nie powodują automatycznie utraty bytu prawnego prostej spółki akcyjnej. Następuje on dopiero z chwilą wykreślenia spółki z rejestru, zasadniczo po przeprowadzeniu likwidacji spółki.

Czym mogą być przyczyny przewidziane w umowie spółki?

Konstruując umowę prostej spółki akcyjnej jej akcjonariusze posiadają pewną swobodę w zakresie kształtowania jej treści. Mogą oni między innymi wprowadzić do umowy prostej spółki akcyjnej postanowienia, które będą wskazywać na pewne zdarzenia, które zgodnie z ich wolą powinny doprowadzić do rozwiązania spółki. Takimi zdarzeniami może być na przykład osiągnięcie celu spółki, do zrealizowania, którego została ona utworzona, upływ czasu na jaki została zawarta umowa spółki, utrata licencji czy zezwolenia potrzebnego do prowadzenia obranej przez wspólników działalności.

W tym konkretnym wypadku, w sytuacji w której wspólnicy zmienią zdanie, mogą oni zapobiec rozwiązaniu prostej spółki akcyjnej. Konieczne będzie jednak podjęcie uchwały walnego zgromadzenia większością 3/4 głosów oddanych w obecności akcjonariuszy reprezentujących co najmniej połowę ogólnej liczby akcji. Taka uchwała będzie mogła zostać podjęta, o ile nie został jeszcze złożony wniosek o wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców KRS.

Jaki rodzaj uchwał walnego zgromadzenia spowoduje rozwiązanie spółki ?

Aby doszło do rozwiązania prostej spółki akcyjnej walne zgromadzenie akcjonariuszy musi podjąć uchwałę o jej rozwiązaniu lub też uchwałę o przeniesieniu jej siedziby za granicę, co jednak nie zawsze spowoduje skutek w postaci rozwiązania spółki.

Uchwała walnego zgromadzenia o rozwiązaniu spółki może zostać podjęta w każdym momencie jej funkcjonowania np. w sytuacji złej kondycji finansowej akcjonariuszy. Musi ona zostać podjęta większością 3/4 głosów – chyba że w umowie spółki zostały przewidziane surowsze warunki w tym zakresie.

Proces likwidacji prostej spółki akcyjnej może również zainicjować podjęcie przez walne zgromadzenie uchwały o przeniesieniu siedziby spółki za granicę. Nie dojdzie jednak do rozwiązania spółki jeśli siedziba zostanie przeniesiona do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (a zatem wszystkie państwa należące do Unii Europejskiej oraz dodatkowo Norwegia, Islandia oraz Lichtenstein), a prawo tego państwa dopuszcza taką możliwość.

W związku z tym, rozwiązanie spółki spowoduje przykładowo podjęcie uchwały o przeniesieniu jej siedziby do Wielkiej Brytanii, która obecnie nie jest ani członkiem Unii Europejskiej ani częścią Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Podobnie jak przy rozwiązaniu spółki w sytuacji zaistnienia zdarzeń, które zostały przewidziane w jej umowie, również w tym wypadku – o ile nie został jeszcze złożony wniosek o wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców – wspólnicy mogą zapobiec jej rozwiązaniu.

Również w tym wypadku konieczne będzie podjęcie uchwały walnego zgromadzenia większością 3/4 głosów oddanych w obecności akcjonariuszy, którzy reprezentują co najmniej połowę ogólnej liczby akcji.

Jaki wyrok wydany na żądanie akcjonariusza lub członka organu spółki powoduje rozwiązanie spółki ?

Rozwiązania prostej spółki akcyjnej powoduje wyrok sądu wydany na żądanie akcjonariusza lub członka organu spółki, w sytuacji, w której osiągnięcie celu spółki stało się niemożliwe albo zachodzą inne ważne przyczyny wywołane stosunkami spółki wskazujące, że dalsze funkcjonowanie spółki wiązałoby się z pokrzywdzeniem akcjonariuszy lub byłoby sprzeczne z dobrymi obyczajami.

Z żądaniem rozwiązania spółki może wystąpić w tym wypadku każdy z akcjonariuszy (niezależnie od ilości posiadanych akcji) jak również każdy z członków jej organów a zatem na przykład prezes jej zarządu.

Niemożność osiągnięcia celu nastąpi na przykład w sytuacji kiedy celem osób zawiązujących spółkę było prowadzenie konkretnego rodzaju przedsiębiorstwa, do istnienia którego konieczne jest uzyskanie koncesji – której to jednak nie udało się uzyskać.

Co oznacza ogłoszenie upadłości spółki?

Ogłoszenie upadłości spółki następuje z chwilą wydania postanowienia w tym zakresie przez właściwy sąd upadłościowy. Nie dojdzie zatem do rozwiązania spółki już w momencie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W przypadku ogłoszenia upadłości spółki zarząd jej majątkiem obejmuje syndyk masy upadłości, a tym samym traci go dotychczasowy zarząd. Do rozwiązania spółki dochodzi po zakończeniu postępowania upadłościowego, z chwilą w której spółka zostaje wykreślona z rejestru przedsiębiorców, chyba że na przykład postępowanie upadłościowe doprowadzi do zaspokojenia wszystkich wierzycieli w całości.

Co kryje się pod pojęciem innej przyczyny rozwiązania spółki przewidziane prawem?

Za takie przyczyny uznać można na przykład sytuację, w której nie zawarto umowy spółki, określony w umowie przedmiot działalności jest sprzeczny z prawem, umowa spółki nie zawiera postanowień dotyczących firmy, przedmiotu działalności spółki akcyjnej lub wkładów, jak również sytuację, w której wszystkie osoby zawierające umowę spółki nie miały zdolności do czynności prawnych w chwili jej zawierania.

Likwidacja prostej spółki akcyjnej.

Kiedy już wiesz, jakie przyczyny mogą spowodować rozwiązanie spółki, musisz jeszcze dowiedzieć się w jaki sposób można przeprowadzić ten proces. Jak już wspomnieliśmy na początku publikacji, istnieją dwa sposoby rozwiązania prostej spółki akcyjnej – a mianowicie po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego oraz innowacyjna procedura uproszczona – bez jego przeprowadzania.

W zakresie przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego prostej spółki akcyjnej, kodeks spółek handlowych odsyła do przepisów dotyczących likwidacji spółki akcyjnej.

Na gruncie wskazanych przepisów można wymienić następujące kroki w ogólnym ujęciu:

  • ustanowienie likwidatorów – zasadniczo będą nimi członkowie zarządu (chyba że wspólnicy w umowie spółki lub podjętej uchwale postanowili inaczej), a ich zadaniem będzie m.in. zakończenie bieżących interesów, windykacja należności oraz upłynnienie majątku spółki;
  • sporządzenie bilansu otwarcia likwidacji spółki;
  • zgłoszenie otwarcia likwidacji do rejestru przedsiębiorców KRS oraz ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym;
  • czynności likwidacyjne;
  • zakończenie działalności;
  • sporządzenie sprawozdania likwidacyjnego, które po jego zatwierdzeniu jest ogłaszane w siedzibie spółki;
  • złożenie wniosku o wykreślenie spółki z KRS.

W niniejszej publikacji skupimy się na przybliżeniu procesu likwidacji prostej spółki akcyjnej na skutek podjęcia przez jej akcjonariuszy o zakończeniu jej bytu prawnego, w związku z czym zostaje przeprowadzona niejako „tradycyjna” procedura likwidacyjna. W dalszej części publikacji przybliżymy także, na czym polega procedura uproszczona.

Otwarcie likwidacji spółki. Wezwanie wierzycieli.

Tak jak w przypadku pozostałych spółek kapitałowych (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej), likwidacja rozpoczyna się od podjęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki i otwarciu jej likwidacji.

Uchwała walnego zgromadzenia podlega ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Takiego zgłoszenia likwidatorzy dokonują jednokrotnie, wzywając tym samym wierzycieli do zgłoszenia się ze swoimi wierzytelnościami wobec spółki.

Wierzyciele prostej spółki akcyjnej, tak jak wierzyciele spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mają na to trzy miesiące od dnia ogłoszenia o rozwiązaniu i otwarciu likwidacji spółki. Jest to jednak jedynie termin instrukcyjny, co oznacza, że jego przekroczenie nie zamyka wierzycielowi drogi do odzyskania jego należności względem spółki.

Podział majątku prostej spółki akcyjnej.

O podziale majątku prostej spółki akcyjnej możesz zacząć myśleć dopiero po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli. Chodzi tutaj nie tylko o wierzycieli, którzy zgłosili swoje wierzytelności spółce ale o wszystkich jacy są jej znani. Oznacza to, że nawet jeśli wierzyciel nie zgłosił prostej spółce akcyjnej swojej wierzytelności ale zdaje sobie ona sprawę z posiadanego długu, nie może rozpocząć podziału majątku pomiędzy akcjonariuszy do czasu jego zapłaty lub zabezpieczenia.

Majątek spółki pozostały po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli dzieli się między akcjonariuszy spółki proporcjonalnie do liczby akcji, a w przypadku gdy wkłady nie zostały wniesione w całości – w stosunku do wartości wniesionych wkładów.

Jeżeli posiadasz akcje uprzywilejowane to korzystasz z prawa pierwszeństwa przy podziale majątku spółki. Oznacza to tyle, że w pierwszej kolejności w zakresie określonym w umowie, Ty zostaniesz zaspokojony, a dopiero jeśli zostanie nadwyżka, to należy ją podzielić na zasadach ogólnych między pozostałych akcjonariuszy.

W umowie prostej spółki akcyjnej mogą również zostać inaczej określone zasady podziału majątku. Pamiętaj o tym, aby umowa prostej spółki akcyjnej była od początku skonstruowana tak jak chcą tego akcjonariusze. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych problemów już na etapie jej funkcjonowania, w tym na etapie postępowania likwidacyjnego.

Zbycie składników majątku spółki w trakcie trwania likwidacji.

Przepisy dopuszczają w toku likwidacji zbycie składników majątku spółki na rzecz byłego członka zarządu, rady nadzorczej lub biegłego rewidenta. Warunkiem jest powzięcie w tym przedmiocie uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością 3/4 głosów, oddanych w obecności akcjonariuszy reprezentujących co najmniej połowę ogólnej liczby akcji.

Niedopuszczalne jest jednak aby pod jakimikolwiek warunkami majątek został zbyty na rzecz likwidatora, jego współmałżonka, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia oraz osób, z którymi jest on powiązany osobiście lub gospodarczo.

Jest to bardzo istotny przepis dający dużą swobodę i decyzyjność, ale dedykowany przede wszystkim tym spółkom, w których nie ma sporu, a są chęci aby rozliczyć majątek spółki również z uwzględnieniem byłych członków zarządu.

Przejęcie majątku spółki przez akcjonariusza przejmującego

Jest to zupełna nowość i wyjątek od tradycyjnej procedury likwidacji. Jakie warunki muszą być spełnione w ogólnym ujęciu?

Co należy zrobić aby rozwiązać prostą spółkę akcyjną bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego? Otóż, uproszczona procedura likwidacji prostej spółki akcyjnej wygląda następująco:

  • walne zgromadzenie akcjonariuszy musi podjąć uchwałę przewidującą przejęcie całego majątku spółki przez wskazanego w niej akcjonariusza z obowiązkiem zaspokojenia pozostałych akcjonariuszy i ewentualnych wierzycieli prostej spółki akcyjnej;
  • uchwała ta musi zostać podjęta większością ¾ głosów, oddanych w obecności akcjonariuszy reprezentujących co najmniej połowę ogólnej liczby akcji;
  • prosta spółka akcyjna musi złożyć wniosek do sądu o zezwolenie na przejęcie jej majątku przez oznaczonego w uchwale akcjonariusza;
  • do wniosku spółka musi dołączyć: listę swoich wierzycieli wraz ze wskazaniem rodzaju i wysokości wierzytelności a także dokumenty wskazujące przejmowany majątek spółki oraz sytuację majątkową akcjonariusza przejmującego;
  • niezwłocznie po otrzymaniu wniosku, sąd rejestrowy musi ogłosić o podjęciu uchwały i przejęciu całego majątku prostej spółki akcyjnej przez akcjonariusza przejmującego, wzywając jednocześnie wierzycieli do zgłaszania sprzeciwu w terminie nie krótszym niż 30 dni od dnia ogłoszenia;
  • wierzyciel, który kwestionuje przejęcie całego majątku spółki przez jednego z akcjonariuszy zgłasza sprzeciw do sądu rejestrowego, doręczając jego odpis spółce;
  • sąd zezwala na przejęcie majątku przez akcjonariusza przejmującego, jeśli spółka uprawdopodobni, że nie doprowadzi to do pokrzywdzenia wierzycieli ani akcjonariuszy spółki.

W jakich spółkach i kiedy się sprawdzi?

Jeśli w Twojej spółce jest niewielki majątek przeznaczony do podziału, bądź jeśli jest niewielu wierzycieli, albo nie ma ich w ogóle, to taki sposób rozwiązania spółki będzie najmniej czasochłonny i nie wymagający skomplikowanych procedur.

Nie potrzebujesz ogłoszeń do Monitorze Sądowym i Gospodarczym, ani wzywania wierzycieli. Przepisy już teraz gwarantują rozwiązanie prostej spółki akcyjnej bez skomplikowanych procedur, a umowa spółki może jeszcze dookreślić zaproponowaną przez ustawodawcę procedurę.

To sąd rejestrowy ogłasza o podjęciu uchwały o przejęciu wzywając wierzycieli do zgłaszania sprzeciwu w terminie nie krótszym niż trzydzieści dni od dnia ogłoszenia. Jest to zatem termin zdecydowanie krótszy niż w przypadku ogłoszeń o rozwiązaniu spółki i wszczęciu jej likwidacji w tradycyjnej formie.

Jakie środki ochrony przysługują wierzycielowi?

Wierzyciel, jak była już o tym mowa, może wnieść sprzeciw w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia przez sąd rejestrowy o podjęciu przez walne zgromadzenie akcjonariuszy prostej spółki akcyjnej uchwały o przejęciu całego majątku spółki przez akcjonariusza przejmującego.

We wniesionym przez siebie sprzeciwie wierzyciel musi uprawdopodobnić, że przejęcie majątku przez jednego akcjonariusza – akcjonariusza przejmującego, może doprowadzić do pokrzywdzenia wierzyciela, który zdecydował się na wniesienie sprzeciwu.

Wskazać należy, że uprawdopodobnienie, jest jedynie „surogatem dowodu” niedającym pewności, a jedynie prawdopodobieństwo zaistnienia określonych faktów. Środek ten pozwala na znaczne przyspieszenie postępowania, pozwalając tym samym na szybsze rozstrzygnięcie wniesionego przez wierzyciela sprzeciwu.

Jeśli wierzyciel zdecyduje się na wniesienie sprzeciwu, sąd wyznaczy posiedzenie jawne, po którym rozstrzygnie w przedmiocie zezwolenia na przejęcie całego majątku prostej spółki akcyjnej przez jednego z akcjonariuszy.

Czy akcjonariusz może zaskarżyć uchwałę?

Jak najbardziej tak! Akcjonariusze, pod pewnymi warunkami mogą zaskarżyć uchwałę walnego zgromadzenia akcjonariuszy prostej spółki akcyjnej przewidującą przejęcie całego majątku spółki przez wskazanego w niej akcjonariusza z obowiązkiem zaspokojenia przez niego wierzycieli spółki i pozostałych akcjonariuszy. Jednak aby akcjonariusz mógł zaskarżyć taką uchwałę, muszą zostać spełnione pewne warunki, m.in. akcjonariusz taki musiał być obecny na zgromadzeniu, na którym uchwała ta został podjęta, musiał głosować przeciw uchwale oraz zażądać zaprotokołowania sprzeciwu.

Dodatkowo, akcjonariusz zaskarżający uchwałę musi wykazać, że uchwała ta zmierza do jego pokrzywdzenia, a co więcej, że jest ona również sprzeczna ze statutem lub dobrymi obyczajami.

Co istotne, zaskarżenie uchwały nie wstrzymuje postępowania w przedmiocie zezwolenia na przejęcie majątku spółki przez akcjonariusza przejmującego. Sąd wprawdzie może zawiesić postępowanie po przeprowadzeniu posiedzenia jawnego, ale nie ma takiego obowiązku.

Kiedy dojdzie do rozwiązania prostej spółki akcyjnej?

Po uprawomocnieniu się postanowienia sądu rejestrowego zezwalającego na przejęcie majątku spółki przez akcjonariusza przejmującego, na wniosek spółki (reprezentowanej przez jej zarząd) złożony do sądu rejestrowego następuje wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Rozwiązanie spółki następuje w dniu wykreślenia jej z rejestru przedsiębiorców.

Oferta Kancelarii

Jeżeli zmierzasz do zakończenia działalności firmy, w tym takiej prowadzonej w ramach prostej spółki akcyjnej, a w związku z tym jesteś zainteresowany pomocą prawną przy procedurze jej likwidacji i wykreślenia spółki z rejestru lub potrzebujesz innego doradztwa prawno-podatkowego przy podjęciu decyzji biznesowych, zapoznaj się z ofertą Kancelarii.

Zapraszamy do kontaktu pod nr tel.: (+48) 511 090 050.